شنا تا محل کار، یک اکوسیستم شهری کوچک اما شگفتانگیز و غنی را زیر سطح آب زوریخ آشکار میکند.
وقتی فهمید که بعضی از کارمندان سوئیسی برای رفتن به محل کار شنا میکنند، متخصص فناوری اطلاعات میشا گوروف (منبع به زبان انگلیسی) به یاد میآورد که با خود فکر کرده بود: «به شکلی دوستداشتنی سوئیسی و کمی دیوانهوار است».
آگهی
آگهی
حالا این مرد روستبار خودش هم یکی از آنهاست.
او پس از مهاجرت به زوریخ در سال ۲۰۱۹ تصمیم گرفت ترامواها و قطارهای شلوغ را با شنا در آب خنک خندق قدیمی شهر عوض کند.
هر وقت هوا مساعد باشد، با حملونقل عمومی به مرکز شهر میرود، لباس شنا میپوشد و وسایلش را در یک کیسه ضدآب میگذارد و برای آخرین ۱٫۳۵ کیلومتر مسیر خود را به کانال شانزنگرابن (خندق دفاعی) میپرد.
میشا به یورونیوز ارث میگوید: «این بهترین روش برای شروع یک روز کاری است. گاهی پیش از شنا، طلوع خورشید را در دریاچه تماشا میکنم یا قوها را میبینم که حمام صبحگاهیشان را میگیرند. بعضی وقتها هم چند ماهی دهها متر همراه من شنا میکنند؛ واقعا احساس خاصی از هماهنگی است».
او تا اینجای سال بیش از ۶۰ کیلومتر شنا کرده است. اما کاهش سطح آب به دلیل خشکسالی شدید تابستان امسال، نگاه تازهای به مسیر روزانهاش به او داده است.
«بخشی از شهر که از خیابان به سختی دیده میشود»
در امتداد کانال، ترامواها، دوچرخهها، دفترهای اداری و مردمی هستند که در زوریخ رفتوآمد میکنند.
اما میشا در یکی از رفتوآمدهای اخیرش، وقتی یک دوربین زیرآبی را هم با خود برد، به گفته خودش «ماهیها، دیوارهای سنگی قدیمی و بخشی از شهر را دید که از خیابان دیدنش بسیار دشوار است».
میشا میگوید: «متوجه شدم که طبیعت لزوما جایی دوردست در اقیانوس، جنگل بارانی یا کوهستان نیست. گاهی درست زیر پلی که مردم هر روز از روی آن عبور میکنند، یک جهان کامل تقریبا نادیدهگرفتهشده در حال زندگی است».
او حتی توانست از یک ماهی بزرگ عکس بگیرد که بعدا با کمک سازمان دفع زباله و حفاظت از آب شهر، انتزورگونگ + ریسایکلینگ زوریخ (ERZ)، آن را به عنوان یکی از گونههای نادر قزلآلای قهوهای شانزنگرابن شناسایی کرد.
این ماهیها برای زنده ماندن به آب تمیز، خنک و سرشار از اکسیژن نیاز دارند؛ بنابراین حضورشان گواه کیفیت بالای آب است. اما بیتوجهی به دنیای پنهان آنها میتواند این کیفیت را به خطر بیندازد.
۵۰۰ تهسیگار در امتداد ۳۰ متر از شانزنگرابن
سالهاست میشا از زبالههایی که در مکانهای مورد علاقهاش رها میشود ناراحت است.
او وقتی در سال ۲۰۱۸ در لندن زندگی میکرد، کارزار امضای اعتراضی علیه زبالهریزی راه انداخت تا پارک ریچموند و رود تیمز را پاکسازی کند.
همین مشکل در زوریخ هم آنقدر جدی شده که دیگر نمیتوان آن را نادیده گرفت.
اوایل تابستان امسال تصمیم گرفت ببیند در یک بخش کوتاه کنار شانزنگرابن چند تهسیگار میتواند جمع کند. در ۳۰ دقیقه و در حدود ۳۰ متر، بیش از ۵۰۰ عدد جمعآوری کرد.
