فینالیست‌ها در هفت حوزه ارزیابی شدند؛ از تاب آوری در برابر تغییرات اقلیمی و مدیریت پسماند گرفته تا سرعت کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای.
هفته آینده، هشت شهر اروپایی مشخص می‌شود که آیا تلاش‌هایشان برای کاهش انتشارها و ایجاد فضا برای طبیعت برای کسب یکی از مهم‌ترین عنوان‌های زیست‌محیطی اتحادیه اروپا کافی بوده است یا نه.
آگهی
آگهی
کمیسیون اروپا هر سال با جایزه پایتخت سبز اروپا و برگ سبز اروپا (منبع به زبان انگلیسی) شهرهایی را که در کنار بهبود کیفیت زندگی ساکنانشان، در زمینه محیط زیست پیشرفت قابل اندازه‌گیری داشته‌اند، مورد تقدیر قرار می‌دهد.
در ماه ژوئن امسال، یک هیات مستقل ۲۷ شهر واجد شرایط را بررسی کرد و آن‌ها را به هشت فینالیست کاهش داد؛ ارزیابی بر اساس شاخص‌هایی از کیفیت هوا و آب گرفته تا تنوع زیستی و میزان تلاش برای کاهش انتشارها انجام شد.
برندگان هفته آینده، ۸ اکتبر، در گیمارائش پرتغال که پایتخت سبز ۲۰۲۶ است اعلام می‌شوند. این عنوان‌ها بیش از یک سال زودتر اعطا می‌شود تا شهرها فرصت داشته باشند پروژه‌ها، رویدادها و برنامه‌های عمومی مدنظرشان برای سال دریافت عنوان را آماده کنند.
پنج شهر برای کسب عنوان پایتخت سبز رقابت می‌کنند: آلبورگ در دانمارک، بیلسکو-بیالا در لهستان، کوشیتسه در اسلواکی، پورتو در پرتغال و ساراگوسا در اسپانیا.
سه شهر دیگر، یعنی بنیدورم و چی‌کلانا د لا فرونترا در اسپانیا و استارِژا در پرتغال، به فهرست نهایی جایزه برگ سبز برای شهرهای کم‌جمعیت‌تر راه یافته‌اند.
شهرهای سبز اروپا چگونه ارزیابی می‌شوند؟
اتحادیه اروپا جایزه پایتخت سبز را راه‌اندازی کرده است تا از شهرهایی که در حل مشکلات زیست‌محیطی پیشرفت قابل اندازه‌گیری دارند و همزمان کیفیت زندگی ساکنان خود را بهبود می‌دهند، قدردانی کند.
جایزه اصلی به شهرهایی با بیش از ۱۰۰ هزار نفر جمعیت تعلق می‌گیرد. شهرهای کوچکتر با جمعیت بین ۲۰ هزار تا ۱۰۰ هزار نفر برای کسب عنوان برگ سبز رقابت می‌کنند.
هیات کارشناسی شرکت‌کنندگان را در هفت حوزه ارزیابی کرده است؛ از میزان پاکی هوا و آب و نحوه حفاظت از طبیعت و فضاهای سبز گرفته تا مدیریت پسماند و آلودگی صوتی، سرعت کاهش انتشارها و آمادگی برای تهدیدهایی مانند گرمای شدید و سیل.
هر یک از این هشت شهر در زمینه‌های متفاوتی نقطه قوت دارد.
ساراگوسا برای نمونه در شاخص‌های تنوع زیستی و فضاهای سبز امتیاز بالایی گرفته است. این شهر در حال اتصال پارک‌ها، حاشیه رودخانه‌ها، تالاب‌ها، درختان خیابانی و مناطق طبیعی پیرامون به یک شبکه واحد است؛ شبکه‌ای که برای ایجاد فضای بیشتر برای جابه‌جایی حیات وحش و کاهش خطر سیلاب طراحی شده است.
