کارشناسان هشدار میدهند اروپا به دلیل کمبود سیستمهای سرمایشی برای افزایش مورد انتظار «شبهای استوایی» کاملا آماده نیست.
اقلیمشناسان نسبت به خطرهای «شبهای استوایی» برای اروپاییها هشدار دادهاند؛ همزمان با این که موج گرمای سوزان دیگری قاره را در چنگ خود گرفته است.
سازمان هواشناسی ملی فرانسه، متئو فرانس، میگوید این کشور وارد مرحلهای ثابت از شرایط بیامان موج گرما شده که دستکم تا جمعه ۲۶ ژوئن فروکش نخواهد کرد.
بیش از نیمی از ۹۶ استان فرانسه زیر هشدار قرمز «هوای شدید» قرار گرفتهاند، همزمان با این که دما تا ۴۰ درجه سانتیگراد بالا میرود. این وضعیت تنها چند هفته پس از آن رخ میدهد که فرانسه موج گرمای مرگبار ماه مه را پشت سر گذاشت؛ رویدادی که به گفته کارشناسان «اثر انگشتهای تغییرات اقلیمی همه جای آن دیده میشد».
دیروز (۲۱ ژوئن) مقامها به دلیل جهش دما مصرف الکل را در جشن سالانه «فت دو لا موزیک» (روز موسیقی) در پاریس ممنوع کردند. امانوئل گرگوار، شهردار پاریس، اعلام کرد از روز چهارشنبه شنا در کانال سن مارتن مجاز خواهد بود و در عین حال پارکها و باغهای پاریس میتوانند ۲۴ ساعته باز بمانند تا به مردم برای خنک شدن کمک کنند.
پیشبینیهای هواشناسی نشان میدهد دما این هفته در بسیاری از نقاط اسپانیا، از جمله بیلبائو، ساراگوسا، آلمریا و مادرید، به ۴۰ درجه سانتیگراد خواهد رسید. حتی بریتانیا هم خود را برای دماهای سوزان آماده میکند و اداره هواشناسی این کشور، مت آفیس، برای روزهای آینده در جنوب انگلستان حداکثر دمای ۳۸ درجه را پیشبینی کرده است.
یوانا ورگینی، بنیانگذار [wfy24.com](http://wfy24.com %28منبع به زبان انگلیسی%29/)، به یورونیوز ارث میگوید ایتالیا و یونان در طول این موج گرما «نسبتا معتدلتر» خواهند ماند؛ به گونهای که دمای رم به ۳۵ درجه سانتیگراد میرسد و دمای آتن در بازه اوایل ۳۰ درجه باقی میماند.
شبهای استوایی چه هستند؟
در تازهترین موج گرمای اروپا شمار شبهای استوایی نیز افزایش خواهد یافت. در این وضعیت دمای هوا در طول یک دوره ۲۴ ساعته هرگز به زیر ۲۰ درجه سانتیگراد نمیرسد.
اگرچه این پدیده در اقلیمهای گرمتر رایجتر است، اما کشورهای خنکتر اکنون بهویژه در دوره موجهای گرما با وقوع مکرر آن روبهرو هستند.
یک مطالعه نسبتدهی از سوی اداره هواشناسی بریتانیا نشان داده است احتمال تجربه سه شب استوایی پیاپی در ماه ژوئیه به دلیل تغییرات اقلیمی بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
در اقلیم پیشاصنعتی، احتمال چنین رخدادی در بریتانیا، کشوری که به هوای عموما خنکش معروف است، کمتر از یک درصد در سال بود. اما در اقلیم کنونی این احتمال به حدود ۲۰ درصد در سال رسیده است.
خطرهای گرمای شبانه
شبهای استوایی میتوانند تاثیر قابل توجهی بر سلامت انسان داشته باشند، زیرا بدن برای تنظیم دمای مرکزی و بازیابی از گرمای روز به خنکتر شدن هوا در طول شب متکی است. این وضعیت میتواند به افزایش فشار بر دستگاه قلب و عروق و برهم خوردن خواب منجر شود.
روت انگل، دانشمند داده در حوزه سلامت محیطی و گرمای شدید در موسسه منابع جهانی (WRI)، به یورونیوز ارث میگوید: «گرمای شبانه اغلب دستکم گرفته میشود، اما میتواند بهویژه خطرناک باشد، چون مردم معمولا در خانه هستند و ممکن است به فضاهای خنکِ مجهز به تهویهمطبوع دسترسی نداشته باشند.»
او اضافه میکند: «در اروپا، جایی که استفاده از سیستمهای تهویهمطبوع (AC) هنوز چندان رایج نیست و دما سریعتر از هر منطقه دیگری افزایش مییابد، شبهای استوایی به یک نگرانی عمده برای سلامت عمومی تبدیل شدهاند.»
تعداد دستگاههای تهویهمطبوع در اروپا از سال ۱۹۹۰ بیش از دو برابر شده و اکنون حدود ۱۱۰ تا ۱۳۰ میلیون واحد نصب شده است. با این حال این رقم تنها حدود ۲۰ درصد ساختمانهای قاره را در بر میگیرد.
اگرچه تهویهمطبوع میتواند در دورههای گرمای شدید نقشی نجاتبخش داشته باشد، اما همزمان اروپا را به سوی یک «چرخه خنکسازی» بیپایان سوق میدهد. با بالا رفتن دمای جهانی و شدت گرفتن موجهای گرما که از تغییرات اقلیمی نیرو میگیرند، تقاضا برای خنکسازی افزایش مییابد و اروپاییها برای حفظ دمای آسایش در فضاهای سرپوشیده بیش از پیش به سیستمهای تهویهمطبوع وابسته میشوند.
اما بسیاری از دستگاههای تهویهمطبوع که اغلب با سوختهای فسیلی کار میکنند، گازهای مبردی مانند هیدروفلووروکربنها (HFC) و هیدروکلروفلووروکربنها (HCFC) را وارد هوا میکنند. این مواد شیمیایی هزاران برابر دی اکسید کربن گرما را در جو به دام میاندازند و به تشدید گرمایش جهانی دامن میزنند.
در شهرها این گرما میان ساختمانهای بلند به دام میافتد و حجم بالای آسفالت و بتن آن را جذب میکند و سپس دوباره به هوا پس میدهد. این روند دمای هوای بیرون را حتی بالاتر میبرد و تقاضا برای استفاده بیشتر از تهویهمطبوع را افزایش میدهد.
«بار گرمایی تجمعی» و افزایش خطرهای سلامت
مطالعات نشان داده است دماهای بالای شبانه با افزایش مرگومیر، بهویژه در میان سالمندان و کسانی که بیماریهای زمینهای دارند، ارتباط دارد.
شبهای استوایی همچنین بر خدمات عمومی مانند مدارس تاثیر میگذارند؛ به گونهای که اکنون در حال بررسی تغییر زمان برگزاری امتحانها هستند تا از دانشآموزانی که به دلیل دمای بالای شبها خواب خوبی ندارند بهتر محافظت شود.
انگل میگوید: «ما اغلب از «بار گرمایی تجمعی» صحبت میکنیم؛ یعنی این ایده که هرچه مدت قرار گرفتن مردم در معرض گرما طولانیتر شود، تاثیر آن بر سلامتشان بیشتر است.»
او میافزاید: «وقتی خانهها در طول شب گرم میمانند، مردم فرصت بازیابی از گرمای روز را از دست میدهند و خطرها، بهویژه برای سالمندان و کسانی که بیماریهای زمینهای دارند، افزایش مییابد.»