گزارش اختصاصی: موجهای گرما تاثیر خود را در قبوض انرژی اروپا نشان میدهند؛ آیا باید بر سوختهای فسیلی مالیات بادآورده وضع شود؟
براساس تحلیل تازه سازمان مردمنهاد محیطزیستی [**350.org**](http://350.org %28منبع به زبان انگلیسی%29)، موج گرمای اروپا که با تغییرات اقلیمی تشدید شده است تنها در مدت یک هفته بیش از ۷۰۰ میلیون یورو به قبوض برق فرانسه و آلمان افزوده است.
آگهی
آگهی
موجهای گرما تقاضا برای خنکسازی را بالا میبرند و با افزایش مصرف برق قیمتها هم اوج میگیرد. این تحلیل با مقایسه بازه ۲۱ تا ۲۷ ژوئن ۲۰۲۶ ـ زمانی که گرمای بیسابقه بخش بزرگی از اروپای غربی را دربر گرفت ـ با دوره مبنا از ۱۴ تا ۲۰ ژوئن نشان میدهد که قیمت برق در آلمان حدود ۳۷۱ میلیون یورو و در فرانسه ۳۶۰ میلیون یورو افزایش یافته است.
این هزینههای اضافی در حالی تحمیل میشود که قیمت نفت و گاز نیز به دلیل بحران ادامهدار در مسیر دریایی تنگه هرمز بالا رفته است؛ مسیری که ایران در واکنش به حمله مشترک آمریکا و اسرائیل علیه این کشور که بیش از ۱۰۰ روز از آغاز آن میگذرد بسته است.
آندریاس زیبر، رئیس استراتژی سیاسی در ۳۵۰.ارگ، میگوید: «شرکتهای سوخت فسیلی همچنان از بحرانهایی سود میبرند که خود در شکلگیری آن نقش داشتهاند. دولتها باید به طور دائمی سودهای اضافی سوختهای فسیلی را مشمول مالیات کنند و این منابع را برای محافظت از مردم در برابر گرما، قبوض و شوکهای انرژی به کار بگیرند.»
بیشترین جهش قیمتها در ساعات عصر و شب ثبت شد
این تحلیل نشان میدهد جهش قیمتها بهویژه در ساعات شب شدید بوده است. برای نمونه در آلمان، طبق تحلیل مبتنی بر دادههای قیمت و بار برق اتحادیه اروپا، هفته گذشته بهای برق از ۸۶ یورو به ازای هر مگاواتساعت در نیمروز به ۵۶۶ یورو در هر مگاواتساعت در ساعت ۸ شب افزایش یافته است.
این وضعیت تا حدی ناشی از آن است که با غروب خورشید عرضه برق ارزان خورشیدی کاهش مییابد اما دما و تقاضا برای خنکسازی همچنان بالا میماند، بهویژه در شبهای استوایی. دادههای جداگانه از سرویس خبری لحظهای بازار انرژی مونتل نیوز نشان میدهد که عصر سهشنبه ۲۳ ژوئن قیمت برق رکوردهای تازهای ثبت کرده و در بلژیک به بیش از ۱۰ برابر متوسط قیمت عمدهفروشی برق در اتحادیه اروپا رسیده است.
این مشکل با کاهش بهرهوری ناشی از گرما در پنلهای خورشیدی و نیروگاههای گازی تشدید میشود.
مالیات بر سودهای بادآورده سوختهای فسیلی چگونه میتواند قبوض را کاهش دهد
موج گرمای اخیر رکوردها را شکسته و به ۱۳۰۰ مورد مرگ اضافی در سراسر اروپا منجر شده است؛ از جمله رشتهای از موارد غرقشدگی زمانی که مردم برای خنک شدن به رودخانهها و دریاچههای بدون نظارت روی آوردند.
این موج گرما علاوه بر تهدید برای سلامت عمومی و اثرگذاری بر قبوض انرژی، فشار سنگینی بر بخشهای کشاورزی، صنعت و زیرساختها وارد کرده است. یک مطالعه اخیر نهاد ورلد ودر اتریبیوشن نشان داده که وقوع چنین رویدادی بدون تغییرات اقلیمی ناشی از انتشار سوختهای فسیلی «عملا ناممکن» بوده است.
سازمان ۳۵۰.ارگ استدلال میکند که مالیات دائمی بر سودهای بادآورده نفت و گاز میتواند منبع تامین مالی برای سازگاری با اقلیم و گذار منصفانه در حوزه انرژی باشد؛ طرحی مبتنی بر مدلی که اتحادیه اروپا پیشتر به کار گرفته است. پس از شوک انرژی ناشی از حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، این اتحادیه مالیات موقتی بر سودهای بادآورده سوختهای فسیلی تحت عنوان «سهم همبستگی» وضع کرد که ۲۸ میلیارد یورو درآمد ایجاد کرد. بخش عمده این منابع برای حمایت از خانوارهای آسیبپذیر هزینه شد.
کنشگران میگویند نسخه دائمی آن مالیات اکنون میتواند هم هزینههای ناشی از بحران تنگه هرمز و هم قبوض فزاینده ناشی از گرمای شدید را جبران کند.
زیبر میگوید: «افزایش مالیات بر شرکتهای سوخت فسیلی میتواند هزینه تجهیز بهتر کشورها برای مقابله با وضعیتهای جوی افراطی و همچنین شتاببخشی به گذار به انرژیهای تجدیدپذیر را تامین کند. دولتهای اروپایی باید همین حالا اقدام کنند تا جان انسانها را نجات داده و قبوض انرژی را کاهش دهند.»