پورتو به دلیل مدیریت موثر آب و نیز آمادگی برای آب و هوایی گرم‌تر و کمتر قابل پیش‌بینی برجسته شده است. این شهر در دهه گذشته برای احیای بستر و کناره‌های رودخانه ریو تینتو کار کرده، پارک‌های جدیدی ساخته است که در زمان بارش‌های شدید آب باران را در خود نگه می‌دارند و استفاده مجدد از فاضلاب تصفیه‌شده برای آبیاری کشاورزی و شست‌وشوی خیابان‌ها را آغاز کرده است.
شهر گردشگری بنیدورم نیز به دلیل افزودن حجم زیادی فضای سبز به خیابان‌های پرساخت‌وساز خود مورد تحسین قرار گرفته است. این شهر از سال ۲۰۱۲، مساحت باغ‌های عمومی خود را از ۳۵۰ هزار مترمربع به بیش از یک و نیم میلیون مترمربع افزایش داده و تعداد درختان را تقریبا چهار برابر کرده است. امروز ۹۲ درصد ساکنان در فاصله کمتر از ۳۰۰ متر از یک فضای سبز عمومی زندگی می‌کنند.
فینالیست‌ها هفته آینده در روزهای ۷ و ۸ اکتبر طرح‌های خود را به هیات داوران بین‌المللی ارائه خواهند کرد.
برنده عنوان پایتخت سبز ۶۰۰ هزار یورو برای اجرای برنامه‌های زیست‌محیطی دریافت می‌کند و برندگان برگ سبز می‌توانند ۲۰۰ هزار یورو برای پروژه‌های سبز و فعالیت‌های عمومی به خانه ببرند.
شهرهای اروپایی چگونه خود را با آب و هوای گرم‌تر تطبیق می‌دهند؟
تغییراتی که اتحادیه اروپا به رسمیت می‌شناسد بخشی از یک دگرگونی اساسی است که در شهرهای سراسر اروپا قابل مشاهده است. با گرم‌تر شدن تابستان‌ها و غیرقابل پیش‌بینی شدن الگوهای جوی، برنامه‌ریزان شهری دوباره بخش بیشتری از فضا را به درختان، پارک‌ها و آب اختصاص می‌دهند.
در بارسلون برای نمونه، برخی خیابان‌ها بر روی عبور خودروهای عبوری بسته شده و برخی دیگر به پارک‌ها و فضاهای پیاده‌روی تبدیل شده‌اند.
در میلان نیز بوسکو ورتیکاله نمونه‌ای کوچک اما مهم از این است که شهرها چگونه می‌توانند حتی در جاهایی که فضای اندکی برای احداث پارک وجود دارد، به سبزتر شدن محیط کمک کنند. این دو برج مسکونی بیش از ۲۱ هزار درخت و بوته را بر روی تراس‌های خود جای داده‌اند.
در بردا در هلند، مشارکت گسترده شهروندان از آغاز قرن جدید چهره شهر را دگرگون کرده است. کف‌پوش‌های بتنی جای خود را به چمن، باغچه‌های گل و درختان داده‌اند و خانه‌ها و مدارس باغ‌های بام را به فضاهای خود اضافه کرده‌اند.
امروز ۶۰ درصد مساحت شهر به فضاهای سبز اختصاص دارد؛ نتیجه بیش از یک دهه تلاش که باعث شد بردا در سال ۲۰۲۵ به نخستین شهر پارک ملی در اتحادیه اروپا تبدیل شود.
با این حال جوایز شهرهای سبز تنها به افزودن گیاهان به ساختمان‌ها یا خیابان‌ها محدود نمی‌شود. شهر هایلبرون در آلمان با کسب امتیاز بالا در شاخص‌هایی چون پاکی هوا و آب، سیاست‌های کاهش آلودگی صوتی و کاهش تولید زباله، و چند معیار دیگر، عنوان پایتخت سبز ۲۰۲۷ را از آن خود کرد.
هیات داوران هنگام برگزاری نشست هفته آینده ارزیابی خواهد کرد که این هشت شهر تا چه اندازه توانسته‌اند ایده‌های مشابه را به تغییراتی در مقیاس کل شهر تبدیل کنند.