دادههای جدید کوپرنیک نشان میدهد دمای روزانه سطح جهانی دریاها برای این مقطع از سال رکوردهای تازهای ثبت کرده است.
دمای سطح آب دریاها در سراسر جهان در این مقطع از سال به بالاترین رکوردهای ثبتشده رسیده است؛ این تازهترین نشانهای است که نشان میدهد اقیانوسهای جهان وارد «قلمرو ناشناخته»ای شدهاند که دانشمندان از آن سخن میگویند.
در ۲۱ ژوئن، میانگین جهانی به ۲۱.۰ درجه سلسیوس رسید؛ بر اساس اندازهگیریهای سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیکوس (C3S) و سرویس دریایی کوپرنیکوس (CMEMS). این رقم رکوردهای پیشین سالهای ۲۰۲۳ (۲۰.۸۳ درجه سلسیوس) و ۲۰۲۴ (۲۰.۸۶ درجه سلسیوس) را ۰.۱ درجه سلسیوس پشت سر گذاشت.
این افزایش هرچند ناچیز به نظر میرسد، حتی جابهجاییهای بسیار کوچک دما میتواند اکوسیستمهای دریایی را برهم بزند، به بالا آمدن سطح دریا کمک کند و رویدادهای حدی آبوهوایی را برانگیزد.
شروع شرایط ال نینو در اقیانوس آرام استوایی در دوم ژوئن به ثبت این رکورد بیسابقه کمک کرده است، اما این پدیده بخشی از روند بلندمدتی است که تغییرات اقلیمی آن را پیش میبرد. بنا بر دادههای کوپرنیکوس، دمای آب اقیانوسها در خارج از نواحی قطبی طی سه سال گذشته بین ۰.۳۵ تا ۰.۷۳ درجه سلسیوس بالاتر از میانگین بلندمدت بوده است.
کارلو بوانتمپو، مدیر سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیکوس در مرکز اروپایی پیشبینیهای میانمدت هوا (ECMWF)، میگوید: «شرایط فعلی میتواند نشانه آغاز مرحلهای تازه باشد که بار دیگر ما را به قلمرو ناشناخته ببرد.»
او اضافه میکند: «با دمای کنونی آب اقیانوسها و با ال نینو که در افق دیده میشود، احتمالا در ماههای آینده رکوردهای بیشتری از دما شکسته خواهد شد.»
این هشدار با پیشبینیهای سازمان ملل همخوان است؛ پیشبینیهایی که نشان میدهد ۹۱ درصد احتمال دارد دستکم یکی از پنج سال آینده از آستانه گرمایش ۱.۵ درجهای که توافق پاریس هشدار داده بود زمین نباید از آن فراتر رود عبور کند. سازمان ملل همچنین برآورد کرده است ۸۶ درصد احتمال دارد یکی از این سالها از ۲۰۲۴، بهعنوان گرمترین سال ثبتشده، فراتر برود.
اقیانوس گرمتر چه پیامدهایی دارد؟
پیامدهای افزایش دمای سطح دریا محدود به خود اقیانوسها نیست. اقیانوسهای گرم با گرم کردن جو، انرژی اضافی در اختیار طوفانها میگذارند و تبخیر را افزایش میدهند؛ امری که میتواند به بارشهای شدید و سیلاب منجر شود.
گرمتر شدن اقیانوسها به بالا آمدن سطح دریا و ذوب یخها هم دامن میزند و اکوسیستمهای دریایی را تحت فشار قرار میدهد.
این روند همچنین میتواند به امواج گرمایی دریایی بیشتر و شدیدتر بینجامد؛ پدیدههایی که اکوسیستمها و ذخایر ماهیگیری را مختل میکند، بر اقتصادهای ساحلی اثر میگذارد و میتواند گرمای شدید در خشکیهای مجاور را تشدید کند.
ال نینو با افزودن گرمای بیشتر به جو، دمای جهانی را بالا میبرد و الگوهای آبوهوایی را در سراسر سیاره جابهجا میکند و اوضاع را بدتر میکند.
فریدریکه اوتو، دانشمند اقلیم در کالج امپریال لندن که در تحلیل کوپرنیکوس نقشی نداشته است، هشدار داده که هر دوره طولانی بالاتر از ۱.۵ درجه تهدیدکننده «طیفی از رویدادهای حدی آبوهوایی است که از هر چیزی که در گذشته تجربه کردهایم فراتر میرود» و اینکه بسیاری از شهرها هنوز آماده نیستند.
اوتو همچنین نسبت به بزرگنمایی نقش پدیده طبیعی ال نینو در تشدید افراطهای آبوهوایی جهانی هشدار داده و در ماه مه گفته است: «این پدیده میآید و میرود اما تغییرات اقلیمی برعکس، تا زمانی که سوزاندن سوختهای فسیلی را متوقف نکنیم بدتر میشود.»
دانشمندان کوپرنیکوس همچنان در حال پایش وضعیت هستند تا ارزیابی کنند این رکورد تازه موقتی است یا میتواند پایدارتر باشد.