دونالد ترامپ احتمال ازسرگیری حملات پس از انتخابات میاندورهای آمریکا را رد نکرده است؛ همزمان، در حالی که چشمانداز دیپلماتیک میان واشنگتن و تهران همچنان مبهم است، ایران خود را برای گسترش دامنه جغرافیایی حملات در صورت ازسرگیری درگیریها آماده میکند.
رئیس جمهوری آمریکا در مصاحبهای با مجله تایم که روز پنجشنبه یکم اکتبر (نهم مهر ۱۴۰۵) منتشر شد، درباره تغییر مواضع خود در خصوص مدت زمان جنگ ایران توضیح داد. دونالد ترامپ در ابتدا مدت این درگیری را حدود هشت هفته پیشبینی کرده بود، اما جنگ اکنون وارد هشتمین ماه خود میشود و هنوز نشانهای از پایان پایدار آن دیده نمیشود.
او در این مصاحبه که روز دوشنبه در کاخ سفید صورت گرفت، مدعی شد که طولانی شدن جنگ «فقط به این دلیل» بوده که میخواسته از نتایج به دست آمده «فراتر برود.»
رئیس جمهوری آمریکا گفت: «آنها را از بین بردم. میتوانستم همانجا بس کنم، اما میخواستم فراتر بروم.»
آقای ترامپ در ادامه گفت: «وقتی گفتم برای مدت کوتاهی آنجا خواهم بود، واقعا هم همینطور بود؛ اما بعد تصمیم گرفتم مدت بیشتری ادامه دهم و فراتر بروم، چون نمیخواستم آنها در قالبی متفاوت دوباره بازگردند.»
صلح با ایران
خبرنگار تایم همچنین به اینکه آقای ترامپ خود را رئیس جمهوری صلحطلب معرفی میکند و در عین حال در موارد متعددی ایران را به نابودی تهدید کرده است، اشاره کرد.
آقای ترامپ در پاسخ گفت: «با نابود کردن ایران، صلح را در جهان ایجاد کردهایم. با وجود ایران، فکر نمیکنم هیچگاه بتوان صلح داشت.»
آقای ترامپ درباره اینکه عملی کردن تهدیدهایش چه پیامدهایی برای غیرنظامیان در داخل ایران خواهد داشت، توضیحی نداد و صرفا گفت: «آنها [حکومت در ایران] در چند ماه گذشته ۷۵ هزار نفر را کشتهاند؛ معترضان، افراد بیگناه، بسیاری از مردم بسیار خوب. آنها ۷۰، چیزی بین ۷۲ تا ۷۵ هزار نفر را کشتهاند. ما همه این موارد را مستند کردهایم.»
فشارهای اقتصادی آمریکا علیه تهران نگرانیها را در میان رهبران ایران درباره ثبات داخلی کشور افزایش داده است. با نزدیک شدن به سالگرد اعتراضات دیماه، مقامهای جمهوری اسلامی تدابیر کنترلی را تشدید کردهاند و همزمان تلاش میکنند بسیج عمومی را حفظ کنند و هواداران خود را به بازگشت به تجمعهای شبانه ترغیب میکنند.
عفو بینالملل در ماه مه اعلام کرد که از زمان آغاز درگیریها، بیش از ۶ هزار نفر بازداشت شدهاند. همچنین، گزارش سپتامبر کارشناسان سازمان ملل از بازداشتهای گسترده، شکنجه و افزایش استفاده از مجازات اعدام خبر داد.
آقای ترامپ در پاسخ به پرسش خبرنگار مجله تایم که آیا از اینکه ژانویه گذشته، همزمان با اعتراضات دیماه در ایران، وارد عمل نشده یا دست به نوعی عملیات نظامی نزده و با وجود آنکه گفته بود «کمک در راه است» اقدامی انجام نداده است، گفت: «نه، فکر میکنم در این زمینه کار فوقالعادهای انجام دادهایم.»
او در ادامه با اشاره به جنگهای آمریکا در ویتنام و افغانستان گفت: «در ویتنام، وقتی آن تعداد عظیم از مردم [کشته شدند]... در افغانستان هم همینطور، [جنگ] برای مدت طولانی ادامه داشت. من در دو جنگ جنگیدهام و به نظر من، حتی از دست دادن یک نفر هم زیاد است. اما در دو جنگی که من جنگیدم، ۱۸ نفر [سرباز آمریکایی] را از دست دادیم.»
تهدید گسترش دامنه جنگ
وقتی از ترامپ پرسیده شد که آیا پس از انتخابات میاندورهای بار دیگر حملات هوایی را از سر خواهد گرفت، او به نشریه تایم گفت این امر «ممکن است»، اما از ارائه جزئیات خودداری کرد.
او گفت: «نمیتوانم این را بگویم؛ چون شما در واقع میپرسید: «قرار است کجا را بمباران کنید؟»
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
این اظهارات در حالی مطرح میشود که سه مقام ارشد ایرانی و یک منبع مطلع به رویترز اعلام کردند که فرماندهان نظامی ایران در حال بررسی طرحهایی برای گسترش اهداف احتمالی حملات تلافیجویانه هستند که علاوه بر داراییها و اهداف مرتبط با آمریکا، کشورهای حامی عملیات نظامی آمریکا و حتی اهدافی خارج از خاورمیانه را نیز دربر میگیرد.
با این وجود، این گزارش تاکید میکند که هنوز تصمیم نهایی در این زمینه اتخاذ نشده است.
بر اساس این گزارش، دو مقام ایرانی گفتند تهران از گروههای متحد خود در لبنان، یمن و عراق خواسته است برای پاسخی هماهنگ آماده باشند به گفته آنها میتواند «از تنگه هرمز تا منافع آمریکا در منطقه و خارج از خاورمیانه» را دربر بگیرد.
در نشست هفته گذشته مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، تهران از طریق میانجیهای قطری پیشنهادی را به واشنگتن ارائه کرد که در صورت پذیرفته شدن، میتوانست ظرف هفت روز به بازگشایی تنگه هرمز و توقف درگیریها در سراسر منطقه منجر شود.
ترامپ روز شنبه گفت این پیشنهاد را رد کرده است. با این حال، رسانههای دولتی ایران گزارش دادند که پاسخ آمریکا روز سهشنبه از طریق قطر به تهران منتقل شده و اکنون در حال بررسی است.
منابع ایرانی گفتند واشنگتن خواهان گنجاندن برنامه هستهای مورد مناقشه ایران در مذاکرات است، اما تهران تاکید دارد که مذاکرات هستهای تنها پس از برآورده شدن هفت شرط ایران میتواند آغاز شود، نه پیش از آن.
رییسجمهوری آمریکا درباره دلیل رد طرح پیشنهادی جمهوری اسلامی برای آتشبس گفت: «این پیشنهاد به اندازه کافی خوب نبود و حتی نزدیک به خوب هم نیست.»