دادهها همچنین نشان میدهد که با وارد شدن منابع تجدیدپذیر بیشتر به شبکه، اثرگذاری قیمتها در بازار قویتر میشود.
در حالی که اروپا با بحران انرژی در میانه بازارهای پرنوسان سوختهای فسیلی روبهرو است، سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر نقشی حیاتی در مصون نگهداشتن مصرفکنندگان و کسبوکارها از بدترین جهشهای قیمتی داشته است.
اسپانیا از سال 2019 ظرفیت بادی و خورشیدی خود را دو برابر کرده و بیش از 40 گیگاوات به شبکه افزوده است؛ رقمی بیشتر از هر کشور دیگر اتحادیه اروپا به جز آلمان که بازار برقش دو برابر بازار اسپانیا است.
در نتیجه، قیمت برق در اسپانیا بسیار کمتر از گذشته از هزینه همواره متغیر گاز اثر میپذیرد؛ بهایی که تنها یک روز پس از آغاز جنگ ایران 55 درصد جهش کرد و همچنان نوسان دارد.
در بریتانیا، انرژی بادی به ثبت رکوردی تازه برای تجدیدپذیرها کمک کرده است. در 26 مارس تولید برق بادی این کشور به اوج تازهای معادل 23 هزار و 880 مگاوات رسید که برای تامین برق 23 میلیون خانه کافی است.
تحلیلی که سازمان «سولار پاور یوروپ» انجام داده نشان میدهد استفاده از نور خورشید برای تولید انرژی از اول مارس تاکنون روزانه بیش از 100 میلیون یورو صرفهجویی در واردات سوختهای فسیلی برای اروپا به همراه داشته و مجموع صرفهجوییها را به بیش از 3 میلیارد یورو رسانده است.
کارشناسان میگویند اگر قیمت گاز در سطوح بالا بماند مجموع این صرفهجوییها در سال 2026 میتواند تا 67.5 میلیارد یورو برسد.
اکنون گزارشی تازه نشان میدهد که بین سالهای 2023 تا 2025 در برخی کشورهای اروپایی به لطف تجدیدپذیرها برق به طور میانگین نزدیک به 25 درصد ارزانتر تولید شده است.
باد و خورشید میتوانند وابستگی اروپا به شوکهای سوخت فسیلی را کاهش دهند
گروه حامی اصلاحات پولی «پازتیو مانی» در گزارش خود مینویسد: «ادبیات پژوهشی رو به گسترشی نشان میدهد انرژی تجدیدپذیر چه نقشی در کنار زدن تولید برق پرهزینه مبتنی بر سوختهای فسیلی از ترکیب شبکه برق ایفا میکند و از این راه فشار کاهشی بر قیمتهای عمدهفروشی برق وارد میکند».
این سازمان برآورد کرده است که گسترش تولید برق از منابع تجدیدپذیر در 19 کشور مورد بررسی در دوره 2023 تا 2025 به طور متوسط قیمت برق را 24.2 درصد کاهش داده است.
دادهها همچنین نشان میدهد هرچه تجدیدپذیرهای بیشتری وارد مدار شوند اثر آنها بر قیمت برق پررنگتر میشود.
با این حال جدایی قیمت برق از قیمت گاز در بسیاری از نظامهای برق اروپا هنوز در مراحل ابتدایی است.
این گروه مینویسد: «یافتههای ما در نتیجه اهمیت توسعه باد و خورشید را نشان میدهد که همراه با منابع انعطافپذیری میتواند تا حد زیادی وابستگی بازارهای برق اروپا به شوکهای سوخت فسیلی را کاهش دهد».
این گزارش میافزاید: «با این کار، این روند برقی کردن اقتصاد را جذابتر میکند و در نتیجه آسیبپذیری اروپا در برابر سوختهای فسیلی را بیشتر کاهش میدهد».
«فرصتی برای کاهش آسیبپذیری اروپا»
پازتیو مانی میگوید از این یافتهها دو پیام اصلی سیاستگذاری به دست میآید.
در کشورهایی که ظرفیت باد و خورشید محدود است تسریع در توسعه این منابع به گفته این سازمان «میوه دمدست» برای کاهش قیمتهای عمدهفروشی برق به شمار میرود.
در کشورهایی که ظرفیت باد و خورشید بالاست، توسعه منابع انعطافپذیر بیشتر به قطع پیوند قیمتهای عمدهفروشی با عوامل سنتی هزینه کمک میکند. این کار میتواند شامل سرمایهگذاری در باتریها برای ذخیره برق مازاد، تشویق نصب پنلهای خورشیدی خانگی و اجرای سیاستهایی برای توازن عرضه و تقاضا مانند تعرفههای متغیر باشد.
این گروه میگوید: «وابستگی قیمت برق به شوکهای سوخت فسیلی برقی کردن اقتصاد را که یکی از ارکان اصلی گذار انرژی است دشوارتر میکند».
پازتیو مانی میافزاید: «اما شتاب بخشیدن به این دگرگونیهای سیستمی به جدایی قیمت برق از شوکهای سوخت فسیلی میانجامد و همین امر از برقی شدن بیشتر اقتصاد پشتیبانی میکند».
رویدادهای جاری ضرورت شتاب دادن به این روندها را پررنگتر میکند.
پازتیو مانی میگوید: «تداوم شوکهای ناشی از سوختهای فسیلی امنیت انرژی، ثبات قیمتها و رقابتپذیری اروپا و موارد دیگر را به خطر میاندازد. اگر پیشرفت با سرعت کافی حاصل نشود اروپا همچنان در معرض طیفی از مخاطراتی خواهد ماند که وابستگی به سوخت فسیلی ایجاد میکند».