پژوهشگران، ۴۷ کانال یوتیوب را شناسایی کردند که در آنها از مجریان ساخته شده توسط هوش مصنوعی، برای صحبت درباره درگیریها، موضوعات ژئوپلیتیک و سیاست آلمان استفاده میشود. ویدیوهای این کانالها بیش از ۷.۵ میلیون بار دیده شده است.
در نگاه اول، به نظر میرسد زنی که در یک ویدئوی پربازدید در اینترنت صحبت میکند، یک مفسر سیاسی آلمانی است که انتخابات زاکسن-آنهالت را تحلیل میکند.
آگهی
آگهی
مجری دیگری نیز درباره جنگ ایران و نقش چین در این درگیری صحبت میکند و «یک کارشناس» در کانالی دیگر، تغییرات در نظم جهانی را توضیح میدهد.
اما هیچکدام از این مجریها واقعی نیستند و با استفاده از هوش مصنوعی ساخته شدند.
مرکز غیرانتفاعی پایش، تحلیل و راهبرد (CeMAS) ۴۷ کانال را شناسایی کرده که از مجریهای تولیدشده با هوش مصنوعی برای پرداختن به موضوعات سیاسی و ژئوپولیتیک استفاده میکنند. پژوهشگران توانستند ۳۸ کانال را تحلیل کنند و ۱۸۷۶ ویدئوی مرتبط را که بین دسامبر ۲۰۲۵ تا اوت ۲۰۲۶ میلادی منتشر شده، ثبت کنند.
این کانالها در مجموع بیش از ۶۶ هزار مشترک جذب کردهاند و ویدئوهایشان حدود ۷.۵۵ میلیون بازدید و نزدیک به ۳۰ هزار نظر دریافت کرده است.
بخشی از گفتگوها در بخش نظرات این ویدئوها، نشان میداد کاربران واقعا با محتوا درگیر شدهاند و بعضی آن را واقعی تصور کردهاند.
لیا فروهویرت، پژوهشگر ارشد اطلاعات نادرست در مرکز «CeMAS» به تیم راستیآزمایی یورونیوز گفت: «بارها با افرادی مواجه میشویم که میگویند: "بچهها، این هوش مصنوعی است؛ مگر متوجه نمیشوید؟" و در مقابل، دیگرانی هستند که پاسخ میدهند: "برام مهم نیست."»
آیا با یک شبکه هماهنگ سروکار داریم؟
به گفته این مرکز، چندین نشانه حاکی از آن است که این حسابها بخشی از یک کارزار هماهنگ بودهاند.
فروهویرت گفت: «در این فعالیت، نشانههای متعددی از هماهنگی مشاهده میکنیم؛ از جمله شباهت در موضوعات مورد بحث، شیوه ارائه مطالب، تاریخهای ثبتنام حسابهای کاربری و بازه زمانی چندماههای که بخش عمده این فعالیتها در آن روی داده است.»
او افزود: «ما حسابهایی داریم که در گذر زمان، آواتار (شخصیت مجازی) خود را تغییر میدهند؛ حسابهایی که آواتارشان ثابت میماند اما صدایشان عوض میشود؛ همچنین آواتارهایی که در چندین کانال مختلف ظاهر میشوند.»
سیاست داخلی آلمان موضوع ۷۹۵ مورد از ویدئوهایی بودند که تحلیلشدند. به گفته CeMAS، این ویدئوها تصویری از آلمان ارائه میکنند که گویی با بحرانی عمیق سیاسی و اقتصادی روبهرو است و دولت فریدریش مرتس، صدراعظم را به باد انتقاد میگیرند.
این روند با یک انتخابات ایالتی و محلی بسیار مهم در آلمان همزمان بود؛ انتخاباتی که در آن حزب «آلترناتیو برای آلمان» (AfD) در ایالت شرقی «زاکسن-آنهالت» پیروز شد و پیشبینی میشود در ایالت «مکلنبورگ-پومرانیا غربی» نیز با اختلافی اندک به پیروزی برسد.
انتظار میرود حزب «اتحادیه دموکرات مسیحی» (CDU) به رهبری مرتس، در ایالت دوم (که پیشتر به آن اشاره شد) نتواند به حد نصاب ۵ درصد آرا برای حفظ کرسی خود در پارلمان ایالتی برسد. حزب «چپ» (Die Linke) نیز به عنوان نیروی برتر در برلین ظاهر شده است.
فروویرت گفت: «با وجود همزمانی این ماجرا، بعید میدانم که این کمپین مشخصا با هدف تاثیرگذاری بر انتخابات راهاندازی شده باشد.» با این حال، او افزود که روایتهای انتقادی علیه دولت فدرال همچنان در بحثهای گستردهتر پیرامون انتخابات، موضوعی حائز اهمیت محسوب میشوند.
یک تحقیق جداگانه از سوی شرکت تحلیل شبکههای اجتماعی گرافیکا الگوی مشابهی را شناسایی کرده است که در آن مجریهای مصنوعی درباره مسائل جهانی به زبانهای انگلیسی، فرانسوی، کرهای، پرتغالی و اسپانیایی صحبت میکنند.
گرافیکا نتوانست گردانندگان این حسابها را شناسایی کند، یا تایید کند که همه آنها به یک شبکه واحد تعلق دارند. با این حال، شواهدی یافت که نشان میداد آنها احتمالا در روشهای تولید محتوا و شیوههای گسترش و بازنشر آن، اشتراکاتی دارند.
موسسه CeMAS معتقد است که کانالهای آلمانیزبان ممکن است بخشی از همان الگوی گستردهتر باشند، هرچند هنوز ارتباط مستقیمی میان آنها ثابت نشده است.
تشخیص دشوارتر
بسیاری از ویدیوهای یوتیوب حاوی برچسبی هستند که اعلام میکند محتوای آنها دستکاری شده یا به صورت مصنوعی تولید شده است. اما به گفته خانم فروهویرت، این برچسب بسیار کوچک است و به روشنی توضیح نمیدهد که آیا هوش مصنوعی فقط برای بخشی از ویدئو به کار رفته یا برای خلق کاملِ تصویرِ مجری.
او گفت: «این برچسب طوری طراحی نشده که مطمئن شویم هر کسی آن را میبیند، متوجه میشود این محتوا کاملا محصول تولید با هوش مصنوعی است.»
ویدئوها نشانههایی از آنکه با هوش مصنوعی ساخته شدهاند، دارند. مثلا پژوهشگران مواردی همچون خطاهای ترجمه، تغییر صدا و تصاویر شاخصی (تامنیل) را مشاهده کردند که در آنها آواتاری متفاوت از آواتارِ داخل ویدیو به کار رفته بود. اما تشخیص این نشانهها هر روز دشوارتر میشود.
خانم فروهویرت گفت: «نکته درباره محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی این است که کیفیت آن لحظهبهلحظه در حال بهبود است. اگر سه ماه دیگر با هم صحبت کنیم، با سطح کاملا جدیدی از کیفیت مواجه خواهیم بود.»
یوتیوب به درخواستها برای اظهار نظر هنوز پاسخی نداده است.