برخی میگویند «حیوانات کم شانس» از فهرست نهایی کنار گذاشته شدهاند و این فهرست اکنون به رای عمومی گذاشته شده است.
چهرههای تاریخی مانند وینستون چرچیل به زودی جای خود را روی اسکناسهای بریتانیا به گونههای بومی حیاتوحش میدهند.
آگهی
آگهی
در یک نظرسنجی عمومی که بانک مرکزی انگلیس برگزار کرد، موضوع طبیعت در صدر قرار گرفت. فهرست دقیق گیاهان و جانورانی که روی این اسکناسها قرار میگیرند، اواخر امسال انتخاب خواهد شد.
گوردون بوکانن، مستندساز حیاتوحش اسکاتلندی و عضو هیات کارشناسی که این فهرست را تهیه کرده و این فهرست اکنون برای رایگیری عمومی باز است (منبع به زبان انگلیسی)، میگوید: «طبیعت فقط یک پسزمینه نیست، بلکه رشتهای زنده است که مناظر، تاریخ و آینده ما را به هم پیوند میدهد. حفاظت از طبیعت یعنی حفاظت از ضربان آرام و مقاوم خود سرزمین.»
این اسکناسهای جدید نه تنها میتوانند الهامبخش حفاظت از حیاتوحش باشند، بلکه از نظر حفاظت از اقتصاد نیز جایگاه خوبی دارند.
ویکتوریا کللند، خزانهدار ارشد بانک مرکزی انگلیس، میگوید: «مهمترین انگیزه برای معرفی یک سری جدید اسکناس، همیشه افزایش مقاومت در برابر جعل است.»
او اضافه میکند: «طبیعت از منظر احراز اصالت اسکناس گزینه بسیار خوبی است، زیرا امکان توسعه ویژگیهای امنیتی را فراهم میکند که برای عموم مردم بهآسانی قابل تشخیص و تفکیک باشد.»
قدردانی نمادین از حیاتوحش بریتانیا «دیرهنگام و مهم»
در مشاوره عمومی ماه ژوئیه 2025 که 44 هزار نفر در آن شرکت کردند، طبیعت محبوبترین موضوع بود و 60 درصد آرا را به خود اختصاص داد.
این موضوع جایگزین چهرههای تاریخی فعلی در پشت اسکناسها خواهد شد؛ چهرههایی از جمله نویسنده جین آستن، هنرمند جی.ام.دبلیو. ترنر و دانشمند آلن تورینگ، و همچنین نخستوزیر دوران جنگ جهانی دوم.
علی فیشر، بنیانگذار و مدیر مشاور توسعه پایدار «پلنز ویت پرپس» (Plans with Purpose)، میگوید: «این یادآوری قدرتمندی است از این که مردم تا چه حد با حیاتوحش بریتانیا احساس پیوند میکنند و برای آن ارزش قائلاند. این فرصتی زیباست تا تنوع زیستی را به معنای واقعی کلمه در دست همه ما قرار دهیم.»
«معماری و بناهای شاخص» با 56 درصد در جایگاه دوم قرار گرفت و پس از آن «چهرههای برجسته تاریخی» (38 درصد)، «هنر، فرهنگ و ورزش» (30 درصد)، «نوآوری» (23 درصد) و «رویدادهای مهم» (19 درصد) قرار داشتند.
نادیم پررا، مجری و فعال حیاتوحش و از دیگر اعضای این هیات، میگوید: «حیاتوحش بریتانیا از فرهنگ ما جدا نیست؛ در نشانهای فوتبالی ما، در افسانهها، در خط ساحلی و در خاطرات کودکیمان حضور دارد. اختصاص دادن جایی به آن روی چیزی به این اندازه نمادین، یعنی پول ملی، هم دیرهنگام به نظر میرسد و هم بسیار مهم.»
