کارشناسان میگویند اروپاییها زیر موجگرمای اخیر، که به گفته آنها «در اثر گرمایش بلندمدت تشدید شده»، میسوزند و این ربطی به ال نینو ندارد.
اروپای غربی همچنان زیر سومین موجگرمایی سال میسوزد و دماهای سوزان دستکم تا پایان هفته نشانی از کاهش ندارند.
آگهی
آگهی
فرانسه روز دوشنبه (۲۲ ژوئن) بیش از نیمی از ۹۶ دپارتمان سرزمین اصلی خود را در وضعیت هشدار قرمز قرار داد و از شهروندان خواست «هوشیاری کامل» داشته باشند و در دوره گرما از قرار گرفتن زیر آفتاب مستقیم خودداری کنند.
این تصمیم در حالی گرفته شد که بخشهای وسیعی از کشور با دماهای بالای ۴۰ درجه سانتیگراد و رشتهای از شبهای گرم استوایی روبهرو هستند؛ شبهایی که در آنها طی ۲۴ ساعت دما هرگز زیر ۲۰ درجه سانتیگراد نمیآید.
دو کودک چهار و دو ساله روز دوشنبه در خودروی خانوادگیشان بیجان پیدا شدند در جنوبشرقی فرانسه و مقامها تایید کردند که گرمای شدید «فرضیه اصلی» در تحقیقات است. این مرگهای تلخ پس از درگذشت سه فرد سالخورده در نزدیکی بوردو در تعطیلات آخر هفته رخ میدهد که به دلیل مشکلات جسمی ناشی از دمای بسیار بالا جان خود را از دست دادند.
در آن سوی کانال مانش، اداره هواشناسی بریتانیا برای امروز و فردا در بخشهایی از مرکز و جنوب انگلستان و همچنین ویلز هشدار قرمز گرمای شدید صادر کرده است. انتظار میرود طی روزهای آینده دما تا ۳۹ درجه سانتیگراد بالا برود و دماهای شبانه نیز «بسیار بالا» باشد.
اداره هواشناسی بریتانیا میگوید: «رطوبت هم عامل دیگری است که این موجگرما را حتی اثرگذارتر میکند و استرس گرمایی را برای همه به تهدیدی جدی تبدیل میکند.»
در آلمان هم افزایش دما احتمال آتشسوزی در جنگلها را بالا برده است، بهویژه در جنوب و شرق کشور. مناطقی از جمله بن، اشتوتگارت و فرانکفورت خود را برای دماهایی نزدیک به ۴۰ درجه سانتیگراد در آخر هفته آماده میکنند.
آیا ال نینو پشت موجگرمای سوزان اروپا است؟
اوایل ماه جاری، اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA) پس از ماهها پایش اعلام کرد که شرایط ال نینو در بخشهای استوایی اقیانوس آرام بهطور رسمی آغاز شده است.
بسیاری از کارشناسان پیشبینی هوا هشدار میدهند که این دوره ال نینو میتواند به یکی از قویترین رویدادها در چند دهه اخیر تبدیل شود؛ موضوعی که باعث شده رسانهها از «ابر ال نینو» سخن بگویند. با این حال این اصطلاح یک دستهبندی علمی رسمی نیست و از سوی NOAA به کار نمیرود.
ال نینو (در زبان اسپانیایی به معنای «پسر») پدیدهای طبیعی است که زمانی رخ میدهد که دمای آب در بخش شرقی اقیانوس آرام بهگونهای غیرمعمول گرم میشود. این وضعیت میتواند دمای جهانی را بالا ببرد و زمینه را برای رخدادهای شدید جوی فراهم کند.
رویدادهای پیشین ال نینو، مانند دورهای که از مه ۲۰۲۳ تا مارس ۲۰۲۴ ادامه داشت، به ثبت گرماهای بیسابقه کمک کرد؛ گرمایی که موجی از موجگرماهای مرگبار، آتشسوزیهای گسترده و سیلها را در سراسر جهان شعلهور کرد.
کارشناسان موسسه آموزش آب IHE دلفت در هلند هشدار دادهاند که ال نینو افزون بر بالا رفتن دما میتواند سلسلهای از پیامدهای ثانویه از جمله خشکسالی، ناامنی غذایی و حتی کمبود برق به همراه داشته باشد.
بسیاری از رسانهها موجگرمای فعلی اروپا را به ال نینو نسبت میدهند، اما یوانا ورگینی، بنیانگذار پلتفرم جهانی پیشبینی هوا WYF24، به یورونیوز ارث میگوید این برداشت «از نظر هواشناسی نادرست» است.
او توضیح میدهد: «اقیانوس آرام در حال حاضر در وضعیت ال نینوی قوی نیست و حتی زمانی هم که باشد، تاثیر مستقیم آن بر گرمای تابستانی اروپا ضعیف و مبهم است.»
