کارشناسان هشدار میدهند سال ۲۰۲۷ ممکن است به دلیل همزمانی یک ال نینو قدرتمند با تغییرات اقلیمی ناشی از انسان، گرمترین سال ثبتشده جهان باشد.
رویداد النینیو که در حال شکلگیری در اقیانوس آرام است، ممکن است قدرتمندترین مورد در بیش از ۱۰۰ سال گذشته باشد؛ در حالی که جهان خود را برای هوای حتی افراطیتر آماده میکند.
آگهی
آگهی
به گفته اداره هواشناسی بریتانیا، بسیار محتمل است که سال ۲۰۲۷ گرمترین سال ثبتشده تاکنون شود؛ زیرا این پدیده طبیعی آبوهوایی با تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیتهای انسانی در هم میآمیزد.
آدام اسکیف، استاد و رئیس بخش پیشبینیهای بلندمدت در اداره هواشناسی بریتانیا، میگوید: «باید روشن بگوییم که با رویدادی بیسابقه روبهرو هستیم. من هرگز در پیشبینیهای خود چنین سیگنال شدیدی از النینیو ندیدهام».
سازمان جهانی هواشناسی (WMO) اعلام کرده است که رویداد النینیو همچنان «به طور پیوسته در حال تشدید» است و انتظار میرود از اوت تا اکتبر ۲۰۲۶ «بر الگوهای اقلیمی مسلط شود»؛ امری که احتمال دماهای بالاتر از حد نرمال را در بخش بزرگی از جهان افزایش میدهد و باعث تغییرات قابل توجه در الگوهای بارش میشود.
آخرین پیشبینیهای چندمدلی این سازمان نشان میدهد که میانگین فصلی نابهنجاری دمای سطح دریا در مناطق کلیدی پایش ممکن است از ۲٫۹ درجه سانتیگراد فراتر رود. به این وضعیت اغلب «فوقالنینیو» گفته میشود؛ هرچند چنین دستهبندیای رسمی نیست. این روند همچنین باعث انتشار گسترده گزارشهایی در رسانهها شده که از النینیویی با «قدرتی در حد گودزیلا» هشدار میدهند.
علاوه بر تقویت النینیو، پیشبینی میشود که قطبنمای دمایی اقیانوس هند در وضعیت مثبت قرار گیرد؛ یعنی الگوی اقلیمیای که طی آن بخش غربی اقیانوس هند به طور میانگین گرمتر و بخش شرقی آن خنکتر از حد معمول میشود.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، هشدار میدهد: «النینیو فقط دمِ در نیست؛ وارد خانه شده و دارد دما را بالا میبرد و این تازه پیشدرآمد ماجرا است. النینیو در حال تقویت شدن است و به سیارهای که همین حالا زیر گنبدهای گرمای سوزان، آتشسوزیهای آخرالزمانی و دریاهای بیسابقه داغ شعلهور شده، سوخت بیشتری میدهد».
گوترش اضافه میکند که سوختهای فسیلی در حال «شعلهورتر کردن آتش» این بحران هستند و خواستار توقف گسترش استخراج و مصرف زغالسنگ، نفت و گاز میشود.
با این حال، آیا النینیو واقعا به اروپا خواهد رسید و تاثیرات آن چگونه احساس خواهد شد؟
النینیو چیست و بر چه چیزهایی اثر میگذارد؟
النینیو (در زبان اسپانیایی به معنای «پسر») یک پدیده طبیعی آبوهوایی است که بهصورت نامنظم رخ میدهد؛ به طور میانگین هر دو تا هفت سال یکبار، زمانی که دمای آب در بخش شرقی اقیانوس آرام به شکل غیرمعمولی بالا میرود.
این شرایط دمای جهانی را افزایش میدهد و راه را برای رخدادهای شدید آبوهوایی مکررتر هموار میکند.
رویدادهای پیشین النینیو، مانند رویدادی که در مه ۲۰۲۳ شکل گرفت و تا مارس ۲۰۲۴ ادامه یافت، به ثبت گرماهای بیسابقه کمک کردهاند. این وضعیت به تغذیه خشکسالیهای طولانیمدت و آتشسوزیهای جنگلی در نقاط مختلف جهان دامن زد.
با این حال، تاثیر النینیو عمدتا در مناطق گرمسیری احساس میشود.
آمریکای جنوبی، جنوب ایالات متحده، شرق آفریقا و آسیای مرکزی در رویدادهای قبلی النینیو با افزایش خطر سیلاب روبهرو بودهاند؛ در حالی که خطر خشکسالی و آتشسوزی بخشهای بزرگی از استرالیا، مناطق شمالی آمریکای جنوبی و برخی کشورهای آسیایی مانند اندونزی را تهدید کرده است.
