«دمای بیسابقه و موجهای گرمای شدید، نیاز به استفاده از دستگاههای خنککننده و کولر را بالا برده و جهش در مصرف و تقاضای برق را رقم زده است.»
شبکه برق اروپا در حالی بهشدت تحت فشار قرار گرفته که این قاره سومین موج گرمای سال را پشت سر میگذارد.
آگهی
آگهی
هواشناسان هشدار میدهند که این هفته دما در حوزه مدیترانه ممکن است به ۴۳ درجه سانتیگراد برسد و اروپای غربی خود را برای احتمال گرمای رکوردشکن آماده میکند.
فرانسه از پیش بیش از نیمی از ۹۶ استان خود را در وضعیت هشدار قرمز «خطر برای جان» قرار داده و از شهروندان خواسته از قرار گرفتن در معرض مستقیم آفتاب خودداری کنند و «هشیاری مطلق» داشته باشند.
در آن سوی کانال مانش، اداره هواشناسی بریتانیا هشدار داده است که در روزهای پیش رو بیشینه دمای روز در جنوب انگلیس میتواند به ۳۸ درجه سانتیگراد برسد و در کنار آن، شاهد شبهای استوایی «خطرناک» خواهیم بود؛ شبهایی که در آنها دما در طول یک دوره ۲۴ ساعته هرگز زیر ۲۰ درجه سانتیگراد نمیآید.
آلمان، اسپانیا، پرتغال و سوئیس هم در انتظار دماهای سوزان هستند؛ گرمایی که زندگی روزمره را بهتدریج از حرکت انداخته است.
در سراسر اروپا صدها مدرسه تعطیل شده یا زودتر از معمول بستهاند و برای کاهش خطر از کار افتادن قطارها، خدمات ریلی در شهرهای پرتردد از جمله پاریس و بروکسل کاهش یافته است. جشنواره «فِت دو لا موزیک» پاریس آخر هفته برگزار شد، اما دولت برای کاهش خطر کمآبی، نوشیدن الکل در اماکن عمومی را ممنوع کرد.
اما یک قربانی دیگر موجهای گرمای شدید که کمتر به آن توجه میشود، برق است.
افزایش شدید دما چه تاثیری بر شبکه برق اروپا دارد؟
اروپا در دورههای موج گرما معمولا شاهد جهش مصرف برق به دلیل افزایش نیاز به خنکسازی است. در واقع، خنکسازی فضا که عمدتا از طریق دستگاههای تهویه مطبوع و پنکهها انجام میشود، در سال ۲۰۲۲ حدود ۷ درصد برق مصرفی جهان را به خود اختصاص داد.
آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در سال ۲۰۲۳ هشدار داد: «جهان در گرمای شدید میسوزد و این وضعیت تقاضا برای خنکسازی را افزایش میدهد.»
این نهاد افزود: «دماهای بیسابقه، تقاضا برای تهویه مطبوع را بالا میبرد و باعث جهش در تقاضا برای برق میشود؛ وضعیتی که میتواند چرخهای معیوب از افزایش انتشار گازهای گلخانهای به راه بیندازد و در نتیجه، جهان را از این هم گرمتر کند.»
در موج گرمای اوایل تابستان ۲۰۲۵، اوج مصرف شبانه برق در فرانسه به دلیل نیاز به خنکسازی ۲۵ درصد بالاتر از میانگین خارج از فصل گرما ثبت شد؛ آن هم در کشوری که مالکیت دستگاههای تهویه مطبوع در آن نسبتا پایین است.
کدام کشورها بیشترین جهش تقاضا برای برق را تجربه میکنند؟
وبسایت مقایسه قیمت Compare the Market برای درک نحوه تغییر تقاضای برق در ماههای با دماهای بسیار بالا، ۸۵ کشور را که در مجموع حدود ۹۰ درصد مصرف برق جهان را به خود اختصاص میدهند، بررسی کرده است.
این پژوهش (منبع به زبان انگلیسی) میزان تقاضا در داغترین ۱۰ درصد ماههای هر کشور را با تقاضا در ماههای با دمای عادی مقایسه کرده است.
