میانگین دمای سطحی آبهای دریاهای جهان در مناطق غیرقطبی روز شنبه به ۲۱٫۱ درجه سانتیگراد رسید.
بر اساس داده های تغییرات اقلیمی اتحادیه اروپا، اقیانوس های جهان گرم ترین دمای روزانۀ ثبت شده تاکنون را تجربه کرده اند؛ دمای جهانی سطح آب دریاها در ۲۲ اوت به ۲۱.۱ درجۀ سلسیوس رسید، رکورد تازه ای که با توجه به فصل سال به ویژه چشمگیر است.
این اندازه گیری که توسط سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیکوس اتحادیه اروپا ثبت شده، اندکی از رکورد روزانۀ پیشین یعنی ۲۱.۰۹ درجۀ سلسیوس که در مارس ۲۰۲۴ ثبت شده بود فراتر رفت.
به گفتۀ کوپرنیکوس، دمای اقیانوس ها معمولا پس از تابستان نیمکرۀ جنوبی، در ماه های مارس و آوریل به اوج جهانی خود می رسد. ثبت این رکورد تازه در ماه اوت، یعنی زمانی که دماها معمولا رو به کاهش می رود، نشان دهندۀ تداوم گرما در پهنۀ اقیانوس های جهان است.
این عدد تازه همچنین رکورد پیشین ماه اوت، یعنی ۲۰.۹۸ درجۀ سلسیوس را که در سال ۲۰۲۳ ثبت شده بود، پشت سر گذاشته است.
گرچه شناگران ممکن است از گرم تر شدن دریاها استقبال کنند، پیامدهای آن برای انسان و جانوران ویرانگر و گسترده است.
ارتباط ال نینو با گرم شدن اقیانوس ها چیست؟
این رکورد در حالی ثبت می شود که یک پدیدۀ ال نینوی قوی در بخش گرمسیری اقیانوس آرام در حال شکل گیری است و با افزودن گرمای بیشتر به اقیانوسی که به دلیل تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیت های انسانی طی دهه ها از پیش به طور قابل توجهی گرم شده است، وضعیت را تشدید می کند.
انتظار می رود ال نینو در ماه های پیش رو تقویت شود و سازمان جهانی هواشناسی رخداد شدیدی را پیش بینی کرده است. پیش بینی های فصلی کوپرنیکوس نشان می دهد این پدیده می تواند به سطحی برسد که طی چند دهۀ گذشته مشاهده نشده است.
اما دانشمندان هشدار می دهند که نباید ال نینو را تنها توضیح این رکورد دانست.
سامانتا برگس، مسئول راهبردی اقلیم در مرکز اروپایی پیش بینی های میان مدت وضع هوا، می گوید: «این رکورد یک نشانۀ روشن دیگر از اقیانوسی است که زیر فشار فزاینده قرار دارد.»
او می افزاید: «ال نینو به این سامانه گرما اضافه می کند، اما این کار را بر بستری از دهه ها گرمایش ناشی از فعالیت انسان انجام می دهد.»
گرم شدن اقیانوس ها چه پیامدهایی دارد؟
توماس فرولیشر، فیزیک دان محیط زیست در دانشگاه برن سوئیس، در پژوهشی که هفته گذشته منتشر شد گفته است: «از آب های اقیانوس اطلس در سواحل ایرلند تا دریای مدیترانه، دریاهای اروپا با جهشی نگران کننده در دما روبه رو هستند.»
او افزوده است: «پژوهش ما به روشنی نشان می دهد که این روند حاصل تغییرات اقلیمی است، به ویژه ادامۀ سوزاندن سوخت های فسیلی.»
پیامدهای گرم تر شدن اقیانوس ها از بوم سازه های دریایی تا جوامع ساحلی امتداد می یابد.
افزایش دمای آب دریا احتمال و شدت موج های گرمای دریایی را بیشتر می کند؛ پدیده ای که می تواند به صخره های مرجانی و چمن زارهای علف های دریایی آسیب بزند و شبکه های تغذیه در دریا را برهم بزند.
صنایع شیلات و آبزی پروری نیز می توانند تحت تاثیر قرار گیرند، زیرا گونه های دریایی در واکنش به تغییر شرایط جابه جا می شوند.
به گفتۀ کوپرنیکوس، اقیانوس جهانی پیشاپیش با افزایش چشمگیر موج های گرمای دریایی روبه رو شده و شمار روزهای وقوع این موج ها از اوایل دهۀ ۱۹۹۰ تاکنون بیش از سه برابر شده است.
دریاهای گرم تر همچنین به بالا آمدن سطح آب دریاها کمک می کنند، زیرا آب هنگام گرم شدن منبسط می شود. هم زمان، اقیانوس گرم تر می تواند گرما و رطوبت بیش تری را به جو منتقل کند و احتمالا شدت برخی سامانه های بارشی و طوفانی را افزایش دهد.
نگرانی دیگر این است که اقیانوس بخش بزرگی از دی اکسید کربن تولید شده توسط فعالیت های انسانی را جذب می کند، اما آب گرم تر در جذب CO2 کارایی کمتری دارد. داده های کوپرنیکوس نشان می دهد تداوم گرمایش می تواند یکی از چاه های کربن مهم سیاره را در برابر تغییرات اقلیمی تضعیف کند.
دانشمندان اکنون در حال رصد اوضاع هستند تا ببینند آیا این رکورد تازه تنها جهشی کوتاه مدت است یا به بخشی از دورۀ پایدارتر گرمای شدید اقیانوس تبدیل می شود.