جنگ علیه ایران به محرکی برای فناوری سبز تبدیل شده است، زیرا اروپاییها برای یافتن جایگزینهای کمریسکتر برای نفت و گاز میکوشند.
استدلال به نفع انرژی سبز از همیشه قویتر بهنظر میرسد زیرا جنگ علیه ایران همچنان خطرات گسترده وابستگی به سوختهای فسیلی را برجسته میکند.
آگهی
آگهی
بهای نفت خام برنت، شاخص جهانی قیمت نفت، از زمان آغاز درگیری در خاورمیانه بیش از 50 درصد افزایش یافته و در معاملات ابتدایی امروز (30 مارس) به 116 دلار برای هر بشکه، معادل حدود 100.92 یورو، رسیدهاست.
بخش زیادی از این نوسانها به بستهشدن عملی تنگه هرمز نسبت داده میشود؛ یکی از بزرگترین گلوگاههای سوختهای فسیلی جهان که حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند. این بهمعنای مسدود شدن حدود 20 میلیون بشکه در روز است.
اروپا همین حالا هم تبعات را حس میکند و قیمت مرجع گاز طبیعی در هاب تیتیاف هلند حدود 70 درصد جهش کرده و ماه مارس 2026 را در مسیر ثبت بیشترین افزایش ماهانه قیمت گاز در اروپا از سپتامبر 2021 تاکنون قرار دادهاست.
همزمان با آنکه افزایش قیمت انرژی معیشت اروپاییهای در تنگنا را تهدید میکند، چندین کشور شاهد رویآوردن محسوس به فناوریهای سبز بودهاند.
«خسته از گروگانبودن در برابر سوختهای فسیلی»
بریتانیا که بهطور تاریخی یکی از ضعیفترین نرخهای پذیرش در اروپا را داشته، طبق اعلام شرکت انرژی اکتوپس انرژی، در سه هفته نخست ماه مارس شاهد افزایش 51 درصدی فروش پمپحرارتی در مقایسه با دوره مشابه در ماه قبل بودهاست.
فروش سامانههای خورشیدی نیز 54 درصد بالا رفته، زیرا مالکان خانه بهجای 10 پنل معمول، سیستمهای خود را با 12 پنل «بزرگتر» میکنند و در همین حال فروش شارژر خودروهای برقی نیز 20 درصد افزایش یافتهاست.
ربکا دیب-سیمکین از اکتوپس انرژی میگوید: «ما شاهد یک تغییر عظیم هستیم؛ مردم بهجای فقط سوال پرسیدن، دست به عمل میزنند. خانوادههای بریتانیایی از این که گروگان قیمتهای جهانی سوختهای فسیلی باشند خسته شدهاند.»
او میافزاید: «با رویآوردن به انرژی خورشیدی و پمپحرارتی، آنها عملا به نیروگاههای خانگی خودشان تبدیل میشوند؛ هزینههای پایین را تثبیت میکنند و در بلندمدت از جیبشان محافظت میکنند.»
شتابگرفتن گذار به خودروهای برقی
دادههای کمیسیون اروپا نشان میدهد میانگین قیمت بنزین در سراسر اتحادیه اروپا از 23 فوریه تا 16 مارس 12 درصد افزایش یافته و به 1.84 یورو برای هر لیتر رسیدهاست.
این وضعیت علاقه به خودروهای برقی را بهشدت افزایش داده و خردهفروش آنلاین خودروی دستدوم فرانسوی آرامیساتو گزارش کرده که فروش خودروهای برقیاش بین اواسط فوریه تا 9 مارس تقریبا دو برابر شدهاست.
بهگزارش رویترز (منبع به زبان انگلیسی)، شرکت اولکس مستقر در آمستردام میگوید درخواست مشتریان برای خودروهای برقی در پلتفرمهایش در فرانسه، رومانی، پرتغال و لهستان جهش کرده و این رشد «هفتهبههفته در همه بازارها بهطور مستمر شتاب میگیرد».
