اروپاییها در حالی با شتاب در حال نصب پنلهای خورشیدی روی بامها یا استفاده از گزینههای برقی جایگزین هستند که نیاز به سامانههای ذخیرهساز باتری پیوسته در حال افزایش است.
انرژی خورشیدی به عنوان «ستاره درخشان» گذار پاک اروپا توصیف شده و به سرعت علاقه به سامانههای ذخیرهساز باتری را افزایش داده است.
در بحبوحه جنگ با ایران، منابع تجدیدپذیر بومی به کاهش اثر شوکهای پرنوسان سوختهای فسیلی بر خانوارهای اروپایی کمک میکند؛ بر اساس یک تحلیل تازه، برق خورشیدی در تمام ماه مارس با کاهش واردات گاز، روزانه بیش از ۱۰۰ میلیون یورو برای اروپا صرفهجویی به همراه داشته است.
اگر قیمت گاز بالا بماند که عمدتا به دلیل در اختیار داشتن تنگه هرمز از سوی ایران است، کارشناسان میگویند مجموع صرفهجوییها در سال ۲۰۲۶ میتواند به رقم خیرهکننده ۶۷.۵ میلیارد یورو برسد.
اوجگیری انرژی خورشیدی در سراسر اروپا
در بریتانیا، دادههای جدید دولت نشان میدهد که در ماه مارس ۲۰۲۶ بیش از ۲۷ هزار سامانه خورشیدی نصب شده که بالاترین رقم ماهانه از سال ۲۰۱۲ تاکنون است. این یعنی ظرفیت خورشیدی در یک سال گذشته ۱۱.۷ درصد افزایش یافته و ۲.۳ گیگاوات برق پاک و بومی به سبد انرژی بریتانیا افزوده است.
برای درک بهتر این عدد، یک نیروگاه با ظرفیت ۱ گیگاوات میتواند بر اساس الگوی مصرف معمول خانوارهای آمریکا، برق حدود ۸۷۶ هزار خانه را برای مدت یک سال تامین کند.
در آلمان، شرکت انرژی انپال BV اعلام کرده است که همزمان با آغاز درگیریهای آمریکا و اسرائیل در خاورمیانه، میزان درخواست برای پنلهای خورشیدی و پمپهای حرارتی حدود ۳۰ درصد جهش کرده است؛ در همین حال شرکت خورشیدی 1KOMMA5° GmbH نیز از تقریبا دو برابر شدن میزان علاقه به انرژی خورشیدی خبر داده است.
بریتانیا تازهترین کشور اروپایی است که چراغ سبز فروش تجاری پنلهای خورشیدی پلاگین را برای خانوارهایی که توان مالی نصب سامانههای سنتی روی پشت بام را ندارند یا در واحدهای مشترک و استیجاری زندگی میکنند، روشن کرده است.
این دستگاههای کوچک که نیازی به نصب حرفهای ندارند، به گفته یک تحلیل از سوی کربن بریف (منبع به زبان انگلیسی) میتوانند طی عمر ۱۵ ساله خود حدود ۱۱۰۰ پوند (معادل تقریبی ۱۲۶۱ یورو) در هزینه قبوض یک خانوار متوسط بریتانیایی صرفهجویی کنند و سالهاست که به یکی از ارکان انرژی بومی در آلمان تبدیل شدهاند.
ذخیرهسازی باتری چیست؟
ذخیرهسازی باتری به خانوارها امکان میدهد برق را ذخیره و آماده داشته باشند تا هر زمان که لازم بود از آن استفاده کنند.
این باتریها با استفاده از برق مازاد تولید شده توسط سامانههای خورشیدی یا دیگر شکلهای تولید برق خانگی شارژ میشوند و حتی میتوان آنها را از طریق شبکه اصلی برق خانه نیز شارژ کرد.
بیشتر افراد در طول روز که سر کار یا مدرسه هستند، برق کمتری مصرف میکنند؛ در حالی که پنلهای خورشیدی در همین ساعات بیشترین برق را تولید میکنند.
