اتحادیه اروپا به یک نقطه عطف در انرژیهای تجدیدپذیر رسیده است؛ کدام کشورها پیشتازند و کدامها عقبماندهاند؟
دادههای جدید یورواستات نشان میدهد سهم برق تولیدشده از منابع تجدیدپذیر در اتحادیه اروپا همچنان رو به افزایش است.
آگهی
آگهی
در سهماهه نخست ۲۰۲۶ این سهم به ۴۵٫۵ درصد از کل برق تولیدی رسید؛ رقمی که نسبت به ۴۲٫۷ درصد در دوره مشابه سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است.
باد پیشتاز بود و ۴۴٫۹ درصد از کل برق تجدیدپذیر را تامین کرد، پس از آن نیروگاههای آبی با ۲۸ درصد و خورشیدی با ۱۷٫۳ درصد قرار داشتند. باقیمانده نیز از سوختهای تجدیدپذیر قابلاحتراق (۹٫۴ درصد)، زمینگرمایی و دیگر منابع انرژی (۰٫۴ درصد) تامین شد.
این روند در حالی ادامه دارد که اتحادیه اروپا پس از بحران انرژی ناشی از جنگ ایران، که نوسان شدید اتکا به واردات سوختهای فسیلی را آشکار کرد، تولید برق سبز و داخلی را به عنوان ابزاری برای تقویت امنیت ملی در اولویت قرار داده است.
کدام کشورهای اتحادیه اروپا در زمینه تجدیدپذیرها پیشتاز هستند و کدامها عقب ماندهاند؟
یورواستات اعلام کرده که دانمارک با ۹۰ درصد، عمدتا برق بادی، بالاترین سهم برق تولیدشده از منابع تجدیدپذیر را در اتحادیه اروپا دارد. پرتغال به لطف فراوانی برقآبی با ۸۲٫۹ درصد در جایگاه دوم قرار گرفته و لیتوانی، یکی دیگر از رهبران برق بادی، با ۷۵٫۷ درصد سوم است.
در سوی دیگر طیف، کشورهایی که کمترین بهره را از گذار سبز میبرند چک با ۱۲٫۷ درصد از برق تولیدی از تجدیدپذیرها، مالت (۱۳ درصد) و اسلواکی (۱۷٫۲ درصد) هستند.
تجدیدپذیرها هزینه قبوض خانگی در اروپا را کاهش میدهند
علاوه بر کاهش شدید انتشار گازهای گرمکننده زمین، سرمایهگذاری در تجدیدپذیرها در زمانی که قیمت گاز در بالاترین سطح تاریخی است، به کاهش قبضهای انرژی کمک میکند. آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در یک گزارش تازه اعلام کرده است که اتحادیه اروپا با کاهش واردات سوختهای فسیلی در سال ۲۰۲۵ حدود ۵۱٫۴ میلیارد یورو صرفهجویی کرده است.
مرکز پژوهش انرژی و هوای پاک (CREA (منبع به زبان انگلیسی)) در یک گزارش جداگانه نتیجه گرفته است که مصرفکنندگان در پنج کشور اتحادیه اروپا ـ دانمارک، فنلاند، فرانسه، سوئد و اسلواکی ـ به لطف سهم بالای انرژی پاک در سبد برق خود، امسال ۸٫۵ میلیارد یورو در قبوض انرژی صرفهجویی خواهند کرد.
فراتر از افزایش قیمت نفت و گاز ناشی از بحران ادامهدار در مسیر کشتیرانی تنگه هرمز، که ایران در واکنش به عملیات تهاجمی آمریکا و اسرائیل آن را مسدود کرده است، قبوض انرژی در اروپا همزمان با موج گرمای بیسابقه ماه ژوئن بیش از پیش بالا رفت.
سازمان محیطزیستی [**350.org**](http://350.org %28منبع به زبان انگلیسی%29/) در تحلیل تازهای اعلام کرده است که تنها در فرانسه و آلمان قبوض برق در یک هفته بیش از ۷۰۰ میلیون یورو افزایش یافته، زیرا تقاضای انرژی برای سرمایش به شدت اوج گرفته و این کشورها را ناچار کرده است برای تامین تقاضا دوباره به گاز متکی شوند.
سیستم «merit order» اروپا ـ که در آن گرانترین منبع برق لازم برای پاسخگویی به تقاضا، معمولا گاز، قیمت کل شبکه را تعیین میکند ـ بار دیگر این پرسش را مطرح کرده است که آیا چنین سازوکاری اساسا میتواند با آیندهای که در آن تجدیدپذیرها غالب هستند سازگار شود یا نه.
تمرکز بر ایجاد ظرفیت کافی ذخیرهسازی و توسعه تجدیدپذیرها برای حذف کامل گاز از معادله قیمتگذاری میتواند راهحل بلندمدت باشد، اما جهشهای اخیر قیمت نشان میدهد اروپا تا تحقق این هدف هنوز راه زیادی در پیش دارد.