کدام جانوران ممکن است روی اسکناسهای جدید بیایند؟
انجمن RSPA خواستار آن شده است که برای حیاتوحش «کممحبوبتر» بریتانیا – مانند کبوترها، مرغان دریایی و روباهها – نیز روی اسکناسهای جدید جایی در نظر گرفته شود. این نهاد خیریه گفته است چنین کاری میتواند به تغییر نگاه به جانوران «بدفهمیدهشده» کمک کند و مردم را تشویق کند ارزش همه گونههای حیاتوحش را ببینند.
جف ادموند، کارشناس حیاتوحش در انجمن RSPCA، میگوید: «تکلیف کبوترهایی چه میشود که هزاران سال است دوست و همراه ما بودهاند، یا موشها با حافظههای شگفتانگیزشان، و حتی مرغان دریایی با سطح بالای هوششان؟ همه آنها جانوران وحشی جذابی هستند و آنچنان که شایستهاند سزاوار دیده شدن و قدردانیاند.»
اگرچه کبوترها و موشها وارد فهرست نهایی نشدند، روباه سرخ در کنار پاین مارتن، فک خاکستری، خارپشت اروپایی، خرگوش قهوهای و دلفین بینیبطری جزو گزینههاست.
در بخش پرندگان، رایدهندگان میتوانند میان پافین آتلانتیک، جغد انباری، ماهیخورک معمولی، گیلانشاه بزرگ، دارکوب نقابدار بزرگ و عقاب دمسفید انتخاب کنند. در رده دوزیستان، حشرات و ماهیها نیز گزینهها شامل سالمون آتلانتیک، کوسه بسکینگ، زنبور بامبلی دمکلفت، قورباغه معمولی، سنجاقک امپراتور و پروانه فریتیلاری باتلاقی است.
دکتر رز کلاب، رئیس بخش جانوران وحشی در انجمن RSPCA، پس از اعلام این فهرست گفت: «خوب است که بانک مرکزی انگلیس یک فهرست کوتاه متنوع تهیه کرده است... هرچند ما دوست داشتیم جانوران کمبرخوردار بیشتری هم در فهرست نهایی حضور داشته باشند.»
از نروژ تا سوئیس: چه کشورهای اروپایی دیگری طبیعت را روی اسکناسهای خود برجسته کردهاند؟
بانک مرکزی انگلیس نخستین نهادی در اروپا نخواهد بود که برای طبیعت روی اسکناسهای خود جا باز میکند. اسکناسهای اسکاتلند پیشاپیش حیواناتی مانند ماهی خالمخالی، سمور آبی و سنجاب قرمز را به تصویر کشیدهاند.
آخرین سری اسکناسهای کرون نروژ، با نمایش نقشمایههای موج و تصاویری از ماهی کاد آتلانتیک و هرینگ، خط ساحلی طولانی این کشور را جشن میگیرد.
سوئیس از سال 2016 روند فاصلهگرفتن از چهرههای مشهور روی اسکناسها را آغاز کرد و در سری «چهرههای گوناگون سوئیس» عناصری چون باد، آب و نور را در کانون قرار داد. امروزه پروانهها، آلپ و دانههای قاصدک روی پول این کشور نقش بستهاند و قرار است در سری بعدی، در دهه 2030، تمرکز بیشتری بر گیاهان بومی و مناظر آلپی شود.
در اسکناسهای آینده یورو نیز ممکن است طبیعت جای معماری را بگیرد و بانک مرکزی اروپا در حال بررسی طرحهایی است که پرندگان و رودخانههای سراسر اروپا را به تصویر میکشند.
پس از برگزاری مسابقهای برای طراحان اتحادیه اروپا در سال 2025، دو موضوع «رودخانهها و پرندگان: تابآوری در تنوع» و «فرهنگ اروپایی: فضاهای فرهنگی مشترک» به فهرست نهایی راه یافتهاند. تصمیم نهایی احتمالا در سال 2026 گرفته میشود.
فیشر میگوید: «در بحبوحه بحران هزینههای زندگی، اقلیم و طبیعت، چنین تغییرات فرهنگی کوچکی اهمیت دارند. آنها کمک میکنند این ایده عادی شود که دنیای طبیعی ما ارزش جشن گرفتن، حفاظت کردن و سرمایهگذاری دارد.»