در آزمایشگاه، مرجانهای سفیدشده تنها طی هفت هفته و پس از قرار گرفتن برای مدت کوتاهی در تماس با مرجانهای سالم بهبود پیدا کردند.
مرجان های در حال مرگ شاید یک راه نجات غیرمنتظره پیدا کرده باشند: همسایه هایشان.
دانشمندان دانشگاه استنفورد راهی یافتهاند که با قرار دادن مرجان ها در تماس با مرجان های سالم تنها برای چند روز، آنها را از آستانه مرگ به زندگی بازگردانند.
این پژوهش که در نشریه Science Advances منتشر شده، در شرایطی که افزایش دمای دریاها باعث رخدادهای بیشتر و شدیدتر سفیدشدگی مرجان ها می شود، رویکردی تازه و امیدوارکننده برای احیای صخره های مرجانی ارائه میکند.
وقتی آب بیش از حد گرم میشود، مرجان ها جلبک های میکروسکوپی ای را که بخش عمده انرژی آنها را تامین میکنند، بیرون میرانند؛ رویدادی که «سفیدشدگی» نام دارد و آنها را در برابر گرسنگی آسیبپذیر میکند.
پس از رخدادهای سفیدشدگی، بازگشت مرجان های جان به در برده به وضعیت عادی ممکن است ماه ها یا حتی سال ها طول بکشد اما دانشمندان میگویند امید برای آنها از بین نرفته است.
دنی کالینز، نویسنده اصلی مقاله و دانشجوی دکتری در استنفورد، میگوید: «اگرچه مرجان های سفیدشده ممکن است در حال مرگ باشند، اما هنوز نمردهاند. پرسشی که میخواستیم به آن پاسخ بدهیم این بود که وقتی مرجانی دچار سفیدشدگی شد، چه کاری میتوانیم انجام دهیم؟»
دانشمندان چگونه مرجان های سفیدشده را دوباره به اوج سلامت رساندند
این کشف در سال ۲۰۲۵ و کاملا تصادفی رخ داد؛ زمانی که استیو پالامبی، استاد اقیانوس ها و زیستشناس دریایی در دانشکده پایداری دوئرِ دانشگاه استنفورد، متوجه شد دو تکه مرجان در مخزن آزمایشگاهی روی هم افتادهاند. یکی سالم بود و دیگری سفید شده بود اما در محل تماس این دو، مرجان سفیدشده کمکم داشت رنگ خود را بازمییافت.
کالینز سپس ۱۰ جفت قطعه مرجان را که هر کدام شامل یک بخش سالم و یک بخش سفیدشده از یک کلونی بودند، کنار هم چید. پنج جفت را به گونهای قرار داد که با هم در تماس باشند و پنج جفت دیگر را چند میلیمتر از هم جدا نگه داشت.
در مدت کمتر از هفت هفته، هر پنج قطعه سفیدشدهای که با همتایان سالم خود در تماس قرار گرفته بودند، به طور کامل بهبود یافتند. آنهایی که جدا نگه داشته شده بودند، از بین رفتند.
دانشمندان زیر میکروسکوپ دریافتند که بافت های مرجان ها به هم جوش خورده و مجراهای بسیار ریزی ایجاد کردهاند که امکان عبور جلبک ها و مواد مغذی را از یکی به دیگری فراهم میکند. در عرض سه روز، جلبک های سودمند از مرجان های سالم به سوی مرجان های سفیدشده حرکت را آغاز کردند. پس از حدود یک هفته، برخی از آنها آنقدر جلبک دریافت کرده بودند که بتوانند خودشان دوباره احیا شوند.
به محض آنکه این جلبک های سودمند وارد مرجان های آسیبدیده شدند، به سرعت شروع به تکثیر کردند. پالامبی میگوید: «آنها هجوم میآورند و با سریعترین نرخ هایی که تاکنون در مرجان ها دیده شده، تقسیم میشوند.»
در هفته دوم، تعداد این جلبک ها هر چهار روز یک بار دو برابر شد؛ حدود ۱۰ برابر سریعتر از آنچه در مرجان های طبیعی رخ میدهد و این روند به مرجان های آسیبدیده امکان داد حتی پس از جدا شدن از نمونه های سالم نیز به روند بهبود خود ادامه دهند.
این یافته یک پیشرفت چشمگیر در محیط آزمایشگاه به شمار میرود. فیورنزا میکلی، استاد دانشگاه استنفورد و یکی از مشاوران دانشگاهی کالینز، میگوید: «مرجان های سفیدشده اغلب موردی از دسترفته تلقی میشوند، چون بازگشت آنها پس از موج گرمایی بسیار کند است، اگر اصلا رخ بدهد.»
با این حال، دانشمندان میگویند این روش هنوز برای استفاده گسترده در اقیانوس ها آماده نیست.
بافت مرجان ها باید از نظر ژنتیکی کاملا یکسان باشد تا بتواند به هم جوش بخورد. به بیان دیگر، هر مرجان آسیبدیده به یک نسخه سالم از خود نیاز دارد؛ راه حلی که برای احیای کل صخره ها چندان عملی نیست. با این همه، پژوهشگران امیدوارند راه هایی بیابند که جلبک های سودمند را بدون نیاز به تماس مستقیم یا همتایان کاملا مشابه، به مرجان ها منتقل کنند.
زمان بازیابی برای صخره های مرجانی ممکن است رو به پایان باشد
این کشف در زمانی بسیار حساس برای صخره های مرجانی صورت میگیرد.
بر اساس تازهترین ارزیابی شبکه جهانی پایش صخره های مرجانی، صخره های جهان در چهار دهه گذشته نزدیک به ۱۰ درصد از مرجان های زنده خود را از دست دادهاند. تنها در فاصله سال های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴، میزان پوشش مرجانی تقریبا ۹ درصد کاهش یافت؛ آن هم در جریان یک رخداد جهانی سفیدشدگی که بزرگترین افت ثبتشده در یک سال بوده است.
سفیدشدگی سراسری اکنون تقریبا هر پنج تا شش سال یک بار روی میدهد و در نتیجه، فرصت کمتری برای بازیابی میان دوره های گرمای شدید برای صخره ها باقی میگذارد. این گزارش هشدار میدهد که صخره ها همچنان به روند افول خود ادامه خواهند داد، مگر آنکه انتشار گازهای ناشی از فعالیت های انسانی کاهش یابد و تهدیدهایی مانند صید بیرویه، آلودگی آب و توسعه های ساحلی مهار شود.
و هرچند کنار هم قرار دادن مرجان ها برای کمک به بازیابی پس از سفیدشدگی میتواند برخی از آنها را نجات دهد، پالامبی تاکید میکند که این روش نمیتواند آنها را در برابر افزایش دمای دریاها محافظت کند.
او میگوید: «این داستان بازیابی است. این روش موج های گرمایی را کاهش نمیدهد؛ فقط به رسیدگی به پیامدها کمک میکند. همچنان نیاز عظیمی برای کاهش موج های گرما و محافظت از همه زیستمندان زمین در برابر فشار سریع اقلیمی وجود دارد.»
او میافزاید: «در نهایت، این روش میتواند به تلاش عظیمی که برای احیای مرجان ها در جریان است کمک کند تا با کمک به این باغ های مرجانی برای جان سالم به در بردن از موج های گرما، موفقیت بیشتری به دست آورند.»