پژوهشی میان سه موسسه اسپانیایی نشان میدهد برخی نورونهای هیپوکامپ حافظههای قبلی را حتی با ثبت اطلاعات جدید درباره رخدادها حفظ میکنند.
برای نمونه فرض کنید در محله شما ساختمانی در حال ساختوساز است. مغز انسان توانایی دارد سه مرحله از این روند را به یاد بسپارد: وضعیت اولیه پیش از بازسازی، خود فرایند کار و نتیجه نهایی پس از پایان آن. اما چطور این سه خاطره را طوری نگه میدارد که با هم قاطی نشوند؟
مؤسسه نوروساینس، مرکز پژوهشی دولتی وابسته به CSIC و دانشگاه میگل هرناندس، در مطالعه تازه خود که در نشریه «PLOS Biology» منتشر شده است (منبع به زبان اسپانیایی)، معتقد است این سازوکار عصبی را شناسایی کرده است.
تیم آزمایشگاه پلاستیسیته شبکههایعصبی این مؤسسه بر این باور است که مغز برای انجام این کار از ناحیهای در هیپوکامپ به نام گایروس دندانهای استفاده میکند که وظیفه آن ایجاد خاطرات تازه است. در این ناحیه، نوع خاصی از نورونها فعالیت سایر سلولها را مهار میکنند تا مغز بتواند تجربههای جدید را بهتر ثبت کند.
برای آزمودن این فرضیه، تیم تحقیق با موشها فرایند مهار را در شدتهای متفاوت بازسازی کرد. انکارنی مارکوس، همسرپرست این مطالعه و مسئول این خطتحقیقی در IN CSIC-UMH، میگوید: «وقتی سطح مهار کمتر از حد معمول بود، رفتار موشها بیشتر با بازیابی بهتر حافظه و خاطرهای با جزئیات دقیقتر همخوانی داشت».
با این حال، نمیتوان از یک سطح ثابت مهار به عنوان سطح بهتر یا بدتر برای حفظ بیشترین میزان اطلاعات نام برد. مدل محاسباتیای که تیم برای این آزمایش استفاده کرد نشان داد وقتی بار حافظه پایین است، کاهش فعالیت مهاری سودمند است، اما با افزایش قابلتوجه حجم اطلاعات، این مزیت از بین میرود.
این پژوهش نشان میدهد که بسته به نوع خاطره، گایروس دندانهای در هیپوکامپ میتواند جذب ورودیهای جدید را تسهیل کند یا برعکس، خاطره قبلی را در برابر محرکهای تازه پایدارتر نگه دارد؛ این موضوع به اهمیت زمینهای و چیزی بستگی دارد که تیم آن را «تقاضاهای تکلیف» مینامد. مارکوس در پایان نتیجه میگیرد: «آنچه از این نتایج برداشت میکنیم این است که سازوکاری وجود دارد که با استفاده از مهار، شیوه عمل مغز را بهطور پویا تنظیم میکند».