آیا حیوانات باید در برنامهریزی شهری نقش داشته باشند؟ شورای شهر میلان با تشکیل «پارلمان حیوانات» به کبوترها، روباهها و حشرات حق اظهار نظر داد.
تالار شهر میلان از آواز پرندگان پر شده است و کبوترها، قورباغهها، ماهیهای طلایی و سوسکها نیز با عجله به صندلیهای خود میروند.
برای نخستین «پارلمان گونههای زنده» تشکیل شده است؛ با این امید که سیاستگذاران را متقاعد کنند هنگام تصمیمگیری درباره اینکه در دومین شهر بزرگ ایتالیا چه بسازند و کجا بسازند، حقوق آنها را هم در نظر بگیرند.
هر یک از این پنجاه حیوان (که صدایشان را نمایندگان انسانیِ نقابدار منتقل میکنند و به خاطر آسیبپذیریشان در برابر توسعه شهری انتخاب شدهاند) میلان را خانه خود میدانند و در ساختمانها، پارکها و مناطق ساحلی و کنار آب شهر زندگی میکنند.
نماینده «بادخورک» از تخریب ورزشگاه سن سیرو انتقاد میکند؛ جایی که هزاران پرنده از گونه او آنجا را برای لانهسازی استفاده میکنند. پس از آنکه یوفا این ورزشگاه را برای میزبانی فینال لیگ قهرمانان و یورو ۲۰۳۲ کنار گذاشت، زمین فوتبال سن سیرو به دلیل افزایش غیرقابلتحمل هزینههای مدیریت و نگهداری، در فهرست املاک قابل تخریب شورای شهر قرار گرفته است.
یک روباه نیز لب به سخن میگشاید و خواستار آن شد که گذرگاههای سبز بر ساخت پارکینگهای سطحی جدید اولویت پیدا کند. یک «نوتریا» که جوندهای بزرگ و نیمهآبزی است، از چشمانداز داشتن خانهای تازه در آب هیجانزده است و نمایندگان پستانداران کوچک سرسختانه با ایجاد موانع شهری جدید مخالفت میکنند.
هرچند موضوعات جدی است، جلسه حال و هوایی طنزآمیز دارد و برای نگهبانان انسانی شهر، فضایی بازیگوشانه و مشارکتی فراهم میکند تا دغدغههای ساکنان بیصدا را تصور کنند.
تلاش برای همزیستی هماهنگتر میان انسان و حیوان
این ابتکار حاصل همکاری آزمایشگاه برنامهریزی شهری دانشگاه پلیتکنیک میلان، تئاتر پیکولو دی میلان و شهرداری میلان است و ادامه پروژه «حیوانات در شهر» به شمار میرود؛ پروژهای که اوایل امسال در موزه هنر معاصر فونداسیون کارتیه در پاریس برپا شد.
در این نمایشگاه فرانسوی، آندره برانزی طراح و استفانو بویری، استاد دانشگاه میلان و معمار باغهای عمودی – ذهنهای خلاق پشت این پروژه – بررسی کردند که برنامهریزی شهری چگونه میتواند به همزیستی هماهنگتر میان انسان و حیات وحش کمک کند.
این نمایشگاه شامل کولاژهای بازیگوشانهای بود که در آنها حیوانات غیرمنتظره به صورت دیجیتالی روی تصاویر بناهای یادبود و بولوارهای پاریس قرار میگرفتند تا چشمانداز تازهای از شهر خلق کنند.
بر پایه همین ایده، تازهترین بخش این پروژه در میلان ترکیبی از نمایشگاه و طرح پژوهشی است که میکوشد نشان دهد برنامهریزی شهری چگونه میتواند نسبت به نیازهای گونههای جانوریِ مقیم و مهاجر شهر حساستر باشد.
دادن صدا به حیوانات «نامرئی»
سازماندهندگان «پارلمان حیوانات» امیدوارند شرکتکنندگان با حساسیت بیشتری نسبت به نیازهای گونههای شهری جلسه را ترک کنند و این نیازها را هنگام تصمیمگیریهایی که بر کل اکوسیستم اثر میگذارد در نظر بگیرند.
استفانو بویری میگوید: «امکان ایجاد فضایی که به موجودات اغلب نامرئی که در میلان در کنار ما زندگی میکنند صدا میدهد، علاوه بر آنکه به ما کمک میکند تنوع گسترده زندگی غیرانسانیِ حاضر در فضای شهری را بشناسیم، میتواند به رویکردی آگاهانهتر نسبت به تصمیمات بزرگی که بر آینده شهرهایمان اثر میگذارند کمک کند.»
ماتئو موسکاتلی، که در هماهنگی این رویداد نقش داشت، معتقد است این رویکرد میتواند شامل «انتخابی شجاعانه» برای تبدیل برخی نقاط میلان به «مراکز حفاظت و ارتقای تنوع زیستی شهری» باشد.
او استدلال میکند که بازگرداندن ساختمانهای متروکه و زیستبومهای تخریبشده به وضعیت طبیعیشان میتواند «به کاهش تعارض میان انسان و گونههای غیر اهلی کمک کند و میراث اکولوژیک شهر را غنیتر سازد».
النا گراندی، عضو شورای محیطزیست و فضاهای سبز شهرداری میلان میگوید: «شهر باید هرچه بیشتر به فضایی بدل شود که توان استقبال و حفاظت از جهان حیوانات را دارد. فضای ما، فضای آنها هم هست؛ به همین دلیل باید از این میراث عظیم تنوع زیستی حفاظت کنیم.»