موج گرما: ساکنان اروپای جنوبی چگونه بدون کولر خانه‌ها را خنک نگه می‌دارند؟

بی خوابی. افت انگیزه. احساس کلافگی. اگر مجبور بودید در جریان موج گرمای رکوردشکن ماه مه در فضای بسته کار کنید یا در خانه کنار بچه های کوچک بمانید، خوب می دانید از چه حرف می زنم.

آگهی

آگهی

خانه ها در شمال اروپا، جایی که موج گرما به آن زد، طوری ساخته شده اند که گرما را در خود نگه دارند، نه اینکه بیرون بدهند. به همین دلیل بسیاری از خانه ها و آپارتمان ها در آن دماهای بالا عملا به فر اجاق تبدیل شدند؛ دما در بعضی نقاط به بیش از ۳۰ درجه سانتیگراد رسید که بیش از ۱۰ درجه بالاتر از میانگین ماه مه است.

در گزارشی که اوایل همین ماه از سوی کمیته تغییرات اقلیمی بریتانیا منتشر شد، توصیه شده است که در همه خانه های سالمندان و بیمارستان ها طی ده سال آینده و در همه مدارس طی ۲۵ سال آینده دستگاه تهویه مطبوع نصب شود. گرچه بعضی گروه های جمعیتی مثل بیماران مزمن، افراد دارای معلولیت یا سالمندان ممکن است به خنک شدن سریع ناشی از کولر گازی نیاز داشته باشند، برای بیشتر افراد سالم، گزینه های دیگر کاملا کافی خواهد بود.

دلایل زیادی برای پرهیز از استفاده از کولر گازی وجود دارد. در یک خانه معمولی در بریتانیا، نصب این سیستم در هر اتاق حدود ۲۵۰۰ پوند (۲۸۹۵ یورو) هزینه دارد؛ رقمی سرسام آور برای خانوارهای متوسط و کاملا دور از دسترس خانواده های کم درآمد. اثرات اقلیمی آن هم چشمگیر است. کولرهای گازی از هر وسیله خانگی دیگری برق بیشتری مصرف می کنند. آنها همراه با پنکه های برقی ۱۰ درصد برق مصرفی جهان را به خود اختصاص می دهند و گازهای بسیار قوی گرم کننده زمین را به جو نشت می دهند. در داغ ترین روز سال، در برخی مناطق آمریکا و خاورمیانه، ۷۰ درصد اوج مصرف برق خانگی صرف خنک کردن فضاها می شود.

اسپانیا شبکه گسترده ای از پناهگاه های اقلیمی ایجاد کرده است؛ فضاهای عمومی رایگانی مثل کتابخانه ها یا موزه ها که هر کسی می تواند برای خنک شدن، نشستن و نوشیدن آب به آنها پناه ببرد. در حالی که بقیه کشورهای اروپا تازه در حال جبران این عقب ماندگی و سازماندهی فضاهای خنک عمومی هستند، منطقی است به این فکر کنیم که چطور می توان خانه را در روزها و شب های گرم خنک نگه داشت.

در بسیاری از خانه های سیسیل خبری از کولر گازی نیست

شش سال پیش از بریتانیا به سیسیل نقل مکان کردم؛ یکی از نزدیک ترین نقاط اروپا به آفریقا. ابتدا تعجب می کردم که چرا اینقدر خانه در اینجا کولر گازی ندارد، تا اینکه با اصول ساده خنک نگه داشتن خانه آشنا شدم؛ اصولی که حتی نیاز به استفاده از پنکه را هم از بین می برد.

در حالی که موج گرمای اخیر تنها موضوعی بود که دوستان و خانواده بریتانیایی من درباره اش حرف می زدند، اینجا خیلی کم پیش می آید که اصلا بحث گرما پیش کشیده شود. گرما بیشتر به عنوان واقعیتی پذیرفته شده دیده می شود که باید با روش های منتقل شده از نسل های قبلی با آن کنار آمد.

زندگی در گرما در تار و پود زندگی اینجا تنیده شده است. از نحوه ساخت یک خانه جدید گرفته تا برنامه کاری شغل تازه، گرما امری بدیهی فرض می شود و از همان ابتدا برای آن برنامه ریزی می کنند.

با اینکه سیسیل همیشه منطقه ای گرم بوده، مثل هر جای دیگر دنیا موج های گرما به دلیل تغییرات اقلیمی ناشی از انسان، بیشتر، شدیدتر و طولانی تر شده اند. کنار گذاشتن سوخت های فسیلی موثرترین راه مهار این گرمای افسارگسیخته است و ما باید همچنان از دولت هایمان بخواهیم بحران اقلیمی را در اولویت قرار دهند و اقدامات لازم از جمله حذف یارانه های سوخت فسیلی را انجام دهند.

اما در کوتاه مدت، کمی برنامه ریزی از پیش می تواند موج گرمای بعدی را در جایی که زندگی می کنید بسیار قابل تحمل تر کند.

