سپاه پاسداران روز شنبه اعلام کرد که آمریکا با حمله به اهدافی در ایران، تفاهمنامه اسلامآباد را نقض کرده است و هشدار داد «منبعد با کشتیهای متخلف قویتر از گذشته برخورد خواهد شد». همزمان، خبرنگاران یورونیوز از مشاهده حرکت هواپیماهای سوخترسان آمریکایی به سوی تنگه هرمز با آرایش شب قبل خبر دادند.
سپاه پاسداران روز یکشنبه اعلام کرد که حملات آمریکا در دو روز گذشته «خلاف بند یکم تفاهمنامه اسلامآباد» است و تهدید کرد که این اقدام «توقف کلی روندها را در پی خواهد داشت». این اعلام سپاه بار دیگر مذاکرات جاری ایران و آمریکا برای پایان دائمی درگیریها را تحت فشار قرار داد.
آگهی
آگهی
سپاه پاسداران در بیانیهای که رسانههای دولتی ایران منتشر کردند، افزود که «منبعد با کشتی های متخلف قوی تر از گذشته برخورد خواهد شد و برخورد با تجاوز احتمالی دشمن به هر بهانه ای که باشد ولو مانند دیشب و امشب تجاوزها به اهداف کم اهمیت باشد، پاسخی خرد کننده خواهد داشت.»
عامل فوری تشدید تنش در آخر هفته حمله پهپادی بود که آمریکا آن را به ایران نسبت داد؛ حملهای که روز شنبه علیه نفتکش M/T Kiku با پرچم پاناما انجام شد. این نفتکش حامل نفت خام به سمت بندر فجیره در امارات متحده عربی در حرکت بود.
ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) در واکنش، به ۱۰ هدف نظامی ایران را در داخل و اطراف تنگه هرمز، از جمله زیرساختهای مراقبتی، سایتهای پدافند هوایی، تاسیسات نگهداری پهپاد و تواناییهای مینگذاری حمله کرد.
تهران سپس موشکهای بالستیک و پهپادهایی به مقر ناوگان پنجم آمریکا در بندر «سلمان» در بحرین و پایگاه هوایی «علی السالم» در کویت شلیک کرد. وزارت کشور بحرین اعلام کرد حملات ایران به یک ساختمان مسکونی نزدیک فرودگاه بینالمللی بحرین آسیب زده است. با این حال، هیچ تلفاتی گزارش نشد.
پروازهای گسترده هواپیماهای نظامی آمریکا بر فراز تنگه هرمز در شامگاه یکشنبه حاکی از آمادهسازی برای موج تازهای از حملات به تاسیسات نظامی ایران پس از حملات روز شنبه آمریکا و تشدید بیشتر تنشها بود؛ اقدامی که آتشبس شکننده میان آمریکا و ایران و مذاکرات جاری درباره چارچوب توافق برای پایان جنگ را محک میزند.
خبرنگاران یورونیوز در دوحه مشاهده کردند که هواپیمای سوخترسان بوئینگ KC-135R نیروی هوایی آمریکا شامگاه یکشنبه از پایتخت قطر برخاست و به چندین هواپیمای دیگر نیروی هوایی آمریکا پیوست که طبق دادههای پرتال رصد ترافیک هوایی Flightradar24 بر فراز منطقه خلیج فارس نزدیک تنگه هرمز در حال چرخ زدن بودند.
الگوی پرواز این هواپیماها به الگوی حملات هوایی آمریکا به اهداف ایرانی در شامگاه شنبه شباهت داشت.
سفیر آمریکا در سازمان ملل: واشنگتن دست روی دست نخواهد گذاشت
این تبادل آتش، بیش از پیش مذاکرات جاری میان دو طرف را زیر سوال برد؛ به گزارش والاستریت ژورنال و به نقل از فردی مطلع، مذاکرات تا روز یکشنبه متوقف شده بود.
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، بعدازظهر یکشنبه گفت: «اگر رژیم ایران حتی برای یک لحظه فکر میکند که رئیسجمهوری ترامپ در حالی که ایران به حمله به کشتیرانی بینالمللی یا پایگاههای ما ادامه میدهد، دست روی دست میگذارد و بدون پاسخ نظارهگر میماند، سخت در اشتباه است.»
او در مصاحبه با برنامه «فاکس نیوز ساندی» گفت واشنگتن، «در صورت لزوم، بهصورت نظامی» به از کار انداختن زیرساختهایی ادامه خواهد داد که ایران از آنها برای «کنترل غیرقانونی یک آبراه بینالمللی» استفاده میکند.
والتز گفت: «حتی برای یک لحظه هم تصور نکنید که رئیسجمهور دونالد ترامپ، برای تحقق نه فقط هدف ما، بلکه هدف تمام جهان، یعنی اینکه ایران هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند، همه گزینهها را روی میز نخواهد گذاشت.»
