هواشناسان هشدار میدهند النینوی قوی احتمال رخدادهای حدی جوی را افزایش میدهد، اما آیا اروپا از پیامدهای آن در امان است؟
شرایط النینیو در مناطق گرمسیری اقیانوس آرام شکل گرفته و پیشبینی میشود در ماههای آینده «به سرعت تقویت شود»، در حالی که جهان خود را برای دورههای بیشتری از هوای بسیار افراطی آماده میکند.
آگهی
آگهی
بهروزرسانی فصلی جهانی اقلیم سازمان جهانی هواشناسی (WMO) نشان میدهد رویداد النینیوی شدیدی در فاصله ژوئیه تا سپتامبر رخ خواهد داد و احتمال موجهای گرما، خشکسالی و بارشهای سنگین را افزایش میدهد.
کلسته سائولو، دبیرکل سازمان جهانی هواشناسی، میگوید: «جامعه WMO بسیج بیسابقهای را برای هماهنگی فعالیتها در سراسر نظام ملل متحد و در سطح منطقهای آغاز کرده تا از دولتها، سازمانهای بشردوستانه و بخشهای حساس به اقلیم حمایت کند.»
او تاکید میکند: «پیشبینیهای فصلی پیشرفته و هشدارهای زودهنگام برای نجات جان انسانها و کاهش تاثیر بر اقتصاد و جوامع ما حیاتی است.»
النینیو چیست و چه تاثیری دارد؟
النینیو (در اسپانیایی به معنای «پسر») یک پدیده طبیعی جوی است که بهطور نامنظم، به طور متوسط هر دو تا هفت سال، رخ میدهد؛ زمانی که دمای آب در بخش شرقی اقیانوس آرام بهطور غیرمعمولی بالا میرود.
این وضعیت دمای میانگین جهان را افزایش میدهد و زمینه را برای رویدادهای بیشتر و شدیدتر هوای افراطی فراهم میکند.
رویدادهای پیشین النینیو، از جمله رویدادی که در مه ۲۰۲۳ شکل گرفت و تا مارس ۲۰۲۴ ادامه داشت، به ثبت رکوردهای تازه گرما کمک کردند و به تداوم خشکسالیهای طولانیمدت و آتشسوزیهای گسترده در سراسر جهان دامن زدند.
با این حال، تاثیر النینیو عمدتا در نواحی گرمسیری احساس میشود.
آمریکای جنوبی، جنوب ایالات متحده، شرق آفریقا و آسیای مرکزی در رویدادهای پیشین النینیو با افزایش خطر سیلاب روبهرو بودهاند؛ در حالی که خطر خشکسالی و آتشسوزی در بخشهای وسیعی از استرالیا، شمال آمریکای جنوبی و برخی کشورهای آسیایی مانند اندونزی افزایش یافته است.
النینیو چه تاثیری بر اروپا دارد؟
در اروپا، تاثیرات النینیو بسیار غیرمستقیمتر و معمولا کمحدتتر است.
این پدیده طبیعی میتواند احتمال شرایط ناپایدارتر در ادامه سال، از جمله پاییز و اوایل زمستانی معتدلتر، پربارشتر و پربادتر را افزایش دهد، اما بعید است بر تابستان ۲۰۲۶ اروپا تاثیر محسوسی بگذارد.
به این معنا که هفتههای اخیر گرمای سوزان که جان هزاران اروپایی را گرفته، نتیجه النینیو نیست؛ هرچند برخی رسانهها سعی کردهاند این دو را به هم پیوند دهند.
با این حال، هوای افراطی در سایر نقاط جهان همچنان آثار غیرمستقیم بر اروپا خواهد داشت و کارشناسان نسبت به احتمال کمبود مواد غذایی هشدار میدهند.
موسسه آموزش آب IHE دلفت در هلند در مناطقی که مستقیما تحت تاثیر النینیو قرار میگیرند فعالیت میکند و هشدار میدهد بسیاری از محصولات غذایی اساسی که اروپا وارد میکند ممکن است در معرض خطر باشند.
برای نمونه، در نیکاراگوئه احتمال دارد محصولاتی کلیدی مانند ذرت و لوبیا در مناطق از پیش آسیبپذیر از دست بروند و این امر به ناامنی غذایی و کاهش درآمد در این کشور منجر شود.
کمبود بارش و کاهش جریان رودخانهها همچنین به این معناست که محصولات آبی در کلمبیا، شمالشرقی برزیل و هند با محدودیتهای شدید روبهرو خواهند شد یا باید بیش از پیش به آبهای زیرزمینی تکیه کنند؛ وضعیتی که میتواند به بهرهبرداری بیش از حد از منابع آب و کمبود در صادرات منجر شود.
«النینیو یک حواسپرتکننده» از تغییرات اقلیمی است
هرچند نباید تاثیرات النینیو را کماهمیت شمرد، کارشناسان اقلیم تاکید میکنند که تغییرات اقلیمی نقش بسیار بزرگتری در بروز هوای افراطی و افزایش دما ایفا میکند.
بیشتر رویدادهای النینیو بهطور موقت میانگین دمای جهانی را حدود ۰.۲ درجه سانتیگراد بالا بردهاند، در حالی که تغییرات اقلیمی دمای سطحی زمین (دریا و هوا) را نسبت به دوران پیشاصنعتی حدود ۱.۳ تا ۱.۵ درجه سانتیگراد افزایش داده است.
بنابراین تاثیرات النینیو بر جهانی که از پیش در حال گرم شدن است افزوده میشود و این پدیده خود بهتنهایی مسئول پیامدهایی که کارشناسان پیشبینی میکنند نیست.
به همین دلیل بود که سال ۲۰۲۵ سومین سال گرم ثبتشده در جهان شد؛ گرمتر از سال ۲۰۱۶ که سال النینیو بود، آن هم با وجود شکلگیری طبیعی پدیده سردکننده لانینا (همتای طبیعی النینیو که معمولا دماهای جهانی را پایین میآورد).
فریدریکه اوتو، دانشمند اقلیم در کالج سلطنتی لندن، در ماه مه و پیش از آنکه شرایط النینیو رسما آغاز شود، گفت: «النینیو یک پدیده طبیعی است.»
او افزود: «این پدیده میآید و میرود. در مقابل، تغییرات اقلیمی تا زمانی که به سوزاندن سوختهای فسیلی ادامه میدهیم بدتر میشود؛ بنابراین دلیل هراس، تغییرات اقلیمی است.»
ایوانا ورگینی، بنیانگذار پلتفرم جهانی پیشبینی هوا WFY24 (منبع به زبان انگلیسی)، به یورونیوز اِرث میگوید که در جریان دمای حدود ۴۰ درجه سانتیگراد اروپا در هفته گذشته، از النینیو به عنوان «حواسپرتکننده» برای منحرف کردن توجهها از تغییرات اقلیمی استفاده شده است.
تحلیل سریع انتسابی از سوی گروه World Weather Attribution (WWA) نشان داد که دمای بالای روز و دمای شب ثبتشده در جریان «گنبد گرما»ی اخیر، حتی تا سال ۱۹۷۶ «عملا غیرممکن بود در این زمان از سال رخ دهد»، اما بهدلیل ادامه انتشار گازهای ناشی از سوختهای فسیلی امکانپذیر شده است.