استقرار سریع انرژی بادی و خورشیدی در لیتوانی به این کشور کمک میکند تا تاب آوری انرژی خود را تقویت کند و به وابستگی به سوخت فسیلی روسیه پایان دهد.
لیتوانی پس از کاهش چشمگیر وابستگی خود به سوختهای فسیلی آلاینده، با سرعتی بالا به یکی از قدرتهای بزرگ انرژیهای تجدیدپذیر تبدیل شده است.
مصرف داخلی برق تجدیدپذیر در این کشور که پنج سال پیش ۱۵ درصد بود، در سال ۲۰۲۵ با سرمایهگذاری گسترده در انرژی خورشیدی و بادی به ۵۰ درصد رسیده است.
در کنفرانسی که هفته گذشته در پارلمان اروپا برگزار شد، لیتوانی به خاطر سریعترین تحول در حوزه برق تجدیدپذیر در اتحادیه اروپا طی چهار سال گذشته ستوده شد؛ تحولی که به این کشور کمک کرده نخستین کشور اروپا باشد که به «استقلال کامل از سوختهای فسیلی روسیه» دست پیدا میکند.
اوجگیری انرژیهای تجدیدپذیر در لیتوانی
گزارش سازمان غیردولتی لیتوانیایی «زیدینه اکنومیکا» که در این کنفرانس قرائت شد، نشان میدهد شمار مصرفکنندگان تولیدکننده (خانوارها و کسبوکارهایی که با استفاده از پنلهای خورشیدی روی پشتبام و روشهای مشابه، برق تجدیدپذیر خود را تولید میکنند) در این کشور از ۱۸۸۰۰ در سال ۲۰۲۱ به رقم چشمگیر ۱۷۴۵۰۰ در سال ۲۰۲۵ رسیده است.
ظرفیت نصبشده برق خورشیدی این کشور نیز به شدت افزایش یافته و از ۲۲۵ مگاوات در سال ۲۰۲۱ به ۳۲۸۴ مگاوات در سال ۲۰۲۵ رسیده است.
ظرفیت انرژی بادی هم از ۶۲۳ مگاوات در سال ۲۰۲۱ به ۲۵۳۵ مگاوات در سال ۲۰۲۵ جهش کرده است؛ ظرفیتی که برای تامین برق سالانه حدود یک و نیم میلیون خانوار متوسط کافی است.
پتراس اوشترویچیوس، عضو پارلمان اروپا، میگوید: «در ماه آوریل، انرژی خورشیدی و بادی ۸۴ درصد از تقاضای برق لیتوانی را تامین کرد.» این کشور همچنین وابستگی خود به واردات را به شدت کاهش داده و اکنون تولید داخلی ۹۹ درصد نیاز برق آن را پوشش میدهد.
اوشترویچیوس اضافه میکند: «لیتوانی نشان میدهد که انرژیهای تجدیدپذیر در تابآوری انرژی نقشی محوری دارند و دیگر کشورها میتوانند از پیشرفت لیتوانی درس بگیرند.»
ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر لیتوانی در طول سال ۲۰۲۶ نیز با آهنگی مشابه به رشد خود ادامه خواهد داد. بر اساس برنامه فعلی دولت، این کشور میخواهد تا سال ۲۰۲۸ تمام مصرف برق داخلی خود را از منابع صد درصد تجدیدپذیر تامین کند و به صادرکننده خالص برقی تبدیل شود که عمدتا از انرژیهای تجدیدپذیر تولید میشود.
«تبدیل بحران به فرصت»
در هفتههای اخیر استدلال به سود انرژی پاک و تولید داخل قوت گرفته، زیرا پس از جنگ علیه ایران، قیمت گاز و نفت به شکل سرسامآوری افزایش یافته است.
بخش زیادی از این نوسان قیمتی را به عملا بسته شدن تنگه هرمز نسبت میدهند؛ یکی از مهمترین گلوگاههای حملونقل سوخت فسیلی در جهان که حدود یکپنجم عرضه جهانی نفت از آن عبور میکند.
دومانتاس تراسیویچیوس، عضو کمیته اقتصادی و اجتماعی اروپا، میگوید: «در حالی که اروپا یکی از بدترین بحرانهای انرژی تاریخ خود را پشت سر میگذارد، لیتوانی پیشاپیش نمونه روشنی ارائه کرده که چگونه میتوان یک بحران را به یک فرصت تبدیل کرد.»
او اضافه میکند که تنها در چند سال، لیتوانی از «مصرفکننده عمده» سوختهای فسیلی برای تولید برق به صادرکننده خالص برق تجدیدپذیر تبدیل خواهد شد.