کارشناسان می گویند این کشور به سرعت در حال تبدیل شدن به یک پیشگام تجدید پذیر برای منطقه است.
ترکیه در حالی که خود را برای میزبانی کنفرانس تغییرات اقلیمی «کوپ ۳۱» در ماه نوامبر آماده میکند، گامهای چشمگیری در مسیر گذار انرژی برمیدارد.
این کشور اکنون میزبان یکی از بزرگترین تاسیسات خورشیدی جهان و همچنین یکی از بزرگترین مجموعههای پروژههای ذخیرهسازی باتری در اروپا است.
با وجود آنکه زغالسنگ همچنان بزرگترین منبع تولید برق در ترکیه بهشمار میرود، کارشناسان میگویند این کشور در مسیر تبدیل شدن به یکی از پیشگامان انرژیهای تجدیدپذیر در منطقه قرار دارد.
ترکیه در ذخیرهسازی باتری از اتحادیه اروپا پیشی گرفت
یک گزارش جدید (منبع به زبان انگلیسی)از اندیشکده انرژی «امبر» نشان میدهد ترکیه بیسروصدا یکی از بزرگترین مجموعههای پروژههای ذخیرهسازی باتری در اروپا را ایجاد کرده که از هر کشور عضو اتحادیه اروپا بزرگتر است.
از سال ۲۰۲۲، این کشور مقرر کرده است که پروژههای جدید بادی و خورشیدی باید با ظرفیت معادل باتری همراه باشند. این الزام ظرف چند ماه موجی بیسابقه از درخواستها به حجم ۲۲۱ گیگاوات ایجاد کرد که ۳۳ گیگاوات آن تاکنون تأیید شده است.
در حالی که بازارهای پیشرو ذخیرهسازی در اتحادیه اروپا، مانند آلمان و ایتالیا، در سطح ۱۲ تا ۱۳ گیگاوات قرار دارند، ترکیه مجموعهای از پروژهها را شکل داده که معادل ۸۳ درصد ظرفیت فعلی انرژی بادی و خورشیدی این کشور است.
اوفوک آلپارسال، نویسنده این گزارش، میگوید: «ترکیه با اجباری کردن ذخیرهسازی همراه با انرژیهای تجدیدپذیر، نهتنها اهداف خود را افزایش داده، بلکه سیگنال سرمایهگذاری عظیمی ایجاد کرده که از همتایان اروپاییاش فراتر میرود.»
او میافزاید: «اگر این پروژهها به اجرا برسند، مجموعه طرحهای باتری ترکیه ستون فقرات یک هاب منطقهای جدید و پاک در حوزه انرژی خواهد شد.»
تاسیسات خورشیدی شبیه فیلمهای علمیتخیلی
این گزارش تأکید میکند که ترکیه در سال ۲۰۲۵ به الگویی مهم در منطقه خود تبدیل شده است.
سهم انرژی بادی و خورشیدی در مجموع به ۲۲ درصد از تولید برق رسیده و ترکیه را به رهبر بیرقیب در میان ۱۶ کشور خاورمیانه، قفقاز و آسیای مرکزی تبدیل کرده است.
این تنها کشور در این محدوده جغرافیایی است که سهم برق تولیدی از باد و خورشید در آن از ۲۰ درصد فراتر رفته است.
ترکیه میزبان بزرگترین تاسیسات انرژی خورشیدی در اروپا است. نیروگاه خورشیدی «کالیون کاراپینار» (Kalyon Karapınar SPP) حدود ۳.۵ میلیون پنل خورشیدی دارد که در مساحتی نزدیک به ۲۰ میلیون مترمربع گسترده شدهاند؛ مساحتی معادل ۲۶۰۰ زمین فوتبال.
ساختمان مرکزی کنترل این مجموعه را دفتر معماری «بیلگین» طراحی کرده است. این سازه عظیم به شکل منشوری مستطیلی است که نمای بیرونی آن با پنلهای نقرهای بازتابنده پوشیده شده و در داخل آن حیاطی سرسبز قرار دارد که رو به آسمان باز است.
تصاویر این تاسیسات که یادآور صحنههایی از فیلمهای علمیتخیلی است، کاربران اینترنت را تحت تأثیر قرار داده؛ یکی از کاربران ردیت پیشنهاد کرده این مجموعه میتواند لوکیشن فیلم جدید جیمز باند باشد و کاربر دیگری آن را «شاهکار» توصیف کرده است.
این پروژه که از سال ۲۰۲۳ در حال تولید انرژی است، سالانه نزدیک به سه میلیارد کیلوواتساعت برق تولید میکند و برق پاک مورد نیاز شهری با جمعیتی معادل دو میلیون نفر را تأمین میکند.
«ظرفیت تبدیل شدن به پیشگام کل منطقه»
با وجود پیشرفت در انرژی خورشیدی، ترکیه همچنان از بسیاری از کشورهای اروپایی عقب است. این کشور از نظر تولید برق بادی در اروپا در رتبه پانزدهم و از نظر مجموع تولید برق تجدیدپذیر در رتبه شانزدهم قرار دارد.
برای دستیابی به هدف ۱۲۰ گیگاواتی تا سال ۲۰۳۵، ترکیه باید ظرفیت فعلی برق خورشیدی و بادی خود را سه برابر کند؛ هدفی که بسیار بلندپروازانه ارزیابی میشود.
زغالسنگ همچنان با سهم ۳۴ درصدی، اصلیترین منبع تولید برق در ترکیه است و دو سوم این تولید به واردات متکی است.
هرچند رشد تولید زغالسنگ کند شده، اما هنوز به اوج خود نرسیده است. به گفته «امبر»، در سه سال گذشته هیچ نیروگاه زغالسنگی جدیدی به بهرهبرداری نرسیده، اما تضمین خرید زغالسنگ داخلی در سال ۲۰۲۵ ممکن است در سال ۲۰۲۶ به افزایش تولید برق از زغالسنگ منجر شود.
با این حال، سرمایهگذاریهای ترکیه در انرژیهای تجدیدپذیر چشمانداز امیدوارکنندهای برای آینده ترسیم میکند.
آلپارسال میگوید: «ترکیه فرصت منحصربهفردی دارد تا رهبری منطقهای خود در انرژیهای تجدیدپذیر را به یک مزیت جهانی تبدیل کند.»
او میافزاید: «با تسریع پروژههای ذخیرهسازی و نوسازی شبکه برق، ترکیه میتواند در نهایت وابستگی خود به زغالسنگ را کاهش دهد. این کشور در آستانه کوپ ۳۱ نشان میدهد که ظرفیت آن را دارد از جایگاهی متوسط در میان کشورهای اروپایی به پیشگام کل منطقه تبدیل شود.»