دانشمندان کاهش جمعیت پنگوئن‌های چانه‌بند در جزیره دورافتاده زاودوفسکی را به تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیت‌های انسانی نسبت می‌دهند.
یک جزیره آتشفشانی در نزدیکی جنوبگان دیگر میزبان بزرگترین کلونی پنگوئن در جهان نیست و دانشمندان هشدار می‌دهند که «حتی دورافتاده‌ترین نقاط سیاره» نیز از پیامدهای تغییرات اقلیمی در امان نیستند.
آگهی
آگهی
زودووفسکی که در مجمع‌الجزایر ساوت سندویچ واقع شده، یکی از دورافتاده‌ترین و سخت‌ترین نقاط جهان برای انجام تحقیقات میدانی به شمار می‌رود؛ جایی که حدود ۲ هزار کیلومتر با نزدیک‌ترین سکونتگاه دائمی انسانی فاصله دارد.
پژوهشگران اداره تحقیقات جنوبگان بریتانیا (BAS) بیش از دو هفته در دریای توفانی航 کردند تا به صخره‌های ناهموار این جزیره آتشفشانی برسند؛ جزیره‌ای که مساحت آن حدودا دو برابر جبل‌الطارق است.
دانشمندان با استفاده از ترکیبی از پیمایش‌های پهپادی، عکس‌های هوایی و ابزارهای ردیابی نصب‌شده روی پنگوئن‌ها، کاهش بیش از نیم میلیون پنگوئن چانه‌نواری را آشکار کردند.
این کاهش بیش از یک‌چهارم پنگوئن‌های جزیره را در بر می‌گیرد که شمار آن‌ها تقریبا به طور کامل از گونه‌های چانه‌نواری و ماکارونی تشکیل شده است و عنوان بزرگترین کلونی پنگوئن جهان را از زودووفسکی گرفته و به دماغه ادر در دریای راس واگذار می‌کند.
چرا جمعیت پنگوئن‌های چانه‌نواری سقوط کرده است؟
سال‌ها به نظر می‌رسید جزیره زودووفسکی از روند کاهش گسترده پنگوئن‌های چانه‌نواری که در سراسر جنوبگان و جزایر پیرامونی گزارش شده بود، مستثناست.
اکنون پژوهشگران هشدار می‌دهند که این جزیره بالاترین نرخ کاهش جمعیت پنگوئن چانه‌نواری در جهان را تجربه می‌کند.
با مقایسه پیمایش‌های هوایی با داده‌های ماهواره‌ای، تیم BAS دریافت که از ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۵ شمار لانه‌های اشغال‌شده پنگوئن چانه‌نواری ۶۳ درصد کاهش یافته است؛ کاهشی که علت آن را می‌توان از داده‌های ردیابی ماهواره‌ای پنگوئن‌های منفرد استنباط کرد.
این کاهش تدریجی نشان می‌دهد که فوران آتشفشانی جزیره در مارس ۲۰۱۶ که دود و خاکستر را بر دامنه‌های پایین آتشفشان پخش کرد، عامل اصلی نیست. در عوض، دانشمندان هشدار می‌دهند که دگرگونی‌های اقلیم‌محور در اقیانوس جنوبی منبع غذایی پنگوئن‌ها را بر هم زده است.
استاد نورمن رتکلیف، اکولوژیست پنگوئن و سرپرست این پژوهش، می‌گوید: «این کاهش برای پنگوئن‌های چانه‌نواری نگران‌کننده است؛ گونه‌ای که رژیم غذایی تخصصی و ترجیحات مشخصی برای دمای آب اقیانوس دارد.»
رتکلیف توضیح می‌دهد که پنگوئن‌های چانه‌نواری ترجیح می‌دهند در آب‌های سردتر شمال غربی جزیره به دنبال غذا بگردند؛ جایی که معمولا انتظار دارند کریل جنوبگان، شکار اصلی و بخش عمده رژیم غذایی‌شان را بیابند.
او می‌گوید: «مشکل این‌جاست که با گرم شدن آب‌ها، کریل به سمت جنوب و به دریای ودل جابه‌جا شده است. پوشش یخ دریا در جنوب و نبود جزایر مناسب برای لانه‌سازی، مانع می‌شود پنگوئن‌های چانه‌نواری به دنبال منبع غذایی خود حرکت کنند.»
