شهر اسپانیایی امسال از میان دهها نامزد به عنوان فینالیست جایزه ارثشات انتخاب شدهاست.
در تابستان امسال، بارسلونا بالاترین دمای ثبتشده خود در بیش از یک قرن را تجربه کرد.
آگهی
آگهی
این رویداد بخشی از روندی نگرانکننده است: دمای مدیترانه حدود ۲۰ درصد سریعتر از میانگین جهانی بالا میرود و آبهای بیسابقه گرم باعث شدت گرفتن طوفانها، بالا آمدن سطح دریا و فرسایش سواحل میشوند.
فروریختن بخشی از پیادهروی ساحلی در شمالشرقی بارسلونا که در سال ۲۰۲۳ بر اثر طوفان آسیب دید، ضرورت ایجاد زیرساختهای مقاوم در برابر اقلیم را برجسته کرد. حدود ۷۰ درصد ماسه مصنوعیای که در سال ۲۰۱۰ به این ساحل اضافه شده بود، از آن زمان تاکنون ناپدید شدهاست.
خایمه کولبونی، شهردار بارسلونا، میگوید: «شهرهایی مثل شهر ما باید یاد بگیرند با تغییرات اقلیمی زندگی کنند و در عین حال از مکانها و جوامعی که به آنها هویت میدهند، محافظت کنند.»
طرح بلندپروازانه مقاومسازی ساحل در این شهر اسپانیایی اکنون در فهرست نامزدها برای یک جایزه معتبر محیطزیستی قرار گرفتهاست.
بارسلونا فینالیست جایزه ارثشات شد
بارسلونا بهعنوان فینالیست جایزه ارثشات در بخش «احیای اقیانوسهای ما» معرفی شدهاست. این جوایز که نخستینبار در سال ۲۰۲۰ به ابتکار شاهزاده ویلیام راهاندازی شد، راهحلهای محیطزیستی برای «ترمیم» سیاره را ارج میگذارد.
این شهر اسپانیایی ۱۵۰ میلیون یورو برای احیای یکی از پرکاربردترین نوارهای ساحلی شهری اروپا سرمایهگذاری میکند. این پروژه ۲۲ هکتار، یعنی تقریباً به اندازه ۳۱ زمین فوتبال، فضای عمومی سازگار با اقلیم و گرما در امتداد ساحل سانت مارتی ایجاد خواهد کرد که زیستگاههای دریایی احیاشده، ماسه و حفاظت طبیعی ساحل را با دسترسی بهتر به دریا پیوند میدهد.
امید میرود این طرح به الگویی برای شهرهای ساحلی سراسر جهان تبدیل شود که با بالا آمدن روزافزون سطح دریا، طوفانهای شدیدتر، سیلابها، کاهش تنوع زیستی و گرمای بیسابقه دستوپنجه نرم میکنند؛ موضوعی که خود جایزه ارثشات با افزایش دیدهشدن و ایجاد فرصتهای تبادل دانش به تحقق آن کمک خواهد کرد.
شاهزاده ویلیام، رئیس و بنیانگذار جایزه ارثشات، میگوید: «هر سال فینالیستهای ما امید تازهای به من میدهند. آنها نشان میدهند که با وجود تداوم فوریت چالشهای محیطزیستی، انسانهای فوقالعاده در سرتاسر جهان همین حالا ثابت میکنند که پیشرفت ممکن است.»
«زیرساخت مقاوم در برابر اقلیم، طراحیشده برای استفاده همه»
بارسلونا بهجای آنکه بارها و بارها نوار ساحلی آسیبپذیر شمالشرقی خود را بازسازی کند، آگاهانه بخشهایی از ساحل را به درون شهر منتقل میکند؛ از جمله جابجایی یک زمین فوتبال محبوب در کنار دریا و عقب بردن دیوارهای ساحلی.
این کار امکان ایجاد ساحلهای پهنتر را فراهم میکند که مانند سپرهای طبیعی عمل کرده، انرژی امواج را جذب میکنند و فضای بیشتری برای طوفانها، فرسایش و بالا آمدن سطح دریا فراهم میآورند و در عین حال در موجهای گرمای فزاینده، پناهگاهی حیاتی برای مردم خواهند بود.
