کارشناسان میگویند پس از ممنوعیت گوشت برزیل، پرورش غیرانسانی دام مشکل بزرگتری نسبت به مصرف آنتیبیوتیک در این صنعت است.
گوشت برزیلی پس از رای قاطع کارشناسان کشورهای عضو اتحادیه اروپا در این اتحادیه ممنوع خواهد شد.
آگهی
آگهی
دلیل این ممنوعیت چیست؟ داروهایی که تولیدکنندگان برزیلی برای درشتتر کردن دامها و در نتیجه سودآورتر شدن آنها استفاده میکنند.
از ۳ سپتامبر، گوشت برزیل دیگر اجازه ورود به اتحادیه اروپا را نخواهد داشت؛ با وجود این که توافق تجاری جدید اتحادیه اروپا و مرکوسور که از اول مه لازمالاجرا شده، برقرار است.
برزیل بزرگترین صادرکننده گوشت گاو در جهان است و در سال ۲۰۲۵ در مجموع ۳.۵ میلیون تن گوشت به بازارهای جهانی فرستاد و رکورد ۱۸ میلیارد دلار (۱۵.۳ میلیارد یورو) درآمد به دست آورد؛ افزایشی ۴۰ درصدی نسبت به سال قبل. اتحادیه اروپا چهارمین مقصد بزرگ این صادرات بود و ۱۲۸ هزار و ۹۰۰ تن گوشت به ارزش بیش از ۸۵۰ میلیون یورو وارد کرد؛ رشدی ۱۳۲ درصدی نسبت به ۲۰۲۴.
سابرینا گورتنر از بنیاد رفاه حیوانات میگوید گروههای مدافع رفاه حیوانات معتقدند اگر این صنعت بر «نظامهای دامداری انسانیتر که در آنها استرس به حداقل میرسد و به حیوانات اجازه داده میشود رفتارهای طبیعی خود را بروز دهند» تمرکز میکرد، شاید دیگر نیازی به استفاده گسترده از داروهای ضدمیکروبی نبود.
مقررات سختگیرانه اتحادیه اروپا درباره داروهای ضدمیکروبی در مواد غذایی
فرقی نمیکند مواد غذایی در اتحادیه اروپا تولید شده باشد یا وارد این اتحادیه شود؛ همه باید با استانداردهای یکسان غذایی مطابقت داشته باشند. وبسایت کمیسیون اروپا اعلام میکند: «هر محصولی که در اتحادیه اروپا (تولید داخل یا وارداتی) فروخته میشود باید با استانداردهای بهداشتی و بهداشت گیاهی اتحادیه اروپا (SPS) مطابقت داشته باشد.» کنترلهای سختگیرانه داروها نیز زیرمجموعه همین مقررات است.
داروهای ضدمیکروبی اصطلاح چتری برای هر مادهای است که میکروبها را مهار یا نابود میکند؛ از جمله آنتیبیوتیکها (که باکتریها را هدف میگیرند)، داروهای ضدقارچ (که قارچها را هدف میگیرند) و داروهای ضدویروس.
اگرچه داروهای ضدمیکروبی برای درمان حیوانات بیمار استفاده میشود، در تولید گوشت اغلب برای افزایش سود به کار میرود. خوراندن این داروها به دام باعث رشد سریعتر، تبدیل بهتر خوراک، تولید گوشت بیشتر و در سیستمهای متراکم گاهی کاهش تلفات میشود. به گفته سازمان جهانی بهداشت، حدود ۷۵ درصد مصرف جهانی داروهای ضدمیکروبی در دامپروری است و نزدیک به ۸۰ درصد آن مصرف غیر درمانی است.
در حالی که آنتیبیوتیکهای محرک رشد در اتحادیه اروپا به شدت کنترل میشوند، در بخشهایی از آمریکای لاتین، آسیا و برخی کشورهای آفریقایی هنوز مجازند یا بهطور ضعیف تنظیم شدهاند.
هنوز مشخص نشده کمیسیون اروپا دقیقا وجود چه نوع داروهای ضدمیکروبی در گوشت برزیل را مشکوک میداند. برزیل بهتازگی استفاده از پنج داروی ضدمیکروبی را ممنوع کرده، اما این ممنوعیت فقط شامل گوشتی میشود که در داخل برزیل به فروش میرسد. آنها همچنان اجازه میدادند دامهایی که گوشتشان برای صادرات به کشورهای خارجی است با این داروها تغذیه شوند. به گزارش DatamarNews، مبنای ممنوعیت اتحادیه اروپا این بود که برزیل نتوانسته «ردیابی دقیق چرخه حیات» مورد نیاز برای برآورده کردن استانداردهای دامپزشکی ۲۰۱۹ اتحادیه اروپا را فراهم کند.
دولت برزیل در واکنش به این ممنوعیت و در بیانیه مشترکی که وزارتخانههای کشاورزی، بازرگانی و روابط خارجی این کشور صادر کردند اعلام کرد که «فورا همه اقدامات لازم برای لغو این تصمیم» را انجام خواهد داد.
