امارات عربی متحده با خروج راهبردی از اوپک و همسویی با سیاستهای انرژی دولت ترامپ، مسیر افزایش بیسابقه تولید نفت را برگزیده است. این تصمیم با هدف پمپاژ حداکثری ذخایر فسیلی و تضعیف قدرت تنظیمگری اوپک اتخاذ شده است. چنین چرخش قدرتی عملا امیدها برای توقف گرمایش زمین را با چالش مواجه میکند.
داگ برگام، وزیر کشور آمریکا نوامبر گذشته در کنفرانس نفتی ابوظبی با صراحت اعلام کرد که تقاضا برای برق مدام رو به افزایش است و اساسا چیزی به نام «انتقال انرژی» وجود ندارد، بلکه ما در دوران «اضافه شدن انرژی» هستیم. این دیدگاه حامی سوختهای فسیلی که با تشویق گرم اماراتیها همراه شد، اکنون در لایه جدیدی از سیاستهای راهبردی این کشور خود را نشان داده است؛ خروج امارات از کارتل نفتی اوپک.
امارات که پیش از این بارها به سهمیههای تعیینشده توسط اوپک اعتراض کرده بود، اکنون با ترک این سازمان که ۴۰ درصد تولید نفت جهان را در اختیار دارد، مسیر پمپاژ آزادانه نفت را برگزیده است. تحلیلگران «کپیتال اکانامیکس» بر این باورند که ابوظبی در سالهای اخیر سرمایهگذاری سنگینی برای افزایش ظرفیت تولید انجام داده و برای عرضه بیشتر نفت به بازار جهانی بیتاب است.
پیامدهای خروج از اوپک؛ از نوسان بازار تا تهدیدهای اقلیمی
هرچند خروج امارات در کوتاهمدت به دلیل وابستگی قیمتها به امنیت تنگه هرمز و تنشهای منطقهای با ایران، تأثیر جهشی بر بازار نخواهد داشت، اما در بلندمدت به معنای ورود حجم عظیمی از نفت جدید به بازار است. امارات پیش از آغاز درگیریهای ۲۸ فوریه، روزانه ۳.۴ میلیون بشکه نفت تولید میکرد که در پی حملات موشکی و پهپادی ایران در ماه مارس به ۱.۹ میلیون بشکه کاهش یافت. با این حال، ظرفیت واقعی این کشور ۵ میلیون بشکه در روز است؛ پتانسیلی که میتواند امارات را به وزنه تعادل جدیدی در خارج از اوپک تبدیل کند.
این افزایش تولید اما بهای سنگینی برای محیط زیست دارد. اضافه شدن ۱.۶ میلیون بشکه نفت به تولید روزانه، سالانه ۲۵۰ میلیون تن دیاکسیدکربن اضافی روانه جو میکند؛ رقمی که از کل انتشار سالانه کشوری مثل اسپانیا فراتر میرود. علاوه بر این، خروج امارات نشاندهنده همسویی راهبردی این کشور با سیاستهای انرژی دولت ترامپ است که بر گسترش سوختهای فسیلی و پایین نگه داشتن قیمتها تاکید دارد.
استراتژی دوگانه؛ استفاده از ثروت نفت برای استعمار بازار انرژی پاک
امارات در حالی که میزبان کوپ۲۸ بود و بر توافق تاریخی برای فاصله گرفتن از سوختهای فسیلی نظارت میکرد، همزمان طرحهای توسعه میادین نفتی خود را پیش میبرد. منتقدان بر این باورند که امارات به جای انتخاب بین نفت و انرژی سبز، استراتژی «حداکثرسازی هر دو» را در پیش گرفته است.
شرکت دولتی «مصدر» با پشتوانه مالی غولهای نفتی نظارت شده توسط سلطان الجابر در حال خرید و ساخت پروژههای انرژی پاک در اروپا است. از مزارع بادی شناور در اسکاتلند تا پروژههای عظیم در بریتانیا و آلمان، همگی نشان از آن دارد که امارات میخواهد با دلارهای نفتی، جای پای خود را در آینده سبز اروپا محکم کند.
قمار بر سر آینده اقلیم
تصمیم امارات برای خروج از اوپک و شتاب در تولید داخلی انرژی، حامل یک پیام تلخ برای کنشگران محیط زیست است؛ بزرگترین تولیدکنندگان جهان روی این فرض شرطبندی کردهاند که بشریت تا مدتها پس از ضربالاجلهای علمی، همچنان به سوزاندن نفت ادامه خواهد داد. در حالی که پیشبینی میشود سقف دمایی ۱.۵ درجه توافق پاریس تا سال ۲۰۲۸ از دست برود، حرکت اخیر امارات ثابت میکند که منافع اقتصادی بلندمدت، همچنان بر هشدارهای بحران اقلیمی اولویت دارد.