«پاسه ماریتیم د لا مار بلا» قرار است تا بهار ۲۰۲۷ تکمیل شود و با ایجاد پارکی خطی به وسعت ۱۵ هزار متر مربع، استفاده پایدار از نوار ساحلی را تشویق و کیفیت هوا و تنوع زیستی را تقویت کند.
بازدیدکنندگان میتوانند در مسیر پیادهروی ۱۲ متری قدم بزنند یا در مسیرهای دوچرخهسواری رکاب بزنند که تا محوطه فوروم ادامه دارد و در طول مسیر زیر پرگولاهای خورشیدی که انرژی تولید میکنند استراحت کنند.
ماریا بوهیگاس، معمار ارشد شهر بارسلونا، میگوید: «انتخاب پیشِ روی شهرهای ساحلی دیگر این نیست که آیا باید خود را سازگار کنند یا نه، بلکه این است که چگونه این کار را انجام دهند. این سازهای دفاعی در حاشیه شهر نیست؛ این بخش تازهای از زیرساخت عمومی مقاوم در برابر اقلیم است که برای لذت بردن همه طراحی شدهاست.»
چه کسان دیگری نامزد جایزه ارثشات ۲۰۲۶ هستند؟
از میان نزدیک به ۷ هزار نامزدی از ۱۶۹ کشور، ۱۵ فینالیست برای جایزه ارثشات (منبع به زبان انگلیسی) برگزیده شدهاند.
هر طرح با یکی از پنج «ارثشات» همسو است: حفاظت و احیای طبیعت، پاکسازی هوای ما، احیای اقیانوسهای ما، ساختن جهانی بدون زباله و اصلاح اقلیم ما. برندگان هر بخش جایزهای یک میلیون پوندی (۱.۱۷ میلیون یورو) دریافت خواهند کرد.
برای نخستینبار، نقاط عطف مثبت نیز بخشی از فرایند انتخاب بودند؛ نوآوریهایی که در آنها پیشرفت بر خود متکی میشود، با گسترش مقیاس هزینهها کاهش مییابد و روند بهبود خودبهخود شتاب میگیرد.
دیگر فینالیستهای اروپایی شامل شرکت دانمارکی اورستد (Ørsted) در بخش «اصلاح اقلیم ما» – شرکت انرژی تجدیدپذیری که پشت برخی از بزرگترین پروژههای بادِ دریایی جهان قرار دارد – و ابتکار «فرانسه بدون PFAS» در بخش «ساختن جهانی بدون زباله» است؛ کارزار سیاستی و مدنیای که به تصویب و اکنون اجرای طرح حذف تدریجی «مواد شیمیایی ماندگار» فرانسه از محصولات روزمره کمک کردهاست.
در دیگر نقاط جهان، پروژه آرژانتینی «ماهوارههای در آتش» برای پلتفرم تشخیص و هشدار آتشسوزی جنگلها مبتنی بر هوش مصنوعی خود مورد تقدیر قرار گرفتهاست؛ در کنار ائتلاف حملونقل دریایی بدون انتشار زِمبا (ZEMBA) و شرکت هندی «ماهیندرا لاست مایل موبیلیتی» که پیشگام خودروهای سهچرخ برقی است.
پروژه حفاظتی «یلواستون تا یوکن» نیز که با هدف اتصال دوباره یک پهنه کوهستانی گسترده در کانادا و ایالات متحده برای حرکت آزادانه حیات وحش اجرا میشود، از نامزدهای بخش «حفاظت و احیای طبیعت» است.
شاهزاده ویلیام میگوید: «دیدن اینکه راهحلها کار میکنند، به همه ما اعتمادبهنفس میدهد که دست به عمل بزنیم. وقتی موفق میشوند، دیگران را الهام میبخشند و روند تغییر را سرعت میدهند.»
پنج برنده جایزه ارثشات ۲۰۲۶ قرار است در مراسم اهدای جوایز در شهر بمبئی هند در ۱۷ نوامبر اعلام شوند.