او میگوید: «این یک رویداد کلاسیک انسداد جریان جت است که بر زمینهای با گرمای رکوردی عمل میکند. گنبد گرمایی سازوکار است؛ گرمایش بلندمدت تقویتکننده است؛ ال نینو صرفا حواسپرتکن است.»
تاثیرات ال نینو چه زمانی و کجا ظاهر میشود؟
هرچند پیامدهای ال نینو میتواند شدید باشد، اختلالها عمدتا در نواحی استوایی احساس میشود. سیلاب یکی از خطرات رایج در آمریکای جنوبی است، برای نمونه در شمال پرو، و میتواند به بخشهایی از شرق آفریقا، آسیای مرکزی و جنوب ایالات متحده نیز برسد.
در دورههای ال نینو خطر خشکسالی و آتشسوزی جنگلها افزایش مییابد، بهویژه در بخشهای گستردهای از استرالیا، مناطق شمالی آمریکای جنوبی و کشورهای آسیایی مانند اندونزی.
در اروپا و بریتانیا، تاثیرات ال نینو بسیار غیرمستقیمتر است، اما میتواند احتمال شرایط ناپایدارتر در ادامه سال را بیشتر کند؛ مثلا پاییزی معتدلتر، پربارشتر و بادخیزتر و همچنین هوای ملایم و ناپایدار در اوایل زمستان.
اداره هواشناسی بریتانیا میگوید: «ال نینو همچنین میتواند با دورههایی سردتر و آرامتر در اواخر زمستان بریتانیا همراه باشد. با این حال، هرگونه تاثیر احتمالی در ادامه سال و همزمان با بهروزرسانی پیشبینیها با جزییات بیشتری ارزیابی خواهد شد.»
کارشناسان اقلیم پیشبینی میکنند که در پایان امسال و اوایل سال ۲۰۲۷ جهان احتمالا با دماهای بسیار بالا روبهرو خواهد شد، اما این روند نقشی در گرمای شدیدی که همین حالا بخش بزرگی از اروپای غربی را دربر گرفته ندارد.
ال نینو میآید و میرود؛ اما تغییرات اقلیمی نه
بیشتر رویدادهای ال نینو بهطور موقت میانگین دمای جهانی را حدود ۰٫۲ درجه سانتیگراد افزایش دادهاند.
این افزایش به اندازه تاثیر تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیتهای انسانی چشمگیر نیست؛ تغییری که دمای متوسط سطح زمین را نسبت به دوران پیشاصنعتی حدود ۱٫۳ تا ۱٫۵ درجه سانتیگراد بالا برده است.
بنابراین تاثیرات ال نینو با جهانی که پیشاپیش در حال گرم شدن است روی هم انباشته میشود. به همین دلیل سال ۲۰۲۵ سومین سال گرم ثبتشده بود و حتی از سال ۲۰۱۶، که یک سال ال نینویی بود، گرمتر شد؛ آن هم با وجود کشش خنککننده طبیعی رویداد لانینا.
لانینا (در زبان اسپانیایی به معنای «دختر») معمولا با تقویت بادهای تجاری و بالا کشیدن آب سرد از اعماق اقیانوس به سطح در سراسر بخش استوایی آرام، دمای جهانی را پایین میآورد. لانینا نیز نامنظم رخ میدهد، اما معمولا طولانیتر از ال نینو دوام دارد.
فریدریکه اوتو، دانشمند اقلیم در امپریال کالج لندن، پیش از آغاز رسمی شرایط ال نینو و در ماه مه گفته بود: «ال نینو یک پدیده طبیعی است. میآید و میرود.»
اروپا با سرعتی بیش از دو برابر میانگین جهانی در حال گرم شدن است و دماها در این قاره نسبت به دوران پیشاصنعتی حدود ۲٫۵ درجه سانتیگراد افزایش یافتهاند.
بخشهایی از اروپا تا محدوده شمالگان، یعنی سریعترین منطقه در حال گرم شدن روی زمین، امتداد مییابد؛ جایی که دماها سه تا چهار برابر میانگین جهانی افزایش پیدا میکند. با ذوب شدن برف و یخ، بخش کمتری از نور خورشید از سطح زمین بازتاب میشود و در عوض، سطوح تیرهتر نمایانشده گرمای بیشتری جذب میکنند و روند ذوب را تشدید میکنند.
کنترل انتشارها به اروپا کمک کرده است آلودگی هوا را کاهش دهد؛ اقدامی که برای سلامت انسان و محیط زیست فواید گستردهای داشته است. اما این روند همچنین میزان ابرهای کمارتفاع ناشی از ذرات معلق را کم کرده؛ ابرهایی که مانند یک سپر خنککننده عمل میکردند.