چرا وضعیت پنگوئن‌های ماکارونی در زودووفسکی بهتر است؟
در حالی که جمعیت پنگوئن‌های چانه‌نواری کاهش یافته، جمعیت پنگوئن‌های ماکارونی در جزیره بین سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۶، ۲۸ درصد افزایش پیدا کرده و از آن زمان تاکنون ثابت مانده است. پژوهشگران می‌گویند این وضعیت نیز به عادات تغذیه‌ای این گونه مرتبط است.
بر خلاف پنگوئن‌های چانه‌نواری، پنگوئن‌های ماکارونی رژیم غذایی گسترده‌تری دارند و وقتی کریل کمتر در دسترس است، می‌توانند به شکارهای جایگزینی مانند ماهی و سخت‌پوستان روی بیاورند.
داده‌های ردیابی نشان می‌دهد آن‌ها عمدتا در آب‌های گرم‌تر شمال شرقی جزیره به جستجوی غذا می‌پردازند و احتمالا با همین منابع غذایی جایگزین، رژیم خود را تکمیل می‌کنند.
رتکلیف اضافه می‌کند: «داده‌های ما نشان می‌دهد گونه چانه‌نواری جنوبگان که با سرما سازگار شده، دیگر در کنار همسایگان زیرجنوبگانی خود شکوفا نمی‌شود.»
او می‌افزاید: «این بزرگترین تغییر در ترکیب یک جامعه زیستی است که تاکنون در یک نقطه از جنوبگان مشاهده شده و شواهد بیشتری فراهم می‌کند از این‌که گرمایش سریع در جنوبگان چگونه بر زیست‌بوم‌های منحصر به‌فرد و حساس اثر می‌گذارد.»
پژوهشگران دیگر توضیحات احتمالی برای این دگرگونی، از جمله رقابت دو گونه پنگوئن برای فضای لانه‌سازی یا فعالیت‌های صید کریل در منطقه را منتفی دانستند.
این نتیجه عمدتا به دلیل وجود زیستگاه‌های مناسب زادآوری در جزیره و ممنوعیت برداشت کریل در منطقه حفاظت‌شده دریایی پیرامون آن است. با این حال، پژوهشگران می‌گویند هنوز روشن نیست صید کریل در نواحی دیگری که از طریق جریان‌های دریایی به این منطقه حفاظت‌شده متصل هستند، چگونه می‌تواند بر دسترسی گسترده‌تر به منابع غذایی اثر بگذارد.
تغییرات اقلیمی به دورافتاده‌ترین نقاط سیاره رسیده است
گروه تحقیق اکنون نگران است که چنین دگرگونی‌های بزرگی در جمعیت پنگوئن‌های چانه‌نواری و ماکارونی، اختلالات گسترده‌تری در شبکه‌های غذایی دریایی منطقه ایجاد کند.
اما بیش از هر چیز، وضعیت سامانه‌های زیستی در جهانی در حال تغییر، آن‌ها را نگران می‌کند.
مجمع‌الجزایر ساوت سندویچ میزبان ۳۰ درصد از جمعیت جهانی پنگوئن چانه‌نواری است. کاهش جمعیت در این‌جا، همراه با کاهش‌های مشاهده‌شده در دیگر بخش‌های جنوبگان، ممکن است این گونه را در فهرست سرخ اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN) به رده در معرض خطر برساند.
اوایل امسال، پنگوئن امپراتور به دلیل از دست رفتن یخ دریا و کاهش شدید جمعیت در جنوبگان، رسما به عنوان گونه در معرض خطر اعلام شد.
دکتر پیتر فرتول، پژوهشگر BAS (منبع به زبان انگلیسی) که در سنجش از دور پنگوئن‌ها تخصص دارد، می‌گوید این مطالعه نمونه دیگری است از این‌که «اقلیم در حال گرم شدن حتی دورافتاده‌ترین نقاط» سیاره را تحت تاثیر قرار می‌دهد.
او می‌افزاید: «مجمع‌الجزایر ساوت سندویچ بسیار دور از هر سکونتگاه انسانی است و تقریبا یک‌سوم پنگوئن‌های چانه‌نواری جهان را در خود جای داده، اما حتی آن‌ها هم نمی‌توانند از پیامدهای تغییرات اقلیمی بگریزند.»