بنابراین باتریها به خانوارها امکان میدهند انرژی ذخیرهشده را در شب یا روزهای بسیار ابری که پنلهای خورشیدی برق چندانی تولید نمیکنند، مصرف کنند. همچنین میتوانید برق تولیدی پنلهای خورشیدی را به شبکه سراسری بفروشید و در مقابل پول دریافت کنید.
فیل استیل از شرکت بریتانیایی اوکتوپس انرژی به یورونیوز ارث میگوید: «باتریها وقتی با تعرفههای هوشمند ترکیب شوند، میتوانند هزینه قبضهای انرژی را به طور قابل توجهی پایین بیاورند.»
او اضافه میکند: «به جای پرداخت یک نرخ ثابت در تمام ساعات شبانهروز، تعرفههای هوشمند مانند Agile Octopus به صورت خودکار باتری را زمانی که برق در ارزانترین سطح خود است شارژ و وقتی قیمتها در بالاترین حد قرار دارد آن را تخلیه میکنند تا مشتریان بیشترین بهره را از هر واحد انرژی ذخیرهشده ببرند.»
باتریها چقدر هزینه دارند و چه مدت کار میکنند؟
بر اساس ارزیابی آژانس بینالمللی انرژی (منبع به زبان انگلیسی)، هزینه متوسط باتریها از سال ۲۰۱۰ تاکنون به لطف پیشرفت در شیمی و فرایند تولید باتریها ۹۰ درصد کاهش یافته است.
در پنج سال گذشته، بیش از ۲۰۰۰ گیگاوات ساعت ظرفیت باتری لیتیومیونی در سراسر جهان اضافه شده که ۴۰ میلیون خودروی برقی و هزاران طرح ذخیرهسازی باتری را تغذیه میکند.
قیمت یک باتری به نیازهای هر خانه بستگی دارد. برای مثال قیمت باتری ۵ کیلوواتساعتی شرکت اوکتوپس انرژی که میتواند برق یک خانه معمولی بریتانیایی را حدود شش تا هشت ساعت تامین کند، از ۳۴۴۷ پوند (حدود ۴۰۲۸ یورو) شروع میشود. باتریهای پرظرفیتتر مانند مدل ۱۰ کیلوواتساعتی ممکن است بیش از ۷ هزار یورو قیمت داشته باشند اما میتوانند برای حدود یک روز و نیم انرژی ذخیره کنند.
عمر معمول یک باتری بسته به نحوه استفاده، حدود ۱۰ تا ۱۲ سال برآورد میشود اما با پیشرفت تحقیقات در این حوزه، این مدت میتواند به زودی افزایش یابد.
آیا ذخیرهسازی باتری میتواند شبکه برق اروپا را بهبود دهد؟
اروپا در حال حاضر با روند رو به رشد قیمتهای منفی برق روبهرو است؛ وضعیتی که در آن عرضه از تقاضا پیشی میگیرد. این موضوع بار دیگر درخواستها برای تقویت سامانههای ذخیرهساز صنعتی انرژی باتری در سراسر قاره را پررنگ کرده است.
سال گذشته اتحادیه اروپا ۲۷.۱ گیگاواتساعت سامانه ذخیرهسازی باتری جدید نصب کرد؛ روندی که دوازدهمین سال متوالی رشد رکوردشکن را رقم زد. با این حال گزارش سولار پاور اروپا (منبع به زبان انگلیسی) تاکید میکند اتحادیه اروپا برای دستیابی به اهداف ۲۰۳۰ باید یک بار دیگر رشد دهبرابری خود را تکرار کند.
در سال ۲۰۲۵ پنج بازار عضو اتحادیه اروپا بیش از ۶۰ درصد کل ظرفیت جدید سامانههای ذخیرهساز انرژی باتری (BESS) را تامین کردند که آلمان و ایتالیا در صدر قرار داشتند. بلغارستان با جهشی سریع به سومین بازار بزرگ تبدیل شد و پس از آن هلند و اسپانیا قرار گرفتند.