پس از پدیده قدرتمند ال نینو در سال ۱۹۹۸، تعداد پنگوئنهای گالاپاگوس از ۱۳۰۰ فرد به تنها ۴۰۰ فرد کاهش یافت.
پیشبینی این که پدیده ال نینو در این فصل از حد معمول شدیدتر باشد جامعه علمی اکوادور را نگران کرده است؛ جامعهای که درباره پیامدهای آن بر پوشش گیاهی و جانوری جزایر گالاپاگوس هشدار داده است.
این مجمعالجزایر که بیشترین تراکم گونههای منحصر به فرد را در جهان در خود جای داده، از بیش از ۲۳۰ جزیره تشکیل شده که تنها چهار جزیره آن مسکونی است. این جزایر در میانه اقیانوس آرام و در فاصله ۱۰۰۰ کیلومتری از ساحل اکوادور قرار دارد.
این پدیده آبوهوایی به طور دورهای رخ میدهد و در منطقه استوایی اقیانوس آرام با افزایش دمای آب دریا و بارشهای شدید شناخته میشود. شدت آن با اندازهگیری دمای آب در این ناحیه و مقایسه با میانگین معمول سنجیده میشود و اگر دما ۲ درجه سلسیوس بالاتر از حد طبیعی باشد این پدیده «بسیار قوی» محسوب میشود.
بر اساس آخرین برآورد اداره ملی اقیانوسی و جو آمریکا (نوآ)، دمای آب دریا حدود ۲.۲ درجه سلسیوس بالاتر از حد معمول خواهد بود که به گفته فرانکلین اورمازا، استاد و پژوهشگر دانشکده مهندسی دریایی و علوم دریا در مدرسه عالی پلیتکنیک ساحل (اسپول)، «به معنای آن است که تاثیر این پدیده بسیار قابل توجه خواهد بود».
آیا ال نینو حیاتوحش گالاپاگوس را به خطر میاندازد؟
واشنگتن تاپیا، مدیر سازمان حفاظتی «بیودیوِرسا اکوادور» در مجمعالجزایر، میگوید با افزایش دمای آب، «پلانکتونها، جلبکها و گونههای کوچکتر ماهی که منبع تغذیه جانوران بزرگ دریایی هستند عملا ناپدید میشوند» و در نتیجه جانوران و ماهیها در معرض خطر قرار میگیرند.
او توضیح میدهد گونههایی که بیش از همه در معرض خطر قرار دارند، شامل پنگوئنهای گالاپاگوس نمادین، مرغهای دریایی آبیپا، پرستوهای دریایی، باکلانهای بیپرواز، آلباتروسها و حتی شیرهای دریایی است. کلونیهای مرجان نیز ممکن است به شدت آسیب ببینند و صید تن نیز تحت تاثیر قرار گیرد.
گوستاوو خیمنس، دانشمند بنیاد چارلز داروین، توضیح میدهد در نبود غذا «جمعیتهای جانوری تولیدمثل را متوقف میکنند»، برای یافتن غذا پراکنده میشوند و در این روند از گرسنگی میمیرند.
گوستاوو خیمنس میافزاید اگر این پدیده با شدتی که انتظار میرود رخ دهد، جمعیت مهرهداران مجمعالجزایر در سال جاری دستکم ۲۰ درصد کاهش پیدا میکند.
پنگوئنهای گالاپاگوس که از نزدیکترین گونهها به لحاظ پایش در جزایر به شمار میروند، به عنوان شاخصی برای ارزیابی تاثیر این پدیده اقلیمی بر حیاتوحش مجمعالجزایر عمل میکنند.
بر اساس دادههای بنیاد چارلز داروین، پس از رویداد ال نینوی سال ۱۹۹۸ که یکی از نیرومندترین و ویرانگرترین چرخهها بود، فقط ۴۰۰ فرد از مجموع ۱۳۰۰ پنگوئن موجود گالاپاگوس باقی ماند.
پیامدهای ال نینو بر پوشش گیاهی گالاپاگوس
هاینکه یاگر، دانشمند بنیاد چارلز داروین، میگوید اگر ال نینو با شدتی که انتظار میرود رخ دهد، سه جنگل باقیمانده اسکالزیا – که درختان غولپیکر خانواده گلمروارید با ارتفاعی تا ۲۰ متر بر آنها مسلط هستند – ممکن است به طور کامل از بین برود.
کاکتوسهای اوپونتیا که در امتداد ساحل دریا رشد میکنند نیز با تهدید روبهرو خواهند شد.
این گیاهان که تنها در جزایر گالاپاگوس یافت میشوند، زیستبومهای متنوعی از حشرات، پرندگان و گیاهان کوچکتر را پشتیبانی میکنند که بخشی از تنوعزیستی منحصر به فرد مجمعالجزایر محسوب میشود.
یاگر توضیح میدهد که «این گونهها به حمایت انسان نیاز دارند» زیرا بارشهای سنگین ناشی از ال نینو باعث میشود زیستگاه آنها به سرعت در اشغال گیاهان مهاجم، مانند تمشکهای وحشی، قرار گیرد؛ گیاهانی که چرخه تولیدمثل کوتاهتری دارند.
به همین دلیل، برنامهای تدوین کردهاند که شامل ریشهکن کردن گیاهان مهاجم، جمعآوری بذرها و ایجاد نهالستانها برای حفظ گونههای در معرض تهدید است. دولت اکوادور، بنیادها و سازمانهای غیردولتی فعال در مجمعالجزایر در این برنامه مشارکت دارند.
جزایر گالاپاگوس در سال ۱۹۷۸ به عنوان میراث طبیعی جهانی ثبت شد؛ گونههای منحصر به فرد جانوری و گیاهی این جزایر مبنای کار دانشمند انگلیسی چارلز داروین برای تدوین نظریه تکامل بود.