دونالد ترامپ روز شنبه با انتشار تصاویری از خود به همراه پوتین و شی، رهبران روسیه و چین را دوستان خود خواند. او همچنین تصویری سهنفره از خود به همراه شی و پوتین را در کنار تصویر مشهور چرچیل، روزولت و استالین در کنفرانس تهران منتشر کرد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز شنبه تصویر خود به همراه ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، و شی جینپینگ، رئیسجمهوری چین، را در کنار تصویر مشهور وینستون چرچیل، نخستوزیر پیشین بریتانیا، فرانکلین دی. روزولت، رئیسجمهوری پیشین آمریکا، و ژوزف استالین، رهبر پیشین اتحاد جماهیر شوروی، در شبکه اجتماعی «تروتسوشال» منتشر کرد و نوشت: «قدرتهای بزرگ ۱۹۴۵، ۲۰۲۶».
بهنظر میرسد که آقای ترامپ با این کار تلاش کرد نشست سهجانبه خود با رهبران چین و روسیه در شهر «شنژن» را با نشست مشهور یالتا در ماههای پایانی جنگ جهانی دوم مقایسه کند. با این حال، او بهجای انتشار تصویر نشست یالتا، تصویر این رهبران در کنفرانس تهران در سال ۱۹۴۳ را منتشر کرد. در این تصویر، چرچیل و روزولت در کنار استالین در ایوان سفارت شوروی در تهران نشستهاند.
رئیسجمهوری آمریکا همچنین تصاویری از خود به همراه شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین منتشر کرد و روی آنها عبارتهای «دوستان» و «دوست من» را نوشت.
آقای ترامپ پیشتر در دیدار با ولادیمیر پوتین در چین نیز او را دوست خود خطاب کرده بود. رئیسجمهوری آمریکا سپس در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره اینکه آیا پوتین را دوست ایالات متحده میداند، گفت: «نمیتوانم از طرف آمریکا صحبت کنم. اما خودم رابطه بسیار خوبی با پوتین دارم.»
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، در واکنش به این اظهارات آقای ترامپ گفت: «این به خود رئیسجمهور ترامپ بستگی دارد که پوتین را چه بنامد، اما برای ما [پوتین] حتما دشمن و قاتل است و فکر میکنم برای بیشتر مردم جهان هم او قاتل است، زیرا او شبانهروز آدم میکشد.»
تهران، یالتا و شنژن
نشستهای تهران و یالتا، جلساتی مهم و تعیینکننده برای روند جنگ جهانی دوم و جهان پس از آن بودند. روزولت، چرچیل و استالین، رهبران آمریکا، بریتانیا و شوروی، در کنفرانس تهران که از ۲۸ نوامبر تا اول دسامبر ۱۹۴۳ برگزار شد، برای نخستین بار بهصورت سهجانبه دیدار کردند و بر سر حمله متفقین به شمال فرانسه برای گشودن جبههای تازه علیه آلمان نازی توافق کردند. این عملیات با پیادهشدن نیروهای متفقین در نرماندی در ششم ژوئن ۱۹۴۴، معروف به «روز دی» (D-Day)، آغاز شد و نقش مهمی در شکست آلمان نازی داشت.
نشست یالتا از ۴ تا ۱۱ فوریه ۱۹۴۵ و در آستانه شکست آلمان نازی در کریمه برگزار شد. در این نشست، این سه رهبر درباره وضعیت پس از جنگ گفتگو کردند. نشست یالتا اگرچه رسما اروپا را به دو بلوک تقسیم نکرد، اما توافقها و اختلافات آن، همراه با حضور نظامی شوروی در اروپای شرقی، در شکلگیری نظم دوران جنگ سرد نقش مهمی داشت.
نشست سهجانبه شنژن در حالی برگزار شد که آمریکا با پیامدهای جنگ ایران روبروست، روسیه همچنان درگیر جنگ اوکراین است و چین نیز در تلاش برای افزایش نفوذ جهانی خود است.
پیش از برگزاری این نشست، رهبران اروپایی در جریان نشستی با عنوان «ائتلاف داوطلبان» گرد هم آمدند و هرگونه تلاش برای بازآفرینی کنفرانس یالتا با هدف پایان دادن به جنگ روسیه علیه اوکراین و تقسیم قاره اروپا به حوزههای نفوذ را قاطعانه رد کردند.
اما در بیانیه پایانی نشست سهجانبه شنژن هیچ اشارهای به جنگ اوکراین یا ایران یا تقسیم حوزههای نفوذ نشده است.
در این بیانیه چهارمادهای که بهصورت مشترک از سوی هر سه کشور منتشر شد، آنها بهعنوان اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل، به اصلاح این سازمان متعهد شدند تا بتواند به چالشهای جهانی موثرتر پاسخ دهد و در راستای ماموریت بنیادین خود برای حفظ صلح و امنیت بینالمللی عمل کند.
در این بیانیه همچنین آمده است: «سه کشور قصد دارند تولید و عرضه فرآوردههای نفتی پالایششده را به نفع همه ملتها افزایش دهند. آنها بار دیگر بر اهمیت جریان باثبات انرژی تاکید کردند.»
رهبران آمریکا، روسیه و چین همچنین با تاکید بر «اصل رضایت دولتها و احترام به مصونیت مقامهای دولتی»، توافق کردند که دیوان کیفری بینالمللی و دیگر نهادهای مشابه نباید از صلاحیت قضایی خود سوءاستفاده کنند.
سران این سه ابرقدرت هستهای همچنین تاکید کردند که جنگ هستهای برندهای ندارد و هرگز نباید رخ دهد. آنها همچنین قرار است درباره کاهش خطرات هستهای و جلوگیری از گسترش سلاحهای هستهای گفتگو کنند.