در حالی که مذاکرات ایران و آمریکا تا چند روز پیش «مثبت و سازنده» توصیف می‌شد، اختلاف‌ها بار دیگر گفت‌وگوها را به بن‌بست کشانده است. همزمان با دستور مارکو روبیو برای خروج هیات عباس عراقچی از نیویورک و سخنان تند دونالد ترامپ، یکی از اعضای مجمع تشخیص از ورود «گروه‌های مسلح آموزش‌دیده» به ایران خبر داده
مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در روزهای اخیر، پس از چند دور رایزنی و ارائه پیشنهادهای جدید، با اختلاف‌های جدی روبه‌رو شده است. در همین حال، وزیر خارجه آمریکا دستور خروج هیات ایرانی از نیویورک را صادر کرده و آن گونه که خبرنگار اکسیوس نوشته، آنها را «بیرون انداخته است.»
آگهی
آگهی
همزمان، دونالد ترامپ از انتخاب میان توافق با ایران و اقدام نظامی سخن گفته و در داخل ایران نیز مقام‌های جمهوری اسلامی بر آمادگی امنیتی در برابر تهدیدهای داخلی و خارجی تاکید کرده‌اند.
دستور روبیو برای بیرون انداختن هیات ایرانی از نیویورک
به گزارش آکسیوس، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز دوشنبه دستور داده است هیات ایرانی به ریاست عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، نیویورک را ترک کند.
باراک راوید، خبرنگار آکسیوس و نگارنده گزارش البته از «بیرون انداختن» یا «اخراج» هیات ایرانی به دستور روبیو سخن گفته است . یک مقام آمریکایی نیز به آکسیوس گفته است روبیو هیات ایرانی را که بیش از زمان مورد نظر در آمریکا مانده بودند، «بیرون کرد» و با پایان نشست‌های مجمع عمومی سازمان ملل، زمان رفتن آنها رسیده بود.
بر اساس این گزارش، دستور خروج هیات ایرانی پس از آن صادر شد که مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا به بن‌بست رسید. با این حال، روایت طرف ایرانی متفاوت است و مقام‌های ایرانی گفته‌اند خروج هیات از نیویورک از پیش برنامه‌ریزی شده بود.
عراقچی: مذاکرات مثبت بود، اما اختلاف‌ها باقی ماند
این اقدام در شرایطی رخ داد که چند روز پیش‌تر، کانال‌های دیپلماتیک میان دو طرف همچنان فعال بود.
عباس عراقچی در روزهای اخیر از ادامه رایزنی‌ها از طریق میانجی‌ها، از جمله قطر و پاکستان، خبر داده بود. او همچنین اعلام کرده بود که ایران یک برنامه هفت‌روزه را برای بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات درباره توافقی گسترده‌تر پیشنهاد کرده است. مسعود پزشکیان نیز از دریافت پاسخ آمریکا به پیشنهادهای جمهوری اسلامی ایران خبر داده بود.
همزمان، یک مقام آمریکایی مذاکرات غیرمستقیم را «مثبت و سازنده» توصیف کرد، هرچند گفت دو طرف همچنان بر سر موضوعاتی از جمله برنامه هسته‌ای، زمان‌بندی تعهدات و اینکه کدام طرف باید نخستین گام را بردارد، اختلاف دارند. بدین ترتیب مذاکرات با وجود اختلاف‌های جدی، تا همین روزهای اخیر ادامه داشت و از سوی یک مقام آمریکایی «مثبت و سازنده» توصیف شده بود؛ اما در نهایت دو طرف بر سر شروط اصلی به توافق نرسیدند.
