هزینه ذخیره سازی باتری از سال ۲۰۱۰ بیش از ۹۰ درصد کاهش یافته و به همراه آن هزینه انرژیهای تجدیدپذیر نیز پایین آمده است.
در پی جنگ علیه ایران که Europa را وادار کرده درباره میزان وابستگی خود تجدیدنظر کند انرژی پاک میتواند برق مطمئن و شبانهروزی را با قیمتی همسطح سوختهای فسیلی تامین کند.
یک گزارش جدید (منبع به زبان انگلیسی) از آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر (آیرنا) نشان میدهد زمانی که برق خورشیدی و بادی با ذخیرهسازی باتری ترکیب شود از نظر هزینه همین حالا هم میتواند با نیروگاههای جدید زغالسنگ رقابت کند. در بسیاری از نقاط جهان این ترکیب تجدیدپذیرها و ذخیرهسازی حتی میتواند از نیروگاههای جدید گاز نیز ارزانتر تمام شود.
این یافتهها یکی از قدیمیترین استدلالهای صنعت سوخت فسیلی علیه تجدیدپذیرها را به چالش میکشد: اینکه این منابع نمیتوانند وقتی خورشید نمیتابد یا باد نمیوزد برق مطمئن ۲۴ ساعته تامین کنند.
آیا انرژیهای تجدیدپذیر حالا میتوانند از سوختهای فسیلی پیشی بگیرند؟
به گفته آیرنا پاسخ مثبت است.
این گزارش سامانههای به اصطلاح «تجدیدپذیر firm» را بررسی کرده است؛ ترکیبی از پنلهای خورشیدی مزارع بادی و ذخیرهسازی باتری که قادر به تامین برق شبانهروزی هستند.
در مناطقی که از تابش خورشید و منابع بادی قوی برخوردارند طبق این گزارش هزینه برق خورشیدی همراه با باتری اکنون حدود ۵۰ تا ۷۵ یورو به ازای هر مگاواتساعت است.
این رقم در مقایسه با حدود ۶۰ تا ۷۵ یورو برای هر مگاواتساعت برق نیروگاههای جدید زغالسنگ در چین و بیش از ۸۸ یورو در سطح جهان برای نیروگاههای جدید گاز قرار میگیرد.
کاهش شدید قیمت باتری به این تغییر کمک کرده است. به گفته آیرنا از سال ۲۰۱۰ هزینه ذخیرهسازی باتری ۹۳ درصد هزینه پنلهای خورشیدی ۸۷ درصد و هزینه برق بادی در خشکی ۵۵ درصد کاهش یافته است.
این آژانس میگوید ترکیب باد خورشید و باتری همچنین میتواند وابستگی به شوکهای ژئوپلیتیک را کاهش دهد؛ شوکهایی مانند چنگاندازی ایران بر تنگه هرمز گلوگاه حیاتی سوخت فسیلی که حدود یکپنجم (فکر میکنم) از عرضه جهانی نفت از آن عبور میکند.
اروپا از هماکنون تاثیر این روند را میبیند
این گزارش در مقطع بسیار مهمی منتشر شده است. Europa همچنان با شوکهای قیمتی سوخت فسیلی ناشی از حمله روسیه به اوکراین و بیثباتی تازه پیرامون درگیری آمریکا و اسراییل در خاورمیانه روبهرو است.
گروه حامی «پازیتیو مانی» به تازگی دریافته است که انرژیهای تجدیدپذیر به کاهش قیمت برق در برخی کشورهای اروپایی تا حدود ۲۵ درصد بین سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۵ کمک کردهاند.
گزارش دیگری نشان داد که مصرفکنندگان در دانمارک فنلاند فرانسه سوئد و اسلواکی میتوانند امسال به لطف ترکیب پاکتر برق خود تا ۸.۵ میلیارد یورو در قبضهای انرژی صرفهجویی کنند در حالی که کشورهایی که همچنان بیشتر به سوختهای فسیلی متکی هستند با هزینههای به مراتب بالاتری روبهرو میشوند.
تنها انرژی خورشیدی در ماه مارس ۳ میلیارد یورو واردات سوخت فسیلی Europa را با کاهش نیاز به گاز کمتر کرد. تحلیل سولارپاور یوروپ نشان میدهد اگر قیمت گاز بالا بماند مجموع این صرفهجوییها میتواند از ۶۷ میلیارد یورو نیز فراتر برود.
بحث بر سر تجدیدپذیرها در حال تغییر است
سالها منتقدان استدلال میکردند که برق خورشیدی و بادی هرگز نمیتواند به طور کامل جایگزین سوختهای فسیلی شود زیرا به شرایط جوی وابسته است.
به گفته آیرنا ذخیرهسازی باتری این معادله را تغییر میدهد.
باتریها میتوانند برق تولیدشده در دورههای آفتابی یا بادی را ذخیره کنند و بعدتر هنگامی که تقاضا بالا میرود یا عرضه کاهش مییابد آن را وارد شبکه کنند و به این ترتیب نیاز به نیروگاههای پشتیبان مبتنی بر سوخت فسیلی را کاهش دهند.
آیرنا میگوید هزینه این فناوری در دهه آینده نیز به کاهش خود ادامه خواهد داد و احتمالا برق تجدیدپذیر شبانهروزی را برای صنایع پرمصرفی مانند هوش مصنوعی و مراکز داده بسیار جذابتر میکند.
تا سال ۲۰۳۵ برخی پروژههای بزرگ خورشیدی همراه با باتری میتوانند در بهترین مناطق عملکردی برق پیوسته را با هزینهای کمتر از ۴۵ یورو برای هر مگاواتساعت تامین کنند.
فرانچسکو لا کامرا مدیرکل آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر در بیانیهای گفت: «استدلال دیرینهای که میگفت تجدیدپذیرها قابل اعتماد نیستند دیگر اعتبار ندارد.»