با تشدید پیامدهای تغییرات اقلیمی، کودکان در سراسر جهان در سطوح مختلف در معرض خطرات طبیعی و انسانساز قرار میگیرند که میتواند زندگی آنها را بهطور جدی تحت تاثیر قرار دهد.
بر اساس گزارش تازه یونیسف (منبع به زبان انگلیسی)، تقریبا همه کودکان جهان در برابر مخاطرات اقلیمیای قرار دارند که سلامت و رشد آنها را تهدید میکند.
مدیر اجرایی یونیسف، کاترین راسل، گفت: «زندگی کودکان همچنان زیر و زبرِ تاثیر موجهای گرما، آتشسوزیهای جنگلی، خشکسالیها و سیلها میشود.»
او افزود: «اکنون نیمی از کودکان جهان با دستکم سه تهدید اقلیمیِ همپوشان روبهرو هستند که زندگی روزمره آنها را شکل میدهد.»
گزارش نشان میدهد تاثیر این تهدیدها بر سلامت جسمی و روانی کودکان، رفاه آنها و دسترسیشان به آموزش و حمایت، عظیم است اما هنوز بهدرستی اندازهگیری نشده است.
راسل با درخواست سرمایهگذاری بیشتر در خدمات تابآور گفت: «وقتی نظامهای بهداشت و آموزش را تقویت میکنیم و زیرساختها را با در نظر گرفتن نیازهای کودکان بهبود میدهیم، آنها را در برابر تهدیدهای اقلیمی امروز محافظت و آیندهشان را تضمین میکنیم.»
کودکان به شکلی نامتناسب از مخاطرات مرتبط با اقلیم آسیب میبینند. بدن آنها هنوز در حال رشد است و همین امر آنها را در برابر فشارهای جسمی و روانی آسیبپذیرتر میکند.
هرچند بخشی از این آسیبپذیریها اجتنابناپذیر است، گزارش خاطرنشان میکند که مقامها میتوانند دسترسی و تابآوری خدمات اجتماعیای را که کودکان بیش از همه به آنها وابستهاند، تقویت کنند.
مهمترین مخاطرات کداماند؟
کشورهای سراسر جهان با افزایش دما و رویدادهای حدیِ بیشتر و مکررِ آبوهوایی روبهرو هستند.
یونیسف برآورد کرده است که تقریبا همه کودکان در برابر تهدیدهای بهداشتیِ مرتبط با اقلیم آسیبپذیرند؛ تهدیدهایی که اغلب در قالب زنجیرهای از پیامدهای پیاپی بروز میکند:
خشکسالیهای شدید میتواند محصولات کشاورزی را نابود و ناامنی غذایی را تشدید کند؛ امری که بر رشد و تکامل کودکان اثر میگذارد.
پوشش گیاهیِ خشکِ برجا مانده از خشکسالی میتواند سوخت آتشسوزیهای جنگلی شود؛ آتشسوزیهایی که خود آلودگی هوا را تشدید و زمین را در ادامه سال در برابر سیلابهای ناگهانی آسیبپذیر میکند. این سیلابها نیز میتوانند به گسترش بیماریهای منتقله از آب دامن بزنند.
سیلابها
بهطور جهانی برآورد میشود بیش از ۳۶۰ میلیون کودک در معرض سیلاب قرار داشته باشند. این وضعیت میتواند به غرقشدن، جراحت و افزایش شیوع بیماریهای عفونی، از جمله بیماریهای منتقله توسط ناقلانی مانند مالاریا و بیماریهای منتقله از آب مانند وبا منجر شود.
این نهاد سازمان ملل هشدار داد خانههایی که بر اثر سیلاب آسیب میبینند همچنین بیشتر در معرض رشد کپک هستند؛ عاملی که میتواند به بیماریهای تنفسی منجر شود.
اختلال در خدمات آب، بهداشت و نظافت میتواند به بیماریهای شدید، از جمله اسهال، منجر شود؛ بیماریای که یکی از مهمترین علل مرگ در میان خردسالان در سراسر جهان است.
گرمای شدید
بیش از ۱.۵ میلیارد کودک با موجهای گرمای مکرر و شدید روبهرو هستند. در مقایسه با بزرگسالان، کودکان در برابر پیامدهای کوتاهمدت و بلندمدت گرمازدگی آسیبپذیرترند. آنها به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، کمتر عرق میکنند و سوختوساز بالاتری دارند و به همین دلیل در دورههای دمای بسیار بالا سریعتر دچار افزایش دمای بدن میشوند.
قرارگرفتن طولانیمدت در معرض گرمای شدید همچنین خطر زایمان زودرس، ناهنجاریهای مادرزادی و عوارض بارداری مانند دیابت بارداری و اختلالهای فشار خون را افزایش میدهد.
کیفیت نامطلوب هوا
گزارش یادآور میشود تقریبا همه کودکان جهان، یعنی ۲.۳ میلیارد نفر، در مناطقی زندگی میکنند که کیفیت هوای آنها ناسالم است؛ موضوعی که آلودگی هوا را به یکی از بزرگترین عوامل خطر زیستمحیطی برای سلامت تبدیل کرده است.
از آنجا که رشد ریهها، مجاری تنفسی و دستگاه ایمنی کودکان تا اوایل بزرگسالی ادامه دارد، آنها بهویژه در برابر پیامدهای زیانبار هوای آلوده آسیبپذیرند.
بیماریهای منتقله از طریق ناقل
این نهاد سازمان ملل هشدار داد تهدید فزاینده تغییرات اقلیمی برای سلامت جهانی را میتوان در شیوع روبهافزایش و الگوهای در حال تغییر بیماریهای حساس به اقلیم بهروشنی دید.
کودکان در سراسر جهان هرچه بیشتر در معرض بیماریهایی مانند مالاریا، دنگی و تب نیل غربی قرار میگیرند.
در گزارش آمده است یک میلیارد کودک در معرض مالاریا هستند؛ بیماریای که میتواند به مرگ و آسیبهای عصبیِ بلندمدت منجر شود و بر رشد، یادگیری و عملکرد تحصیلی کودکان اثر بگذارد. همچنین نوجوانان و جوانان بهویژه در برابر کمخونیِ شدید ناشی از این بیماری که یکی از علل مهم مرگومیر بهشمار میرود، آسیبپذیرند.