حضور نظامیان در تیم مذاکره کننده؟
همزمان با اختلاف‌های خارجی، درباره نحوه مدیریت پرونده هسته‌ای و مذاکرات در داخل ایران نیز اختلاف نظرهایی مطرح شده است. سعید آجرلو، از چهره‌های رسانه‌ای نزدیک به محمدباقر قالیباف در گفت‌وگو با رسانه «انتخاب» گفته که جمع‌بندی طرح‌های مذاکراتی در یک کمیته شش‌نفره در شورای عالی امنیت ملی انجام می‌شود.
به گفته آجرلو، عضو کمیته رسانه‌ای تیم مذاکره کننده و تحلیلگر سیاسی نزدیک به قالیباف، علی باقری و عباس عراقچی سه عضو این کمیته هستند و سه عضو دیگر نیز در آن حضور دارند. او درباره ترکیب این سه نفر توضیح بیشتری نداده و در پاسخ به پرسشی درباره حضور نظامیان گفته است که افرادی از بخش‌های مختلف در این کمیته حضور دارند. آجرلو همچنین گفته است جریان‌های نزدیک به سعید جلیلی و برخی منتقدان این ساختار، نحوه تصمیم‌گیری در شورای عالی امنیت ملی را زیر سوال برده‌اند و از ادعای وقوع «کودتا» در این شورا سخن گفته‌اند.
از «ورود نیروهای مسلح و آموزش‌دیده» تا «شورش‌هایی که در راه است»
همزمان با ادامه فشارهای اقتصادی، مقام‌های جمهوری اسلامی بر افزایش آمادگی امنیتی تاکید کرده‌اند.
مهرعلی آقامحمدی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، از ورود نیروهای مسلح و آموزش‌دیده به کشور سخن گفته و از شهروندان خواسته است نسبت به امنیت محله‌های خود مراقبت بیشتری داشته باشند. در همین زمینه، مهرداد وهابی، اقتصاددان و استاد دانشگاه سوربن، پیش از این در گفت‌وگو با یورونیوز از احتمال شکل‌گیری موج‌های جدید اعتراضات اجتماعی در پی ادامه فشارهای اقتصادی سخن گفته بود.
او با اشاره به آنچه «آمادگی» حکومت برای مقابله با اعتراضات می‌داند، گفت: «شورش‌ها در راه است و باید امکان سرکوب شورش را داشته باشند. حتی مواد و ابزار مورد نیاز برای سرکوب را خریده و وارد کرده و کاملا آماده‌اند.»
وهابی ریشه این اعتراضات را در «فقر عمومی، مستمندسازی، تحقیر مردم و سرکوب شدید» می‌داند.
سناریوی امنیتی‌سازی؛ سازماندهی «جانفدایان» و آموزش نظامی در محلات
همزمان با تشدید بحران‌های سیاسی و اقتصادی، گزارش‌ها و تصاویر تازه‌ای از گسترش آموزش‌های نظامی و سازماندهی نیروهای «جان‌فدا» در ایران منتشر شده است.
در میدان امام حسین تهران، آموزش نظامی «جان‌فدای ایران» برگزار شده و حسین طائب، رئیس سازمان بسیج، از آغاز سازماندهی این نیروها در قالب «هسته‌ها و گردان‌ها» خبر داده است. گزارش‌ها همچنین از حضور و آموزش زنان در این طرح حکایت دارد.
طائب از چهره‌های ارشد امنیتی جمهوری اسلامی است که در دوره فرماندهی بسیج در اعتراضات پس از انتخابات ۱۳۸۸ نقش داشت و از سال ۱۳۸۸ تا ۱۴۰۱ ریاست سازمان اطلاعات سپاه را برعهده داشت. نقش او در سرکوب اعتراضات و نقض حقوق بشر نیز در اسناد تحریمی آمریکا و اتحادیه اروپا ثبت شده است.
این تحرکات، در کنار هشدار مقام‌های جمهوری اسلامی درباره تهدیدهای امنیتی، نشان‌دهنده افزایش تاکید حکومت بر سازماندهی و آمادگی نیروهای بسیج و «جان‌فدا» در شرایط تنش است.