از شهابهای آتشین هالووین تا «ماه شکارچی»، اینها مهمترین پدیدههایی است که باید در آسمان شبهای اکتبر به دنبالش باشید.
علاقمندان رصد آسمان در طول این ماه بارها چشم به آسمان خواهند دوخت، چون سه بارش شهابی آسمان شب را روشن میکند و نخستین آنها قرار است روز جمعه به اوج برسد.
بارش شهابی دراکونید بر خلاف اغلب بارشهای شهابی که در ساعات اولیه بامداد بهتر دیده میشوند، در ساعات بعد از غروب و اوایل شب بهتر قابل مشاهده است و به همین دلیل برای تماشاگران عادی دسترسپذیرتر است.
این به آن علت است که به گفته موزههای سلطنتی گرینیچ (RMG)، نقطه تابش این بارش در صورت فلکی دراکو (اژدها) هنگام غروب در بالاترین ارتفاع خود در آسمان قرار دارد و ماه هلال رو به افولِ نازک تنها اندکی پیش از طلوع خورشید طلوع میکند.
در ادامه ماه، بارشهای شهابی تورید جنوبی و اوریونید فرصتهای دیگری برای رصد فراهم میکنند و پس از آنها نیز ماه کامل پیش از هالووین، موسوم به «ماه شکارچی»، در ۲۶ اکتبر طلوع خواهد کرد.
چطور بارش شهابی دراکونید را ببینیم
دراكونیدها بین ۶ تا ۱۰ اکتبر ۲۰۲۶ فعال هستند و انتظار میرود در شبهای ۸ و ۹ اکتبر، وقتی آسمان تاریکتر است، به اوج برسند. اگر هوا صاف باشد احتمال مشاهده آنها بیشتر است.
برای داشتن بهترین چشمانداز، نقطهای را برای رصد انتخاب کنید که افق باز و کمترین میزان آلودگی نوری را داشته باشد. این شهابها با چشم غیرمسلح هم قابل دیدن هستند، بنابراین نیازی به استفاده از تلسکوپ یا دوربین دوچشمی نیست.
این نمایش زمانی رخ میدهد که زمین از میان تودهای از غبار و خردهسنگهای به جا مانده از دنبالهدار ۲۱P/Giacobini-Zinner عبور میکند. به گفته RMG، رگههای نوری میتوانند حاصل ذراتی به کوچکی یک دانه شن باشند.
سرعت نسبتا پایین شهابهای دراکونید باعث میشود نسبت به بارشهای سریعتر کمتر به چشم بیایند و در بهترین شرایط حدود ۱۰ شهاب در هر ساعت قابل مشاهده خواهد بود.
چه رویدادهای دیگری را میتوان در آسمان شب اکتبر دید
اگر بارش دراکونید را از دست بدهید، اکتبر هنوز فرصتهای دیگری برای تماشای آسمان شب در اختیارتان میگذارد. بارش شهابی تورید جنوبی که از ۲۰ سپتامبر تا ۲۰ نوامبر فعال است، حوالی ۱۴ اکتبر به نخستین اوج خود میرسد. بهترین زمان رصد آن بین نیمهشب و ۳ بامداد است و اوج دوم آن در ۴ و ۵ نوامبر به خاطر تولید شهابهای آهسته و درخشان موسوم به «گلولههای آتشین هالووین» شناخته میشود.
بارش شهابی اوریونید از ۲ اکتبر تا ۷ نوامبر فعال است و شب ۲۱ اکتبر به اوج میرسد. به گفته ناسا در مناطق حومهای احتمال دیده شدن بین سه تا شش شهاب در هر ساعت وجود دارد و در آسمانهای تاریک این تعداد اندکی بیشتر است. این بارش که نام خود را از نقطه تابش نزدیک صورت فلکی جبار گرفته، حاصل عبور زمین از میان غبار به جا مانده از دنبالهدار هالی است.
پس از غروب ماه در حال تربیع فزاینده، در ساعات اولیه بامداد ۲۲ اکتبر این بارش در آسمان بیش از هر زمان دیگری قابل مشاهده خواهد بود.
چند شب بعد، در ۲۶ اکتبر، چشمها را به ماه کامل اکتبر بدوزید؛ ماهی که به طور سنتی «ماه شکارچی» نامیده میشود؛ عنوانی که به نور درخشان این ماه برمیگردد؛ نوری که در گذشته شکارچیان از آن برای دنبال کردن رد شکار در زمانی استفاده میکردند که مزارع پاییزی خالی میشد و روشنایی روز کاهش مییافت.