افرادی که از نوشیدن مشروبات الکلی لذت میبرند، معمولا این کار را با آگاهی از این موضوع انجام میدهند که الکل چندان برای سلامتی آنها مفید نیست.
همانند بسیاری از عادتهای ناسالم، بهنظر میرسد اعتدال و میانهروی نقش مهمی داشته باشد، اما برخلاف این تصور رایج، نتایج برخی پژوهشهای جدید نشان میدهند که نوشیدن حتی بسیار کم مشروبات الکلی نیز ممکن است کاملاً بدون خطر نباشد.
یک پژوهش جدید که در نشریه علمی Nature Health منتشر شده، مشکلات سلامتی ناشی از نوشیدن حتی بسیار کم مشروبات الکلی را برجسته کرده است.
این پژوهش جدید که توسط گروهی از محققان دانشگاه واشنگتن آمریکا انجام شده، رابطه میان نوشیدن مشروبات الکلی و ۲۰ پیامد مهم برای سلامتی را بررسی کرده است.
یافتههای مربوط به سرطان بهویژه قابل توجه بودند. بهنظر میرسد نوشیدنی مشروبات الکلی خطر ابتلا به هر ۱۰ نوع سرطانی را که در این مطالعه بررسی شدهاند، افزایش میدهد، حتی اگر میزان نوشیدن آن کمتر از یک لیوان در روز باشد.
پژوهشگران پس از بررسی ۲۰ نوع بیماری مانند سرطان، دیابت نوع ۲، بیماری آلزایمر، بیماریهای قلبی و عفونتهای تنفسی، مشاهده کردند افرادی که زیاد مشروبات الکلی مینوشند، در مقایسه با افرادی که کمتر یا اصلاً مشروبات الکلی نمینوشند، در معرض خطر بیشتری برای همه این بیماریها قرار دارند.
پژوهشگرانی که در این تحقیق مشارکت داشتند ۸۴۳ مطالعه انجامشده بین سالهای ۱۹۶۳ تا ۲۰۲۳ را مرور کردند. آنها سپس یافتههایشان را با استفاده از سیستم امتیازدهی صفر تا پنج ستاره ارزیابی کردند تا به ارتباط میان الکل و هر بیماری پی ببرند.
امانوئلا گاکیدو، اقتصاددان حوزه سلامت در دانشگاه واشنگتن، میگوید: «علم مربوط به الکل و سلامت واقعاً پیچیده است. اما درباره سرطان، شواهد منسجم و بدون ابهام هستند و آن اینکه خطر ابتلا با هر میزان نوشیدن مشروبات الکلی افزایش مییابد.»
مطالعات در مجموع ۱۰ نوع سرطان را پوشش میدادند و برای همه آنها ارتباط زیانبار با نوشیدن مشروبات الکلی مشاهده شد. بهطور کلی، هرچه میزان نوشیدن الکل بیشتر بود، خطر نیز افزایش مییافت.
حتی نوشیدن کم مشروبات الکلی یعنی نوشیدن یک لیوان در روز با افزایش احتمال ابتلا به سرطانهای حلق، روده بزرگ، مری، پستان، کبد، لوزالمعده و پروستات همراه بود.
نوشیدن مشروبات الکلی همچنین با افزایش خطر ابتلا به بیماریهای پانکراتیت (التهاب لوزالمعده)، سیروز کبدی و سایر بیماریهای مزمن کبدی مرتبط بود. همچنین ارتباطی هرچند ضعیف میان نوشیدن مشروبات الکلی و عفونتهای دستگاه تنفسی تحتانی و بیماری سل نیز مشاهده شد.
در مورد بیماریهای قلبی-عروقی، متابولیک و عصبی، رابطه آنها با نوشیدن مشروبات الکلی به این روشنی نبود. این بیماریها در دستههای یک یا دو ستاره قرار گرفتند. مرور مطالعات نشان داد که نوشیدن کم تا متوسط مشروبات الکلی با کاهش خطر برخی بیماریها مانند دیابت نوع ۲ و آلزایمر همراه بوده است.
این حوزهای از پژوهش است که پیشتر نیز نتایج متناقضی درباره فواید احتمالی نوشیدن مشروبات الکلی در حد اعتدال را نشان داده بود. برای رسیدن به نتیجهای قطعی، مطالعات بیشتری لازم است.
گاکیدو میگوید: «برای برخی از پیامدهای قلبی-متابولیکی و زوال عقل، مطالعات نشان میدهند با نوشیدن کم تا متوسط، خطرات کمی کاهش مییابند، اما این ارتباط با بیشتر نوشیدن ضعیفتر و معکوس میشوند.»
او در ادامه تأکید میکند که نباید این نتایج را بهعنوان تأییدی بر نوشیدن مشروبات الکلی تعبیر کرد، بلکه این پژوهش تصویری پیچیده از حوزههایی را ارائه میدهد که شواهد در آنها قوی، ضعیف یا متناقض هستند.»
البته این پژوهش نیز محدودیتهایی دارد. الگوهای نوشیدن مشروبات الکلی در مطالعات بررسیشده بر اساس گزارش افراد ثبت شده بود، روشی که همیشه کاملاً قابل اعتماد نیست. همچنین تفاوتهای زیادی میان مطالعات از نظر توجه به عوامل مؤثر دیگر، مانند رژیم غذایی و عادات سیگار کشیدن، وجود داشت.
با این حال، با توجه به گستردگی و جامعیت این پژوهش، نتایج آن ارزش توجه کردن دارند. روش تحلیلی مورد استفاده پژوهشگران نیز نسبتاً محافظهکارانه بوده است. بنابراین ممکن است زیانهای واقعی نوشیدن مشروبات الکلی حتی بیش از آن چیزی باشد که این آمارها نشان میدهند.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
همانند همیشه، این یافتهها باید در کنار سایر تحقیقات علمی بررسی شوند تا بتوان خطرات نوشیدن بیش از حد مشروبات الکلی یا ننوشیدن آن را بهدرستی ارزیابی کرد. برای مثال، مطالعات متعددی که در گذشته انجام شدهاند، نشان دادهاند که ننوشیدن مشروبات الکلی میتواند فواید سلامتی فراوانی به همراه داشته باشد.
پژوهشگران خواستار آن هستند که پیامهای بهداشت عمومی درباره خطرات نوشیدن مشروبات الکلی باید شفافتر باشند. همچنین دستورالعملهای مربوط به میزان مجاز مصرف الکل که در کشورهای مختلف متفاوت است، مورد بازنگری قرار گیرد.
آنها در مقاله منتشرشده خود نوشتهاند با توجه به تفاوتهای قابل توجه در بار بیماریها در گروههای سنی و مناطق مختلف جهان، نمیتوان یک مقدار مشخص و یکسان از نوشیدن مشروبات الکلی را برای همه مردم دنیا «بیخطر» دانست.
این پژوهشگران در ادامه گفتهاند بهجای یک توصیه واحد برای همه مردم جهان، سیاستهای بهداشتی باید متناسب با هر شرایط هر کشور و جامعهای طراحی شوند.