رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه روز پنجشنبه فرمانی را برای تعطیلی دانشگاه «بیلگی» استانبول، یکی از قدیمیترین دانشگاههای خصوصی این کشور، امضا کرد.
این اقدام هشت ماه پس از آن صورت گرفت که مالک این دانشگاه در جریان یک تحقیق کیفری در پیوند با ادعای تقلب و پولشویی توسط دولت توقیف شد.
آگهی
آگهی
در متن این فرمان که در روزنامه رسمی منتشر شده، به قانونی استناد شده که اجازه میدهد یک مؤسسه خصوصی در صورتی تعطیل شود که «سطح مورد انتظار آموزش و تربیت… ناکافی باشد.»
در این تصمیم همچنین آمده است که مجوز دانشگاه به این دلیل لغو شده که «بنیاد مؤسس تحت قیمومت قرار گرفته است». مدیریت دانشگاه تاکنون در اینباره اظهار نظری نکرده است.
دادستانی ارشد منطقه کوچوکچکمجه در سپتامبر ۲۰۲۵ تحقیقات خود را درباره «کن هلدینگ» آغاز کرد و مدعی شد که مدیران اصلی این هلدینگ یک سازمان مجرمانه تشکیل داده و در پولشویی و فرار مالیاتی دست داشتهاند.
برای ۱۰ نفر از جمله مدیران اصلی، «محمد شاکر جان»، «کمال جان» و «کنعان تِکداغ»، حکم بازداشت صادر شد.
در ادامه این عملیات، ۱۲۱ شرکت وابسته به کن هولدینگ توقیف و تحت مدیریت «صندوق بیمه سپردههای پسانداز» قرار گرفت. از جمله این اموال توقیفشده، شبکههای تلویزیونی «خبر ترک» و «شو تیوی»، شبکه خبری مالی بلومبرگ، مجموعه مدارس «دوغا» و دانشگاه استانبول بیلگی بودند.
بازرسان در آن زمان اعلام کردند که «مقادیر بزرگی از پول با منشأ نامشخص از طریق شرکتهای زیرمجموعه کن هولدینگ وارد شده» و سپس میان شرکتها جابهجا شده تا منشأ آن پنهان شود. همچنین گفته شد برای کاهش بدهی مالیاتی از اسناد جعلی استفاده شده است.
این سه رسانه در دسامبر ۲۰۲۴ توسط کن هولدینگ خریداری شده بودند.
دادستانها افزودند که برخی از فعالیتهای کن هولدینگ «مستقیما با درآمدهای ناشی از جرم تأمین مالی شده است.»
صندوق بیمه سپردههای پسانداز در سال ۱۹۸۳ به عنوان نهاد بیمه سپردههای بانکی تأسیس شد، اما پس از کودتای نافرجام ۲۰۱۶ اختیارات آن با فرمانهای دولتی بهطور قابل توجهی گسترش یافت و با اصلاحات قانونی که در ژانویه ۲۰۲۵ اجرایی شد، دامنه فعالیتش باز هم وسیعتر شد. این نهاد در حال حاضر بیش از هزار شرکت را تحت کنترل دارد.
منتقدان و سازمانهای مدافع آزادی مطبوعات معتقدند این صندوق به ابزاری برای اعمال فشار سیاسی بر کسبوکارهای مستقل و منتسب به مخالفان تبدیل شده است.
ارول اوزوار، رئیس شورای آموزش عالی، پس از انتصاب به عنوان قیم قضایی بهصورت عمومی اعلام کرده بود که آموزش در دانشگاه بیلگی بدون وقفه ادامه خواهد یافت؛ اما چنین نشد.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
بر اساس مقررات آموزش عالی ترکیه، دانشجویان یک دانشگاه بنیادینِ تعطیلشده بهطور خودکار به یک مؤسسه دولتی «ضامن» منتقل میشوند.
دانشگاه بیلگی پیشتر به رسانه تی۲۴ گفته بود که دانشگاه هنرهای زیبای «معمار سنان» از سال ۲۰۲۱ این نقش را بر عهده داشته است. اگر این دانشگاه نتواند همه دانشجویان را بپذیرد، شورای آموزش عالی دانشگاه سومی را برای جذب باقیمانده دانشجویان تعیین خواهد کرد.
سرنوشت اعضای هیئت علمی تاکنون در هیچ بیانیه رسمی مشخص نشده است.
دانشگاه بیلگی که در ۷ ژوئن ۱۹۹۶ به عنوان چهارمین دانشگاه خصوصی بنیادین ترکیه تأسیس شد، در سال ۲۰۰۶ به شبکه بینالمللی «لوریت» مستقر در آمریکا پیوست؛ شبکهای که دانشگاههایی در چندین قاره را اداره میکند. این دانشگاه در سال ۲۰۱۹ توسط کن هولدینگ به مبلغ ۹۰ میلیون دلار خریداری شد.
دانشگاه بیلگی که در اراسموس، برنامه تبادل دانشجویان اتحادیه اروپا نیز مشارکت دارد، بیش از ۲۰ هزار دانشجو از ترکیه و کشورهای دیگر دارد و برخی از پژوهشگران آن در حوزههای تخصصی خود شناختهشدهاند.