ال نینیو را نمیتوان متوقف کرد، اما کارشناسان میگویند آمادگی بهتر و اقدام اقلیمی میتواند خسارتها را اکنون و در آینده کاهش دهد.
النینوی «گودزیلا» از راه رسیده و همین حالا رکوردهایی را میشکند که جهان ترجیح میداد هرگز ثبت نشوند.
آگهی
آگهی
دمای سطح آب در اقیانوس آرام استوایی از بالاترین مقادیر ثبتشده در هر النینوی قبلی فراتر رفته و این سامانه جوی همچنان در حال تقویت شدن است. کارشناسان برآورد میکنند بین ژوئن ۲۰۲۶ تا فوریه ۲۰۲۷ گرمای شدید ناشی از آن میتواند به ۴۵۱ هزار مرگ اضافه منجر شود.
این پیشبینی ناقوس خطر را در سازمانهای هواشناسی، نهادهای بهداشت و دولتهای سراسر جهان به صدا درآورده و حتی موجب بسیج بیسابقهای (منبع به زبان انگلیسی) از سوی سازمان جهانی هواشناسی (WMO) برای آماده شدن در برابر هوای بسیار افراطی پیشرو شده است.
آنتونیو گوترش دبیرکل در حال کنارهگیری سازمان ملل اوایل سپتامبر گفت: «پدیده النینو جلوی چشمان ما بهسرعت به اندازهای عظیم میشود. سیاره در آبهای ناشناختهای قرار گرفته و این آبها هر لحظه گرمتر میشوند.»
با وجود این که دولتها خود را برای سالی احتمالا ویرانگر از نظر رخدادهای آبوهوایی آماده میکنند، کارشناسان تاکید دارند که هنوز گزینههای زیادی برای محدود کردن خسارت، هم اکنون و هم در آینده، وجود دارد.
چرا این النینو تا این حد نگرانکننده است؟
فراتر از رکوردها، بسیاری نگرانند که النینویی با این شدت در ماههای پیشرو چه پیامدهایی برای الگوهای آبوهوا در نقاط مختلف جهان خواهد داشت.
رویداد النینو در اقیانوس آرام آغاز میشود اما اثرات آن در سراسر جهان احساس میشود. زمانی که آبهای نزدیک استوا بهطور غیرمعمول گرم میشوند، گرما را به جو منتقل میکنند، دمای جهانی را بالا میبرند و محل و میزان بارش را تغییر میدهند.
با توجه به این که دمای اقیانوسها همین حالا در سطح بیسابقهای قرار دارد، این النینو میتواند موجهای گرمای شدیدتر، خشکسالی و بارشهای سنگین را در مناطق آسیبپذیر به همراه بیاورد و دمای متوسط جهانی را به قلههای جدیدی برساند؛ موضوعی که باعث شده لقبهای «گودزیلا» و «سوپر» به آن داده شود.
برخی از این پیامدها همین حالا قابل مشاهده است (منبع به زبان انگلیسی). هند بارشهای موسمی کمتر از حد معمول را تجربه کرده و در جنوب آفریقا خطر وقوع خشکسالی افزایش یافته است.
هرچند بعید است اروپا شدیدترین اثرات مستقیم را تجربه کند، النینو میتواند بر هوای زمستانی تاثیر بگذارد و خشکسالی یا ناموفق بودن برداشتها در سایر مناطق ممکن است زنجیره تامین مواد غذایی وارداتی به اروپا را مختل کند.
این تهدید همین حالا دولتها را در نقاط مختلف جهان به تحرک واداشته است. امسال گاوین نیوزوم فرماندار کالیفرنیا پیشاپیش وضعیت فوقالعاده (منبع به زبان انگلیسی) اعلام کرده تا این ایالت را برای احتمال سیل، رانش زمین، فرسایش سواحل و طوفانهای قدرتمند زمستانی آماده کند.
چگونه میتوان برای النینویی اجتنابناپذیر آماده شد؟
با وجود همه اقدامهای آمادهسازی، یک واقعیت تغییر نمیکند: النینو پدیدهای طبیعی است. اما هرچند نمیتوان جلوی آن را گرفت، پیشبینیها ماهها زمان در اختیار ما میگذارند تا خود را آماده کنیم.