در نروژ، در وبسایت فین.نو که بزرگترین بازار آنلاین خودروی دستدوم در این کشور است، خودروهای برقی عملا از مدلهای دیزلی پیشی گرفته و به پرفروشترین نوع سوخت در این پلتفرم تبدیل شدهاند.
گذار با تکیه بر انرژی خورشیدی
شرکت آلمانی انپال بیوی، فعال در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر، به بلومبرگ (منبع به زبان انگلیسی) گفته که از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، پرسوجو برای پنلهای خورشیدی و پمپحرارتی حدود 30 درصد افزایش یافته و شرکت خورشیدی 1KOMMA5° گامبها نیز از تقریبا دو برابر شدن علاقه به انرژی خورشیدی خبر دادهاست.
در بریتانیا، شرکت انرژی ای.آن (منبع به زبان انگلیسی) دریافته که علاقه به انرژی خورشیدی بین 23 فوریه تا 1 مارس 23 درصد افزایش یافته و بین 2 تا 8 مارس نیز 63 درصد دیگر جهش کردهاست.
کریس نوربری، مدیرعامل ای.آن (منبع به زبان انگلیسی) بریتانیا، میگوید: «این که به مردم کمک کنیم کنترل مصرف انرژی خود را بهدست بگیرند و قبوضشان را کاهش دهند، امروز از هر زمان دیگری مهمتر است.»
او اضافه میکند: «مصرفکنندگان راهحل را در انرژی خورشیدی و باتری میبینند و این محصول به صرفهجوییهایی که از طریق تولید و ذخیره انرژی در خانه بهدست میآید، میافزاید.»
آیا حفاری در دریای شمال به کاهش قبوض انرژی کمک میکند؟
در بحبوحه رونق فناوریهای سبز، درخواستها برای تمرکز بیشتر بر سوختهای فسیلی پرصداتر شدهاست.
اوایل همین ماه، روزنامه عامهپسند بریتانیایی دیلی اکسپرس در تیتر صفحه اول خود با عنوان «حفاری کنید تا قبوض افسارگسیخته متوقف شود» از بریتانیا خواست مجوزهای حفاری در دریای شمال را باز کند.
با این حال، یک تحلیل از دانشگاه آکسفورد نشان میدهد بریتانیایی که بهطور کامل با انرژیهای تجدیدپذیر تامین شود میتواند سالانه تا 441 پوند، معادل 510 یورو، از قبوض انرژی هر خانوار بکاهد.
در مقابل، حداکثر کردن استخراج نفت و گاز از دریای شمال تنها بین 16 پوند، معادل 19 یورو، تا 82 پوند، معادل 95 یورو، در سال برای هر خانوار صرفهجویی بههمراه خواهد داشت؛ آن هم در صورتی که درآمدهای مالیاتی حاصل میان خانوارها توزیع شود تا قبوض انرژیشان جبران شود.
دکتر آنوپام سن، همنویسنده این تحلیل، گفت این تصور که با «خالی کردن» دریای شمال، بریتانیا از نظر انرژی امنتر میشود و قبوض خانوارها بهطور چشمگیر کاهش مییابد، «خیال محض» است.
چندین کارشناس نیز یادآور شدهاند که قیمت نفت و گاز را بازارهای جهانی تعیین میکنند و برای مصرفکنندگان بریتانیایی تخفیفی در کار نیست و گازی که از آبهای بریتانیا استخراج میشود میتواند به بالاترین پیشنهاددهنده صادر شود؛ به این معنا که افزایش تولید داخلی لزوما به کاهش قابلتوجه هزینهها منجر نخواهد شد.
در مقابل، انقلاب انرژیهای تجدیدپذیر در اسپانیا به پایین نگهداشتن قبوض انرژی کمک کرده، حتی در حالی که قیمت گاز اوج گرفتهاست.