جنگ علیه ایران باعث شده علاقه به پنلهای خورشیدی قابلاتصال به پریز برق که از مدتها پیش در آلمان رواج دارند افزایش یابد.
شوک انرژی ناشی از جنگ عليه ايران تا حدی با توسعه انرژیهای تجدیدپذیر جذب شده است، در حالی که اروپا برای کاهش وابستگی خود به سوختهای فسیلی شتاب گرفته است.
آگهی
آگهی
تحلیل تازهای از موسسه SolarPower Europe نشان میدهد استفاده از نور خورشید برای تولید برق از ۱ مارس، با کاهش نیاز به واردات گاز، روزانه بیش از ۱۰۰ میلیون یورو برای این قاره صرفهجویی به همراه داشته است. به این معنا که فقط در ماه گذشته، ۳ میلیارد یورو در اروپا صرفهجویی شده است.
کارشناسان میگویند اگر به دلیل کنترل ايران بر تنگه هرمز، گلوگاه مهم سوخت فسیلی که حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند، قیمت گاز همچنان بالا بماند، ظرفیت انرژی خورشیدی میتواند در سال ۲۰۲۶ تا رقم خیرهکننده ۶۷٫۵ میلیارد یورو برای اروپا صرفهجویی به همراه داشته باشد.
در بحبوحه قیمتهای سرسامآور، اروپاییها به سرعت به سرمایهگذاری در انرژی پاک، از جمله پمپهای حرارتی، خودروهای برقی و سامانههای خورشیدی روی آوردهاند. اما برای کسانی که توان پرداخت چند هزار یورو برای پنلهای خورشیدی روی پشتبام را ندارند، توجهها به گزینههای خورشیدی قابلاتصال به پریز (plug-in) جلب شده است.
پلاگين سولار (خورشیدی پريزی) چیست؟
سامانههای خورشیدی plug-in که معمولا روی فضاهایی مانند بالکنها، تراسها و سقف انبارها نصب میشوند، از پنلهای کوچک تشکیل شدهاند که میتوان آنها را روی دیوارهای خارجی ساختمان نصب کرد. در بسیاری از کشورهای اروپایی این تجهیزات را میتوان از سوپرمارکتها یا به صورت آنلاین خریداری کرد.
برقی که توسط سامانه خورشیدی plug-in تولید میشود، بدون نیاز به هزینه نصب و درست مانند هر وسیله دیگری (مثلا شارژر تلفن همراه) از طریق یک پریز معمولی در دسترس است.
این سامانهها اغلب گزینهای مناسب برای افرادی به شمار میروند که در خانههای اجارهای یا مشاع زندگی میکنند و اجازه نصب پنل خورشیدی روی پشتبام را ندارند.
به گفته کارشناسان، بسته به قیمت خرید، اندازه سامانه و محل نصب، به طور میانگین دو تا شش سال طول میکشد تا هزینه اولیه این تجهیزات جبران شود. اما پس از راهاندازی، سامانه خورشیدی plug-in میزان برقی را که از شبکه میگیرید کاهش میدهد و در نتیجه قبضهای انرژی شما پایین میآید.
آلمان پيشتاز پلاگين سولار است
آلمان خیلی پیش از آغاز جنگ آمريکا و اسراییل عليه ايران سوار موج پلاگين سولار شده بود و بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ بیش از یک میلیون سامانه از این نوع نصب کرده است.
بخش زیادی از این رونق ناشی از مشوقهای دولتی است که برای خریداران سامانههای plug-in تعرفههای خرید تضمینی در نظر گرفتهاند؛ برای مثال پرداخت قیمت ثابت به خانوارها برای هر واحد برقی که به شبکه تزریق میکنند.
سخنگوی شرکت آلمانی «مایر بورگر»، تولیدکننده تجهیزات خورشیدی، در سال ۲۰۲۴ گفت: «این خود مشتریان بودند که این رونق را آغاز کردند و توانستند از سیاستمداران کاهش بروکراسی را مطالبه کنند.»
او افزود: «اقداماتی مانند حذف ماليات بر ارزش افزوده به محبوبیت پنلهای خورشیدی بالکنی دامن زد.»