تهسیگارها در سراسر سوئیس متداولترین زباله رهاشده در محیط هستند؛ هر سال بیش از شش میلیارد تهسیگار وارد طبیعت میشود که پاکسازی آنها حدود ۵۳ میلیون فرانک سوئیس (۵۶ میلیون یورو) هزینه دارد. مواد سمیای که از این تهسیگارها در آب آزاد میشود میتواند برای ماهیها مرگبار باشد.
میشا هر وقت بتواند بدون خطر به آنها دسترسی پیدا کند، قطعات بزرگتر زباله را هم از آب بیرون میآورد.
او معتقد است مقررات سختگیرانهتر، از جمله جریمههای سنگینتر برای زبالهریزی، میتواند رفتارهای بیملاحظه را کاهش دهد و بخشی از هزینههای پاکسازی را که اکنون بر دوش مالیاتدهندگان است جبران کند. در حال حاضر زبالهریزی در سوئیس میتواند به جریمه نقدی درجا بین ۸۰ تا ۲۵۰ فرانک (۸۵ تا ۲۶۶ یورو) منجر شود.
استفاده از دوربین زیرآبی برای او روشن کرد که دقیقا برای چه چیزی مبارزه میکند. میشا میگوید: «زیر و کنار آب فقط اشیای دورریخته نبود؛ ماهیها، پرندهها و یک اکوسیستم کوچک شهری به طرز شگفتانگیزی غنی هم وجود داشت».
این تجربه فقط عزم او را برای تمیز نگه داشتن این بخش پنهان زوریخ و تشویق افرادی که از بالای آن میگذرند به انجام همین کار، قویتر کرده است.
«تمیز نگه داشتن سوئیس مسئولیتی مشترک است»
تنها موجودات آبزی و رفتوآمدکنندگان نامتعارف نیستند که به آبراهههای زوریخ وابستهاند.
دریاچه زوریخ حدود ۷۰ درصد آب آشامیدنی شهر را تامین میکند.
هر تابستان، ساکنان شهر در ۱۸ استخر روباز رسمی (Sommerbäder، حمامهای تابستانی) در امتداد دریاچه دستنخورده و رود لیمات خنک میشوند و حدود ۴۵۰۰ نفر نیز در رویداد سالانه شنا در رودخانه به طول دو کیلومتر با نام «لیماچاشویمِن» شرکت میکنند.
اما میشا میخواهد افراد بیشتری در رفتوآمد روزانهاش به او بپیوندند. گرمترین و خشکترین تابستان ثبتشده در سوئیس باعث شد جلبکها در آبراهههای زوریخ تکثیر شوند، اما وقتی او از شهر خواست برای پاکسازی شانزنگرابن اقدام کند، به او گفته شد که تعداد کسانی که در این کانال شنا میکنند آنقدر کم است که هزینههای بالای پاکسازی را توجیه نمیکند.
برای میشا، تمیز نگه داشتن آب فقط به معنای حفاظت از اکوسیستمی نیست که به خوبی آن را میشناسد؛ بلکه یعنی همه سهم خود را در مراقبت از منبعی ادا کنند که کل شهر به آن وابسته است و از آن لذت میبرد.
میشا میگوید: «تمیز نگه داشتن سوئیس مسئولیتی مشترک است».
میشا میگوید: «مشکل زبالهریزی فقط با نظافتچیها، مقامها یا داوطلبان منفرد حل نمیشود. این کار فقط زمانی نتیجه میدهد که همه سهم خود را انجام دهند؛ مردم، جوامع محلی، کسبوکارها و نهادهای دولتی».
ساکنان سوئیس میتوانند در روز ملی پاکسازی IGSU (منبع به زبان انگلیسی) (گروه علاقهمندان به محیط زیست پاک) در روزهای ۱۸ و ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶ شرکت کنند.
خود او نیز قصد دارد ساعت ۷ صبح همان روز، در حالی که کلاهی با ۱۰۰۰ تهسیگار دورریخته و یک زنگ سوئیسی بر سر دارد، تمام طول شانزنگرابن را شنا کند تا به گفته خودش «به طور نمادین زنگ خطر محیط زیستی را به صدا درآورد و اعتراضش را به مسموم کردن "دوستانم" ـ یعنی همان ماهیهایی که هر روز در رفتوآمد همراهش هستند ـ ابراز کند».