بیش از ۵۵۲ گیگاوات پروژه بزرگمقیاس خورشیدی و بادی در اطراف مدیترانه اعلام شده یا در حال توسعه و اجراست.
دریای مدیترانه ظرفیت چشمگیری برای تبدیل شدن به یک قطب بزرگ انرژی پاک دارد و یک کشور عضو اتحادیه اروپا در این مسیر پیشتاز است.
تحلیل تازهای که با استفاده از دادههای «گلوبال اینتیگرید پاور ترکر» انجام شده نشان میدهد این منطقه حدود 552 گیگاوات (GW) پروژههای خورشیدی و بادی در مقیاس نیروگاهی دارد که یا اعلام شده یا به طور فعال در حال توسعه است.
این رقم معادل حدود 792 میلیارد دلار (تقریبا 682.79 میلیارد یورو) سرمایهگذاری است.
این میزان از کل ظرفیت برنامهریزیشده ایالات متحده در همه انواع تولید برق که اکنون 548.3 گیگاوات است بیشتر است و به مدیترانه دستاورد چشمگیری برای عرضه در آستانه نشست آب و هوایی COP31 سازمان ملل که در آنتالیای ترکیه برگزار میشود، میدهد.
رونق انرژی خورشیدی و بادی در مدیترانه
تقریبا دوسوم پروژههای بادی و خورشیدی در دست اجرا در سرتاسر حاشیه مدیترانه با ظرفیتی معادل 361.3 گیگاوات قرار است تا سال 2030 به بهرهبرداری تجاری برسند.
اگر این هدفها محقق شود ظرفیت در حال بهرهبرداری نیروگاههای خورشیدی و بادی منطقه 43 درصد دیگر افزایش مییابد؛ رقمی که حدود یکسوم ترکیب فعلی تولید برق مدیترانه را شامل میشود.
گزارش تازه «گلوبال انرژی مانیتور» نشان میدهد هرچند ظرفیت در دست ساخت هنوز برای دستیابی به اهداف انرژی پاک منطقه کافی نیست، اما نشان میدهد دولتهای منطقه در مسیر گذار انرژی «سیاستها، برنامهها و راهبردهای بلندپروازانه»ای را به اجرا گذاشتهاند.
کدام کشور پیشتاز است؟
اسپانیا خیلی سریع خود را به عنوان یکی از رهبران گذار به انرژیهای تجدیدپذیر در اروپا مطرح کرده و در فهرست ظرفیتهای آتی نیروگاههای خورشیدی در مقیاس بزرگ با 108.8 گیگاوات در جایگاه نخست و در انرژی بادی با 56.6 گیگاوات در رتبه سوم قرار دارد.
این کشور که سال گذشته 75 درصد برق خود را از منابع پاک تولید کرد، از سال 2019 تاکنون توانسته است به لطف ظرفیت فعلی انرژیهای تجدیدپذیر تاثیر نیروگاههای فسیلی پرهزینه بر قیمت برق را 75 درصد کاهش دهد.
سرمایهگذاری اسپانیا در انرژی بادی و خورشیدی همین حالا هم مزایای ملموسی برای مصرفکنندگان به همراه داشته و هر خانوار به طور متوسط ماهانه حدود 10 یورو در قبض برق خود صرفهجویی میکند.
دکتر کریس راسلو، تحلیلگر ارشد اندیشکده انرژی امبر، میگوید: «اسپانیا پیوند ویرانگر میان قیمت برق و سوختهای فسیلی پرنوسان را قطع کرده؛ کاری که همسایگان اروپایی آن سخت در پی انجام آن هستند.»
او اضافه میکند: «تقویت شبکهها و باتریها به اسپانیا کمک خواهد کرد برای همیشه از وابستگی به سوختهای فسیلی رها شود.»
دکتر راسلو هشدار میدهد اسپانیا در بحبوحه نگرانیها از خاموشی، با خطر «لغزیدن دوباره» به اتکای پرهزینه به گاز روبهرو است. با این حال، طرحهای برنامهریزیشده انرژی تجدیدپذیر در این کشور نشان میدهد اسپانیا همچنان در تلاش است آیندهای مبتنی بر انرژی پاک بسازد.
مصر نیز در زیرمنطقه شمال افریقا در حوزه مدیترانه به یکی از پیشگامان تبدیل میشود و نزدیک به 100 گیگاوات پروژه بادی و خورشیدی در دست اجرا دارد.
در این گزارش آمده است: «کربنزدایی در بخش صنعت تاثیر زیادی بر این تحول دارد، به طوری که 37.7 گیگاوات از ظرفیت تجدیدپذیر در حال توسعه مستقیما به کاربردهای هیدروژن سبز گره خورده است.»
پس از آن یونان، ایتالیا، مراکش، فرانسه و صحرای غربی قرار دارند.
هیلی درس، پژوهشگر ارشد در «گلوبال انرژی مانیتور»، میگوید: «کشورهای حاشیه مدیترانه گذار انرژی را از صفر شروع نکردهاند.»
او اضافه میکند: «نشست COP31 فرصتی است برای نمایش پیشرفتهای چشمگیری که تاکنون حاصل شده و همچنین بسترسازی برای گامهای بعدی.»
درس اضافه میکند غلبه بر موانعی مانند شبکه فرسوده برق اروپا «در نهایت تعیین خواهد کرد» چه مقدار از ظرفیت برنامهریزیشده انرژی تجدیدپذیر واقعا ساخته میشود.