کاهش سریع قیمت برق خورشیدی و سامانههای ذخیرهساز باتری، هزینه شروع کار را باز هم پایین آورده است. قیمت پنلهای خورشیدی بالکنی در آلمان طی چند سال گذشته نصف شده و مدلهای کوچک اکنون حدود ۲۰۰ یورو قیمت دارند.
مدلهای بزرگتر مجهز به سامانه ذخیرهسازی کمتر از هزار یورو قیمت دارند، اما میتوانند مقدار بسیار بیشتری انرژی پاک تولید کنند.
از سال ۲۰۲۴ مستاجران و مالکان آپارتمانها اجازه یافتهاند شخصا پنلهای خورشیدی را روی بالکن خود نصب کنند و به این ترتيب هزینههای اضافی نصب حذف شده است.
کارشناسان میگویند تا سال ۲۰۴۵، زمانی که آلمان قصد دارد به بیطرفی اقلیمی برسد، دستگاههای خورشیدی plug-in میتوانند حداکثر تا دو درصد از تقاضای برق کشور را تامین کنند.
تلاش اروپا برای جبران عقبماندگی در پلاگين سولار
رشد استفاده از سامانههای خورشیدی plug-in به دلیل مجموعهای از عوامل از جمله نگرانیهای ایمنی متوقف شده بود.
بسیاری از خانهها در اروپا سیمکشیهای قدیمی، دستکاریشده یا بهخوبی نگهدارینشده دارند؛ به این معنا که پیش از خرید سامانه خورشیدی plug-in، باید توسط یک متخصص بررسی شوند.
سازمان SolarPower Europe میگوید «به دست آوردن آمار دقیق» درباره پلاگين سولار دشوار است، اما تاکيد میکند که رشد این بازار در سراسر اروپا در جریان است.
اکنون استفاده از سامانههای خورشیدی plug-in در هر ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا قانونی است، به جز سوئد و مجارستان. بلژیک در آوریل ۲۰۲۵ نصب خودانجام پنلها را قانونی کرد و اسپانیا نیز از آفتاب همیشگی خود که برای تولید برق خورشیدی ایدهآل است بیشترین بهره را میبرد.
شرکت «تورناسول انرژی»، فعال در حوزه پلاگين سولار در اسپانیا، میگوید در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱٬۳۰۰ خانه را به کیتهای خورشیدی مجهز کرده است؛ اقدامی که بیش از ۶۲۰ هزار یورو صرفهجویی در قبوض انرژی مشتریان به همراه داشته و از انتشار بیش از ۱۴ تن دیاکسیدکربن به جو جلوگيری کرده است.
تورناسول انرژی از زمان آغاز به کار خود پنج سال پیش تاکنون بیش از ۵ هزار خانه را به کیتهای خورشیدی plug-in مجهز کرده است.
بریتانیا تازهترین کشور اروپایی است که محدودیتها برای سامانههای خورشیدی plug-in را برداشته و اخیرا اعلام کرده است قصد دارد عرضه گسترده پنلهای کمهزینه را که بهزودی در فروشگاههایی مانند لیدل و آیسلند در دسترس خواهند بود «با شتاب پیش ببرد».
اد میلیبند، وزیر انرژی بریتانیا، میگوید: «جنگ ايران بار دیگر نشان داده است که تلاش ما برای دستیابی به برق پاک برای امنیت انرژی کشور ضروری است تا بتوانیم از چنگ بازارهای سوخت فسیلی که کنترلی بر آنها نداریم رها شویم.»
او اضافه میکند: «چه با نصب استاندارد پنلهای خورشیدی روی خانههای نوساز و چه با فراهمکردن امکان خرید سامانههای خورشیدی plug-in در فروشگاهها، مصمم هستیم برق پاک را گسترش دهیم تا به کشورمان حاکمیت انرژی بدهیم.»
تحلیل وبسایت Carbon Brief (منبع به زبان انگلیسی) نشان میدهد پنلهای خورشیدی plug-in میتوانند در طول عمر ۱۵ ساله خود برای یک خانوار معمولی بریتانیایی حدود ۱٬۱۰۰ پوند (معادل تقریبی ۱٬۲۶۱ یورو) صرفهجویی به همراه داشته باشند.