یک روند عجیب سفر در اینترنت خبرساز شده است. گردشگران هر چه بیشتر گذرنامه های خود را در فویل آلومینیوم میپیچند و در کنترل گذرنامه صف ایجاد میکنند.
یک گرایش غیرمعمول در سفر این روزها در پلتفرمهایی مثل تیکتاک و ردیت و همچنین در انجمنهای سفر خبرساز شدهاست: بعضی از گردشگران گذرنامههایشان را در فویل آلومینیومی میپیچند تا از سرقت دیجیتالی دادهها در امان باشند.
پشت این توصیه ترسی نهفتهاست مبنیبر اینکه مجرمان بتوانند در حال عبور و بدون تماس فیزیکی اطلاعات حساس را سرقت کنند. گذرنامهها و اسناد سفر مدرن آلمانی روی کارت داده یک تراشه موسوم به RFID دارند.
بهگفته اداره فدرال امنیت در فناوری اطلاعات آلمان (منبع به زبان آلمانی) این تراشه بیسیم در گذرنامههای آلمانی امکان کنترل سریع و غیرقابل جعل هویت را در مرزها فراهم میکند. روی این تراشه علاوهبر تصویر دیجیتال گذرنامه، دادههای شخصی مانند نام، محل تولد، جنسیت، رنگ چشم، قد و محل اقامت و همچنین دو اثر انگشت که هنگام درخواست گذرنامه ثبت شدهاند ذخیره میشود.
اما آیا امکان خواندهشدن غیرمجاز این دادهها وجود دارد؟ در نهایت این تراشه بیسیم تنها برد بسیار محدودی دارد.
کارشناسان مطمئن هستند که خواندن غیرمجاز دادهها در شرایط عادی سفر عملا بسیار بعید است. دستگاه خوانش باید همانند پایانههای پرداخت بیتماس در فاصلهای کاملا نزدیک به سند قرار بگیرد؛ یعنی عملا روی گذرنامه «قرار بگیرد».
هرچند فویل آلومینیومی قرار است بهعنوان یک مانع موقت در برابر امواج رادیویی عمل کند، کارشناسان این سازوکار حفاظتی را تا حد زیادی زائد و بیفایده میدانند. علاوهبر این، باز و بسته کردن گذرنامهها در کنترلهای مرزی باعث معطلی بیمورد میشود.
در نتیجه این کار جز ایجاد احساس کاذب امنیت و نگاههای متعجب دیگر مسافران هیچ فایدهای ندارد.
حفاظت سختگیرانه از دادهها در گذرنامه
بهطور کلی دادههای موجود روی گذرنامه محافظتشدهاند. در آلمان هیچگونه سامانه مرکزی برای ذخیره دادههای تراشه وجود ندارد. دفاتر صدور گذرنامه تنها همان اطلاعاتی را ثبت میکنند که پیش از معرفی گذرنامههای الکترونیک هم جمعآوری میشد. اثر انگشتها نیز صرفا روی خود سند باقی میماند. بهمحض اینکه دارنده گذرنامه آن را تحویل میگیرد، تمام دادههای اثر انگشتی که برای تولید گذرنامه در اختیار ادارهها بودهاست بدون امکان بازیابی حذف میشود؛ همانطور که در ماده ۱۶ قانون گذرنامه (منبع به زبان آلمانی)بهصورت قانونی الزام شدهاست.