النینیو چه تاثیری بر اروپا دارد؟
در اروپا، تاثیرات النینیو بسیار غیرمستقیمتر و معمولا کماهمیتتر از سایر مناطق است.
این پدیده طبیعی میتواند احتمال شرایط ناپایدارتر در ادامه سال را افزایش دهد؛ از جمله پاییزی و اوایل زمستانی ملایمتر، پربارشتر و پر بادتر، اما بعید است که بر تابستان ۲۰۲۶ اروپا تاثیر چشمگیری بگذارد.
این یعنی ماههای اخیر گرمای سوزان که جان هزاران اروپایی را گرفته، نتیجه النینیو نیست؛ هرچند برخی روزنامهها تلاش کردهاند این دو را به هم ربط دهند.
با این حال، هوای بسیار شدید در دیگر نقاط جهان همچنان پیامدهای زنجیرهای برای اروپا خواهد داشت و کارشناسان از احتمال بروز کمبود مواد غذایی هشدار میدهند.
مؤسسه آموزش آب IHE Delft در هلند در مناطقی کار میکند که مستقیما تحت تاثیر النینیو هستند و هشدار میدهد بسیاری از محصولات اساسی که اروپا وارد میکند ممکن است در معرض خطر قرار گیرند.
برای مثال در نیکاراگوئه، محصولات کلیدی مانند ذرت و لوبیا ممکن است در مناطقی که همین حالا نیز شکنندهاند از بین بروند؛ مسئلهای که منجر به ناامنی غذایی و کاهش درآمد در این کشور خواهد شد.
کمبود بارش و کاهش جریان رودخانهها همچنین به این معنا است که محصولات آبیاریشده در کلمبیا، شمالشرق برزیل و هند با محدودیتهای شدید روبهرو میشوند یا باید بیش از پیش به منابع آب زیرزمینی تکیه کنند؛ امری که میتواند به بهرهبرداری بیش از حد از این منابع و در نهایت به کمبود صادرات منجر شود.
«النینیو یک عامل انحرافی است» در بحث تغییرات اقلیمی
در حالی که تاثیرات النینیو کماهمیت نیست، کارشناسان اقلیم تاکید میکنند که تغییرات اقلیمی نقش بسیار بزرگتری در تشدید هوای شدید و افزایش دما دارد.
بیشتر رویدادهای النینیو به طور موقت میانگین دمای جهانی را حدود ۰٫۲ درجه سانتیگراد بالا بردهاند. در مقابل، تغییرات اقلیمی دمای سطح جهانی (در دریا و هوا) را نسبت به دوران پیشاصنعتی حدود ۱٫۳ تا ۱٫۵ درجه سانتیگراد افزایش داده است.
بنابراین تاثیرات النینیو روی جهانی اعمال میشود که پیشاپیش در حال گرم شدن است و به تنهایی مسئول پیامدهایی نیست که کارشناسان پیشبینی میکنند.
به همین دلیل سال ۲۰۲۵ سومین سال گرم ثبتشده تاکنون بود؛ گرمتر از سال ۲۰۱۶ که با النینیو همراه بود، با وجود آنکه در آن زمان رویداد طبیعی لانینا ـ همتای طبیعی النینیو که معمولا دمای جهانی را پایین میآورد ـ در حال رخ دادن بود.
فریدریکه اوتو، دانشمند اقلیم در کالج امپریال لندن، در ماه مه و پیش از آنکه شرایط النینیو رسما آغاز شود، گفته بود: «النینیو یک پدیده طبیعی است. میآید و میرود. در مقابل، تغییرات اقلیمی تا زمانی که سوزاندن سوختهای فسیلی را متوقف نکنیم، بدتر و بدتر میشود؛ بنابراین دلیل واقعی برای وحشت، تغییرات اقلیمی است».
یوانا ورگینی، بنیانگذار پلتفرم جهانی پیشبینی هوا WFY24 (منبع به زبان انگلیسی)، به یورونیوز ارث میگوید که النینیو در هفتهای که اروپا زیر دمای ۴۰ درجه سانتیگراد میسوخت، به عنوان نوعی «انحرافدهنده توجه» از بحث تغییرات اقلیمی استفاده شد.
تحلیل سریع نسبتدادن رویدادها از سوی گروه World Weather Attribution (WWA) نشان داده است که اوج دمای روز و شبهای بسیار گرم ثبتشده در جریان گنبد گرمای اخیر، در سال ۱۹۷۶ «تقریبا غیرممکن بود که در این زمان از سال رخ دهد»، اما ادامه انتشار گازهای گلخانهای ناشی از سوختهای فسیلی امکان وقوع چنین گرمایی را فراهم کرده است.