با تکیه بر تجربه شخصی خودم و توصیه هایی که دیگران به اشتراک گذاشته اند، در ادامه مهم ترین نکته ها برای خنک ماندن در موج گرما را مرور می کنم.

پنجره ها را بسته و پوشیده نگه دارید

شاید در نگاه اول عجیب به نظر برسد که در گرما باید پنجره ها را بست، چون انگار گرما را در خانه حبس می کند، اما اگر یک شرط رعایت شود کار درستی است. پنجره ها باید از بیرون یا داخل، یا حتی هر دو طرف، پوشانده شوند تا گرما وارد خانه نشود و دمای داخل تا حد ممکن پایین بماند.

قبلا برایم عجیب بود که چرا نظافتچی سیسیلی پنجاه و چند ساله ام قبل از خروج از خانه همه پرده ها را می کشد، اما حالا کاملا برایم منطقی است. بسته نگه داشتن پرده ها، کرکره ها یا هر پوشش موقت دیگری برای پنجره تأثیر بسیار زیادی بر دمای داخل خانه دارد.

روش های بسیار ارزانی برای پوشاندن بیرون پنجره ها وجود دارد؛ از چسباندن کاغذ دیواری ساده گرفته تا گیر انداختن ملحفه های بزرگ بین چارچوب و شیشه هنگام بستن پنجره یا استفاده از پرده های حصیری بامبو یا صفحه های چوبی مخصوص باغ. اگر از ملحفه یا حوله استفاده می کنید، بهتر است روشن باشند تا نور و گرما را بیشتر منعکس کنند. برای گزینه های گران تر اما ماندگار، می توانید سایبان یا شید بالای پنجره نصب کنید یا کرکره ها را روی قاب پنجره ببندید.

لباس ها و ملحفه ها را نم دار نگه دارید

تا به حال تی شرتی را در دریا یا استخر به تن کرده اید تا خودتان را از آفتاب محافظت کنید؟ بعضی ها همین کار را در خانه انجام می دهند و به تی شرت هم بسنده نمی کنند.

سالی ماس، نویسنده و ویراستار، با گذراندن روزهای گرم پشت میز کار بیگانه نیست، اما راهی رایگان برای خنک ماندن پیدا کرده است. او در گفت وگو با سولیتیر تاونسند، کارشناس پایداری و نویسنده در فیوتررا (منبع به زبان انگلیسی) توضیح داد که یک بالاپوش را خیس می کند، آب اضافه آن را می گیرد تا فقط نم دار بماند و بعد همان را هنگام کار به تن می کند. ایده این است که با تبخیر آب، پوست بدن خنک می شود. سالی می گوید این ترفند او را «ساعت ها واقعا خنک نگه می دارد و دیگر نیازی به پنکه نیست» و «به شکل چشمگیری» کیفیت زندگی اش را بهتر می کند. می توانید همین کار را با یک کلاه نم دار، دستمال سر یا تکه پارچه ای که دور گردن می بندید انجام دهید.

به لباس ها بسنده نکنید. یک ملحفه یا هر تکه پارچه بزرگ دیگری را نم دار کنید و در چهارچوب در آویزان کنید. وقتی هوا از میان این پارچه عبور می کند، اتاق را خنک تر خواهد کرد.

خواب بعد از ظهر عاقلانه است، نه نشانه تنبلی

اسپانیایی ها به علاقه شان به چرت بعد از ناهار، یعنی همان «سیستا»، معروف اند. بعضی ها این عادت را نشانه تنبلی می دانند، اما در واقع بسیار منطقی است. در بسیاری از کشورهای گرم، از اوایل تا اواخر بعد از ظهر همه چیز متوقف می شود؛ مغازه ها و کسب و کارها تعطیل می شوند و بزرگسالان هم مثل بچه ها و نوزادان جایی خنک را برای خواب کوتاه انتخاب می کنند.

استراحت ظهر برای سیسیلی ها موضوع بسیار جدی است. گرچه این موضوع برای من که نمی توانم در وقت ناهار کارهای شخصی ام را انجام دهم آزاردهنده است، اما سیستم جواب می دهد. محلی ها حدود ساعت ۴ بعد از ظهر از خانه بیرون می آیند و «شیفت دوم» روزشان را شروع می کنند. آنها به سر کار برمی گردند و اغلب تا ساعت ۷ یا ۸ شب می مانند. کار کردن وقتی آفتاب غروب کرده بسیار منطقی تر از تلاش برای کار با مغزی کند و خسته در گرم ترین ساعات روز است.

برای اثرگذاری بیشتر، قبل از چرت بعد از ظهر یک ناهار پرادویه که عرق تان را درآورد بخورید. نامراتا چودری، مدیر هندی تبار حوزه تاثیر اجتماعی، می گوید: «اینکه خوراکی های بومی کشورهای استوایی معمولا تندتر از غذاهای مناطق معتدل هستند، بی دلیل نیست».

وقتی از خواب بعد از ظهر بیدار می شوید، دوش ولرم بگیرید که از آب کاملا سرد خنک کننده تر شناخته می شود.