پژوهشگران دریافتند که یونان در سطح جهان در رتبه نخست قرار دارد؛ به طوری که در دورههای گرمای شدید، تقاضای برق در این کشور ۳۸.۶۲ درصد افزایش مییابد. این رقم معادل مصرف اضافی ۱۴۳.۰۸ کیلوواتساعت برق به ازای هر نفر در هر ماه با گرمای شدید است.
مونتهنگرو با رشد ۲۲.۴۹ درصدی تقاضا در جایگاه دوم قرار دارد و پس از آن ترکیه (۲۱.۹۱ درصد)، کرواسی (۱۷.۷۶ درصد)، ایتالیا (۱۴.۲۲ درصد) و اسپانیا (۸.۸۶ درصد) قرار گرفتهاند.
کشورهای اروپایی با طولانیترین قطعیهای سالانه برق
زمانی که مجموع تقاضای برق از ظرفیت تولید موجود یا محدودیتهای فیزیکی شبکه فراتر میرود، فرکانس برق سیستم کاهش مییابد و این امر میتواند به خاموشی منجر شود.
Compare the Market با استفاده از دادههای در دسترس درباره قطعیها در پنج سال اخیر، همچنین مدت زمان متوسط و هزینه تخمینی قطعی برق برای خانوارها را در شماری از کشورها بررسی کرده است.
در میان کشورهای اروپایی مورد بررسی، مجارستان با میانگین ۲.۹۲ ساعت قطعی برق در سال، طولانیترین مدت خاموشی را ثبت کرده و پس از آن اسلوونی با ۲.۱۶ ساعت و یونان با ۱.۶۳ ساعت قرار دارند.
در این مطالعه آمده است: «اگرچه متوسط مدت قطعی برق در ایتالیا کمتر از یونان است، اما به دلیل تعداد بالای خانوارها، این کشور در میان کشورهای اروپایی مورد اشاره، بیشترین هزینه سالانه تخمینی برای خانوارها را ثبت میکند.»
این مطالعه میافزاید: «برآورد میشود قطعیهای برق در ایتالیا سالانه حدود ۱۵۴.۷ میلیون یورو برای خانوارها هزینه داشته باشد و پس از آن، لهستان با ۱۵۲.۱ میلیون یورو قرار میگیرد.»
این ارقام بر پایه یک فرض استاندارد در اقتصاد انرژی موسوم به «ارزش بار از دست رفته» محاسبه شدهاند که برای برآورد هزینه نبود برق به کار میرود؛ هزینههایی مانند فاسد شدن مواد غذایی، از دست رفتن امکان گرمایش یا سرمایش، اختلال در اینترنت و مزاحمتهای کلی. این برآورد بر مبنای قیمت برق محلی انجام نشده است.
آیا انرژیهای تجدیدپذیر میتوانند به نجات شبکه تحت فشار اروپا بیایند؟
اروپا در ماههای ژوئن و ژوئیه سال گذشته موج گرمایی را تجربه کرد که در آن دما به ۴۰ درجه سانتیگراد (منبع به زبان انگلیسی) رسید و همین امر باعث شد تقاضای روزانه برق تا ۱۴ درصد افزایش یابد. این افزایش، همراه با از کار افتادن برخی نیروگاههای حرارتی، موجب شد میانگین قیمت روزانه برق دو تا سه برابر شود.
با این حال، به گفته اندیشکده انرژی امبر (Ember)، رکوردشکنی تولید برق خورشیدی در اتحادیه اروپا به ثابت ماندن عرضه برق در اوج تقاضا کمک کرد.
امبر اعلام کرد: «در روزهای اوج موج گرما، تنها در آلمان نیروگاههای خورشیدی تا ۵۰ گیگاوات برق تولید کردند و ۳۳ تا ۳۹ درصد برق این کشور را تامین کردند.»
این اندیشکده افزود: «آلمان ۱۴ گیگاوات ظرفیت ذخیرهسازی باتری و ۱۰ گیگاوات ذخیره برقابی دارد که امکان میدهد بخشی از برق خورشیدی ذخیره و پس از غروب خورشید استفاده شود.»