شرکت فرانسوی املاک نِکسیتی روز سهشنبه نخستین ساختمان آپارتمانی از نوع خود را معرفی کرد که بدون گرمایش یا کولر، دمای داخل را بین ۲۰ تا ۲۶ درجه سانتیگراد حفظ میکند.
این ساختمان سفید و مکعبمانند، با سبکی که تقریبا یادآور معماری بروتالیستی است، نخستین نمونه از نوع خود در فرانسه به شمار میرود. طراحی پیشرفته آن امکان میدهد دمای داخل را بدون استفاده از سیستمهای گرمایشی یا سرمایشی تنظیم کند.
در لیون، شرکت فرانسویِ املاک و مستغلات نکسیتی و دفتر معماری اتریشی باومشلاگر اِبرله (Baumschlager Eberle) روز سهشنبه پروژه جدید خود را شامل ساختمانی هفتطبقه با ۲۳ واحد مسکونی در محله در حال تغییر «کنفلوآنس» معرفی کردند.
به گفته این شرکت، دیگر نیازی به کولر در تابستان و سیستم گرمایشی در زمستان نخواهد بود. ساختمان طوری طراحی شده که در زمستان دمای داخلی را میان ۲۰ تا ۲۲ درجه سانتیگراد و در دوره موجهای گرما میان ۲۶ تا ۲۸ درجه سانتیگراد حفظ کند.
یک مفهوم اتریشی
در جستوجوی پاسخی به بحران انرژی و اقلیم، دیتمار اِبرله، معمار اتریشی، ساختمانی طراحی کرده که میتواند نور خورشید را به داخل راه دهد و گرما را نگه دارد؛ مفهومی که «۲۲-۲۶» نام گرفته و به دامنه دمایی اشاره دارد که قرار است در داخل ساختمان حفظ شود.
این فناوری پیشرو که هنوز کارایی آن باید در عمل ثابت شود، بر اینرسی مصالح ساختمانی تکیه دارد.
آنه اشپایخر، مدیر دفتر باومشلاگر اِبرله، به رسانه آنلاین فرانسوی ورت (Vert) گفت: «این مواد نقش مهمی دارند و بر اساس یک ویژگی مشترک انتخاب شدهاند؛ تواناییشان برای ذخیره و آزاد کردن انرژی.»
رسانه فرانسوی گزارش داد: «پوستهای عایق که از آجرهای مونومور (سازه سفالی توخالی)، بتن و اندود آهکی ساخته شده، به حفظ گرما یا خنکی در داخل خانهها کمک میکند.»
گرما توسط دیوارها و کفهایی «نگهداری» میشود که ضخامت آنها دو برابر میانگین فرانسه است؛ ۶۱ سانتیمتر در برابر حدود ۳۰ سانتیمتر در بناهای معمول.
دو لایه آجر توخالی که میان آنها عایق پشم شیشه قرار گرفته، ظاهر نسبتا حجیمی به ساختمان میدهد و در عین حال به لطف فرورفتگیهای عمیق، آن را از تابش مستقیم آفتاب محافظت میکند.
این مفهوم همچنین بر برنامهریزی نوآورانه در ساخت و بر سامانه خودکار تیغهها تکیه دارد که با چندین حسگر کنترل میشود.
شرکت نکسیتی در بیانیهای توضیح داد: «تیغههای چوبی نصبشده در هر واحد مسکونی به طور خودکار برای تهویه آپارتمان، بسته یا باز میشوند و این کار بر اساس دما، رطوبت، کیفیت هوا و وضعیت جوی انجام میشود.»
این شرکت افزود: «ساکنان نیز میتوانند خودشان آنها را تنظیم کنند. بخاریهای کمکی که مقررات وجود آنها را الزامی کرده، فقط در رویدادهای آبوهواییِ بسیار شدید یا پس از دورههای طولانیِ خالیبودن ملک روشن میشوند.»
ساکنان نقش رادیاتور را دارند
آپارتمانهایی که به طور قابلتوجهی عایق شدهاند، گرمای تولیدشده توسط بدن ساکنان را حفظ میکنند. سدریک هاتات، مدیر برنامه در نکسیتی اوورنی بورگوین، به شبکه فرانسوی بیافام بیزنس (BFM Business) گفت: «ما رادیاتورهای خانه هستیم؛ خودِ ما و کارهایی که انجام میدهیم.»
به گفته ورونیک بِداگ، مدیرعامل نکسیتی، گرمای حاصل از پختوپز، دوش گرفتن یا وسایل برقی نیز در آپارتمانها به دام میافتد و به این ترتیب، صورتحسابهای انرژی را تا ۸۰ درصد کاهش میدهد. به گفته او، این موضوع برای یک آپارتمان سهاتاقه به معنای ۳۸۰ یورو صرفهجویی در سال است.
با این حال، هر واحد هنوز طبق قانون فرانسه به رادیاتور و سامانه تهویه مکانیکی دوجریانی مجهز است. این شرکت املاک میگوید اتصال ساختمان به شبکه گرمایش شهری، هزینه ساخت را حدود ۱۵ درصد افزایش داده است.
بر اساس برآوردها، این فناوری همچنین قرار است مصرف انرژی مرتبط با آسایش حرارتی را ۷۳ درصد کاهش دهد و در یک دوره ۵۰ ساله، انتشار کربن را ۶۵ درصد پایین بیاورد.
هزینه بالای ساخت
دفتر اتریشی پیش از این دو ساختمان از نوع «۲۲-۲۶» را در سوئیس و آلمان ساخته است، اما این نخستین نمونه در فرانسه محسوب میشود.
تکرارپذیری این الگو به دلیل هزینههای بالای ساخت، در هالهای از ابهام است. رنو پر، عضو منتخب شورای متروپول لیون از جریان اکولوژیست، به «ورت» گفت: «این پروژه را نمیتوان در مقیاس وسیع تکرار کرد.»
او افزود: «هزینه مصالح، سامانه بسیار پیشرفته خانههوشمند که این طرح بر آن تکیه دارد… «۲۲-۲۶» بهسادگی آنقدر پیچیده است که نمیتواند به عنوان الگوی استاندارد در ساختوساز جا بیفتد.»
آقای پر به «ورت» گفت: «این ساختمان طوری طراحی شده که بهعنوان ویترینی برای مسکن پایدار عمل کند و توسعه زنجیرههای تأمینِ محلی را تشویق کند.»
این عضو اکولوژیست شورا معتقد است که نوسازی و بهسازی واحدهای موجود همچنان بهترین راه برای بهبود مصرف انرژیِ آپارتمانها است.
او به «ورت» گفت: «البته میتوانید اینجا و آنجا چند تکنیک یا ایده را بردارید، اما در وضعیت فعلی نمیتوانید با تکیه بر سامانههای بسیار پیشرفته و بسیار گرانِ خانههوشمند، یک ساختمان پرنشت را به ساختمانی کممصرف از نظر انرژی تبدیل کنید.»
شهرهای دیگر نیز به این مفهوم علاقهمند شدهاند. شرکت نکسیتی قصد دارد تا سال ۲۰۲۸ میلادی ساخت پروژهای مشابه از نوع «۲۲-۲۶» را در لاگارَن-کولومب، در نزدیکی پاریس، به پایان برساند. این ساختمان آزمایشی دیگر که قرار است ۸۰ واحد مسکونی را در خود جای دهد، برای سنجش کارایی این مفهوم طراحی شده است.