داویده فاراندا مدیر پژوهش در مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (CNRS) و از نویسندگان اصلی گزارشهای هیات بیندولتی تغییرات آبوهوا (IPCC) میگوید: «نکته کلیدی این است که منابع آب را مدیریت کنیم و برای تغییراتی که در زمان و مکان بارش رخ میدهد آماده شویم.»
او توضیح میدهد که دولتها میتوانند ذخیره و توزیع آب را با دقت بیشتری انجام دهند، نحوه بهرهبرداری از سدها و سفرههای زیرزمینی را بهتر کنترل کنند، تقویمهای کشت و شیوههای آبیاری را تنظیم کنند و جوامع را برای مواجهه با خشکسالی یا سیل آماده سازند.
سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) نیز توصیههای مشخصی (منبع به زبان انگلیسی) ارائه کرده است. مسئولان این نهاد میگویند کشاورزان میتوانند با تغییر تاریخ کشت، آبیاری در ساعات خنکتر روز، ذخیره آب پیش از دورههای خشکسالی و اتخاذ تدابیری برای حفاظت از محصولات و دامها در برابر گرمای شدید، میزان خسارت را کاهش دهند.
برخی دولتها نیز با بستههای مالی حمایتی وارد عمل شدهاند.
بریتانیا متعهد شده است تا سقف ۱۵ میلیون پوند (منبع به زبان انگلیسی) (۱۷ میلیون یورو) در اختیار کشورهای آسیبپذیر بگذارد تا برای این النینو آماده شوند. این بودجه از واکسیناسیون دامها پیش از بروز خشکسالی گرفته تا مقاومسازی خانهها پیش از سیل و پرداخت نقدی به کشاورزان پیش از شکست برداشت محصولات را پوشش میدهد.
اقدامهای اقلیمی میتواند از خسارتهای آینده بکاهد
بیشتر رویدادهای النینو دمای متوسط جهانی را حدود ۰٫۲ درجه سانتیگراد بالا میبرند. این میزان برای به راه انداختن شرایط آبوهوایی افراطی در بخشهای گستردهای از جنوب جهانی کافی است، اما تنها بخش کوچکی از گرمای اضافهای است که تغییرات آبوهوا ایجاد کرده است.
سوزاندن سوختهای فسیلی دمای متوسط سطح زمین را تقریبا ۱٫۳ تا ۱٫۴ درجه سانتیگراد نسبت به دوران پیشاصنعتی افزایش داده و زمینهساز تابستانهای سوزان اروپا شده است که با خشکسالیهای گسترده و آتشسوزیهای بزرگ همراه بود.
در نتیجه جهانِ از پیش گرمشده اثرات النینو را تشدید میکند. به همین دلیل سال ۲۰۲۵ سومین سال گرم در تاریخ ثبت شد؛ سالی حتی گرمتر از ۲۰۱۶ که النینوی شدیدی را تجربه کرده بود، آن هم در حالی که به طور طبیعی پدیده خنککننده لانینا در جریان بود.
پژوهشهای تازه نشان میدهد تغییرات آبوهوا خود النینو را نیز تقویت میکند. مطالعهای که در اوت منتشر شد حاکی است شدت النینوها ۳۶ درصد بیشتر از دوران پیشاصنعتی شده و پژوهشگران این روند را به گرمایش ناشی از فعالیتهای انسانی نسبت میدهند.
اگر تغییرات آبوهوا باعث قویتر شدن النینو میشود، تنها با آمادهسازی نمیتوان همه پیامدها را مهار کرد. با این حال فاراندا میگوید کاهش انتشار گازهای گلخانهای در بلندمدت میتواند تفاوت قابل توجهی ایجاد کند.
سیارهای گرمتر به معنای موجهای گرمای شدیدتر، فشار بیشتر بر منابع آب و در برخی مناطق بارشهای بیشتر است. او توضیح میدهد که کاهش انتشارها چرخه طبیعی اقلیمی را که به شکلگیری النینوها منجر میشود متوقف نمیکند، اما میتواند گرمایش ناشی از انسان را که این تهدیدها را تشدید میکند کاهش دهد.
این بدان معناست که میزان خسارت کاملا خارج از کنترل ما نیست. فاراندا میگوید: «ما نمیتوانیم با سیاستهای کاهش انتشار، النینو را حذف کنیم اما میتوانیم دامنه تاثیری را که تغییرات آبوهوا بر شدت پیامدهای آن میگذارد کاهش دهیم.»