کارشناسان میگویند این کشور با سرعت در حال تبدیل شدن به پیشگام انرژیهای تجدیدپذیر در منطقه است.
ترکیه در حالی که خود را برای میزبانی کنفرانس تغییرات اقلیمی کوپ۳۱ در ماه نوامبر آماده میکند، در گذار انرژی گامهای چشمگیری برمیدارد.
این کشور اکنون میزبان یکی از بزرگترین تاسیسات خورشیدی جهان و همچنین یکی از بزرگترین مجموعههای ذخیرهسازی باتری در اروپا است.
با وجود اینکه زغالسنگ همچنان بزرگترین منبع تولید برق در ترکیه است، کارشناسان میگویند این کشور در مسیر تبدیل شدن به یکی از پیشگامان انرژی تجدیدپذیر در منطقه قرار دارد.
ترکیه در ذخیرهسازی باتری از اتحادیه اروپا پیشی گرفت
یک گزارش جدید (منبع به زبان انگلیسی) اندیشکده انرژی «امبر» نشان میدهد ترکیه بیسروصدا یکی از بزرگترین مجموعههای پروژههای ذخیرهسازی باتری در اروپا را ایجاد کرده که از هر کشور عضو اتحادیه اروپا بزرگتر است.
از سال ۲۰۲۲ این کشور مقرر کرده است پروژههای جدید بادی و خورشیدی باید با ظرفیت معادل باتری همراه شوند. این الزام ظرف چند ماه موجی بیسابقه از درخواستها به حجم ۲۲۱ گیگاوات به راه انداخت که ۳۳ گیگاوات آن تا کنون تایید شده است.
در حالی که بازارهای پیشرو ذخیرهسازی در اتحادیه اروپا مانند آلمان و ایتالیا در سطح ۱۲ تا ۱۳ گیگاوات قرار دارند، ترکیه مجموعهای از پروژهها ایجاد کرده که معادل ۸۳ درصد ظرفیت فعلی باد و خورشید این کشور است.
اوفوک آلپارسال، نویسنده این گزارش، میگوید: «ترکیه با اجباری کردن ذخیرهسازی همراه با انرژیهای تجدیدپذیر، نه تنها اهداف خود را افزایش داده، بلکه سیگنال سرمایهگذاری عظیمی ایجاد کرده که از همتایان اروپاییاش فراتر میرود.»
او اضافه میکند: «اگر این پروژهها به اجرا برسند، مجموعه طرحهای باتری ترکیه ستون فقرات یک هاب منطقهای جدید و پاک در حوزه انرژی خواهد شد.»
تاسیسات خورشیدی شبیه فیلمهای علمیتخیلی ترکیه کاربران اینترنت را شگفتزده کرده است
این گزارش تاکید میکند ترکیه در سال ۲۰۲۵ به الگویی مهم در منطقه خود تبدیل شده است.
باد و خورشید در مجموع به سهم ۲۲ درصدی از تولید برق رسیدند و ترکیه را به رهبر بیرقیب میان ۱۶ کشور خاورمیانه، قفقاز و آسیای مرکزی تبدیل کردند.
این تنها کشور در این محدوده جغرافیایی است که سهم برق تولیدی از باد و خورشید از ۲۰ درصد فراتر رفته است.
ترکیه میزبان بزرگترین تاسیسات انرژی خورشیدی در اروپا است. نیروگاه خورشیدی «کالیون کاراپینار» (Kalyon Karapınar SPP) حدود ۳٫۵ میلیون پنل خورشیدی دارد که در سطحی نزدیک به ۲۰ میلیون مترمربع گسترده شدهاند؛ مساحتی معادل ۲۶۰۰ زمین فوتبال.
ساختمان مرکزی کنترل را دفتر معماری بیلگین طراحی کرده است. این حجم عظیم به شکل منشوری مستطیلگونه است که نمای بیرونی آن با پنلهای نقرهای بازتابنده پوشانده شده و در داخل آن حیاطی سرسبز قرار دارد که رو به آسمان باز است.
تصاویر این تاسیسات شبیه فیلمهای علمیتخیلی کاربران اینترنت را تحت تاثیر قرار داده است؛ یکی از کاربران ردیت پیشنهاد کرده این مجموعه میتواند لوکیشن فیلم جدید جیمز باند باشد و کاربر دیگری آن را «شاهکار» نامیده است.
این پروژه که از سال ۲۰۲۳ در حال تولید انرژی است، سالانه نزدیک به سه میلیارد کیلوواتساعت برق تولید میکند و برق پاک مورد نیاز شهری معادل دو میلیون نفر را تامین میکند.
«ظرفیت تبدیل شدن به پیشگام کل منطقه»
با وجود پیشرفت در انرژی خورشیدی، ترکیه هنوز از بسیاری از کشورهای اروپایی عقب است؛ این کشور از نظر تولید برق بادی در اروپا در رتبه پانزدهم و از نظر مجموع تولید برق تجدیدپذیر در رتبه شانزدهم قرار دارد. برای رسیدن به هدف ۱۲۰ گیگاواتی تا سال ۲۰۳۵، ترکیه باید ظرفیت فعلی برق خورشیدی و بادی خود را سه برابر کند که هدفی بسیار بلندپروازانه است.
زغالسنگ همچنان با سهم ۳۴ درصدی اصلیترین منبع تولید برق در ترکیه است و دو سوم این تولید به واردات متکی است.
هرچند رشد تولید زغالسنگ کند شده، هنوز به اوج خود نرسیده است. به گفته امبر، در سه سال گذشته هیچ نیروگاه زغالسنگی جدیدی به بهرهبرداری نرسیده اما تضمین خرید زغالسنگ داخلی در سال ۲۰۲۵ ممکن است در سال ۲۰۲۶ به افزایش تولید برق از زغالسنگ منجر شود.
با این حال سرمایهگذاریهای این کشور در انرژیهای تجدیدپذیر چشمانداز امیدوارکنندهای برای آینده ترسیم میکند.
آلپارسال میگوید: «ترکیه فرصت منحصربهفردی دارد تا رهبری منطقهای خود در انرژیهای تجدیدپذیر را به یک مزیت جهانی تبدیل کند.»
او میافزاید: «با تسریع پروژههای ذخیرهسازی و نوسازی شبکه برق، ترکیه میتواند سرانجام وابستگی خود به زغالسنگ را از بین ببرد. این کشور در آستانه کوپ۳۱ نشان میدهد که ظرفیت آن را دارد از جایگاهی متوسط در میان کشورهای اروپایی به پیشگام کل منطقه تبدیل شود.»