والتز همچنین توضیح داد که مذاکرات آمریکا و ایران تا بعدازظهر یکشنبه ادامه داشته است و ترامپ «همیشه به دیپلماسی فرصت خواهد داد»، اما هشدار داد که «صبر رئیسجمهوری برای همیشه دوام نخواهد داشت.»
حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، روز یکشنبه در واکنش گفت که «هر بار که دشمن توافقات یا آتشبس را نقض کند، پاسخی شدیدتر از دفعات پیش دریافت خواهد کرد و ایران همواره پاسخ تمامی تحرکات دشمن را داده و در آینده نیز چنین خواهد کرد» و افزود که واشنگتن «فریبکار و غیرقابل اعتماد است».
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، که در نشست خبری در بغداد سخن میگفت، اعلام کرد تنگه هرمز در ۳۰ روز آینده تحت نظارت کامل ایران خواهد بود و تهران بر اساس چارچوب توافق، تنها طرف مسئول اداره این آبراه است.
تلویزیون دولتی ایران مسیرهای مشخص عبور امن را اعلام کرد: کشتیهای ورودی باید از جنوب جزیره هرمز عبور کنند و کشتیهای خروجی از جنوب جزیره لارک.
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) سطح تهدید در تنگه هرمز را از «متوسط» به «قابل توجه» افزایش داد و با اشاره به «حملات علیه کشتیهای تجاری» به دریانوردان درباره وجود مین و ادامه عملیات پاکسازی دریایی هشدار داد.
مجتبی خامنهای واشنگتن را به ارتکاب به «جنایت جنگی» متهم میکند
در همین حال، روز یکشنبه بیانیهای که گفته میشود از سوی مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی صادر شده، خواستار محاکمه رهبران آمریکا و اسرائیل به اتهام ارتکاب به «جنایات جنگی» شد.
در این بیانیه آمده است که «مجرمان بینالمللی و مستکبران و تجاوزکاران جهانی» باید به دلیل «جنگهای تحمیلی» علیه ایرانیان در دادگاههای داخلی و بینالمللی تحت پیگرد قرار گیرند و از «کودککشیها و جنایات جنگی در میناب و لامرد» و دیگر «خسارتها» نام برده شده است.
مجتبی خامنهای از آغاز شلیکهای اولیه این جنگ در ۲۸ فوریه که در جریان آن پدرش، علی خامنهای، در حملات به تهران کشته شد، در انظار عمومی دیده نشده است.
او از آن زمان تاکنون تنها از طریق بیانیههای مکتوبی که از تلویزیون دولتی خوانده میشود با مردم سخن گفته است و محل اقامت و وضعیتش همچنان نامعلوم است.
موج تازه حملات متقابل میان ایران و آمریکا و پافشاری تهران بر کنترل تنگه هرمز فشار زیادی بر توافق آتشبس وارد کرده است؛ با این حال به نظر میرسد دو طرف همزمان با ادامه مذاکرات، در ابعاد درگیری نظامی خود تا حدی خویشتنداری میکنند.
همزمان، روز یکشنبه محمد مخبر، مشاور مجتبی خامنهای، به آمریکا هشدار داد که هر تلاشی برای اعمال کنترل در تنگه هرمز «خطا» خواهد بود.
مخبر تاکید کرد: «زیر پا گذاشتن تفاهمنامه اخیر و بازگشت به خوی تجاوزگری، اراده ما را برای ایستادگی مستحکمتر می کند.»
او افزود: «تا زمانی که تنگه هرمز زیر چتر مدیریت بلامنازع ماست، رویاهای هژمونیک آنها در منطقه تعبیر نخواهد شد.»
در تحولی دیگر، وزارت کشور قطر روز یکشنبه در بیانیهای اعلام کرد که یک شهروند قطری در حادثهای در دریا، «پس از آنکه بر اثر اصابت ترکش ناشی از عملیات نظامی در منطقه زخمی شده بود»، جان باخت.
در این بیانیه همچنین آمده است که «یک شهروند عرب زخمی شد» و به بیمارستان انتقال یافت و وزارت کشور قطر «برای بهبودی سریع فرد مجروح دعا میکند.»
مرکز مشترک اطلاعرسانی دریایی نیروی دریایی آمریکا روز شنبه از ایجاد یک مسیر کشتیرانی عریضتر در تنگه هرمز، در نزدیکی سواحل عمان، خبر داد؛ مسیری که امکان افزایش تردد در هر دو جهت را فراهم میکند و چالشی مستقیم علیه ادعای ایران درباره اختیار انحصاری بر ناوبری در این آبراه به شمار میرود.