چرا داروهای ضدمیکروبی خطرناک هستند؟
مصرف بیش از حد داروهای ضدمیکروبی در دامها روند شکلگیری باکتریهای مقاوم به دارو را تسریع میکند؛ باکتریهایی که میتوانند از طریق زنجیره غذایی، تماس مستقیم یا محیط به انسان منتقل شوند. این روند درمان بسیاری از عفونتهای رایج را سخت یا حتی غیرممکن میکند.
سازمان جهانی بهداشت مقاومت ضدمیکروبی (AMR) را «یکی از مهمترین تهدیدهای بهداشت عمومی در جهان» طبقهبندی کرده و آن را علت مستقیم ۱.۲۷ میلیون مرگ در سال ۲۰۱۹ در سراسر جهان و عامل تشدیدکننده ۴.۹۵ میلیون مرگ دیگر میداند. اتحادیه اروپا میگوید هر سال حدود ۳۵ هزار مرگ در این اتحادیه ناشی از مقاومت ضدمیکروبی است.
سازمان جهانی بهداشت «سوءمصرف و مصرف بیش از حد داروهای ضدمیکروبی» در حیوانات را یکی از «محرکهای اصلی شکلگیری عوامل بیماریزای مقاوم به دارو» برمیشمارد.
علاوه بر مرگومیر و خطر ناتوانی، مقاومت ضدمیکروبی هزینه اقتصادی سنگینی نیز دارد. کمیسیون اروپا برآورد میکند که AMR سالانه حدود ۱.۵ میلیارد یورو هزینه درمان و کاهش بهرهوری در پی دارد.
آیا داروهای ضدمیکروبی پوششی بر بدرفتاری با حیوانات است؟
فعالان رفاه حیوانات استدلال میکنند داروهای ضدمیکروبی همچون چسب زخمی هستند که برای پرهیز از پرداختن به ریشههای بیماری در دامها، مانند تراکم بیش از حد، نگهداری نامناسب، استرس و نژادهای ضعیف به کار میروند.
دکتر النا نالون، مدیر علمی سازمان یوروگروپ برای حیوانات (منبع به زبان انگلیسی) که بیش از ۱۰۰ گروه حامی حیوانات را نمایندگی میکند، میگوید: «مشکل اینجاست که این رویه میتواند به عادی شدن نظامهایی کمک کند که در آنها حیوانات از ابتدا تحت شرایطی نگهداری میشوند که فشار بیماری ایجاد میکند.» سازمان ایمنی غذایی اروپا تاکید میکند که رفاه مناسب به حفظ سلامت حیوانات کمک میکند، در حالی که استرس و رفاه ضعیف میتواند حساسیت به بیماریهای قابل انتقال را افزایش دهد.
یوروگروپ برای حیوانات خواستار «تغییر در نظامها و در افرادی است که آنها را مدیریت میکنند... مشکل، خود آنتیبیوتیکهایی نیست که برای حیوانات در دسترس است، بلکه نظامهایی است که حیوانات را در آنها قرار میدهیم و نحوه مدیریت آن نظامهاست.»
فعالان میگویند دامداری در مرکوسور «رنج چشمگیری» ایجاد میکند
پس از بیش از ۲۵ سال مذاکره، توافق تجاری میان اتحادیه اروپا و کشورهای مرکوسور (که در حال حاضر شامل آرژانتین، بولیوی، برزیل، پاراگوئه و اروگوئه است) از اول مه بهطور موقت لازمالاجرا شد.
قرار است این توافق تجارت آزاد، تعرفههای آمریکای جنوبی بر خودروها، پوشاک، مواد غذایی، نوشیدنیهای الکلی مرغوب و داروهای اروپایی را کاهش دهد. در مقابل، اتحادیه اروپا بازار خود را به روی صادرات کشاورزی آمریکای جنوبی باز میکند، هرچند برای واردات گوشت گاو، گوشت خوک، اتانول، عسل و شکر سقف تعیین کرده است. بر اساس این توافق، سالانه ۹۹ هزار تن گوشت گاو اضافی اجازه ورود به بازار اتحادیه را خواهد یافت.
در حالی که حامیان این توافق معتقدند که آن بازارهای جدیدی را که برای اقتصاد حیاتی است میگشاید، بسیاری از کشاورزان اروپایی نارضایتی خود را ابراز کردهاند. آنها در آستانه امضای توافق، با تراکتورهای خود به خیابانها آمدند تا علیه آنچه رقابت ناعادلانه واردات مرکوسور میدانستند، اعتراض کنند.
بنیاد رفاه حیوانات میگوید تصاویری ویدئویی ثبت کرده که نشان میدهد حیوانات در کشورهای مرکوسور در شرایطی نگهداری میشوند که بر اساس قوانین اتحادیه اروپا غیرقابل قبول است. سابرینا گورتنر از این بنیاد میگوید: «گوشت حاصل از این مزارع پرواربندی روباز عظیم به عنوان «گوشت گاو با کیفیت بالا» بازاریابی میشود، اما آنچه ما دیدیم داستان کاملا متفاوتی را روایت میکند. هزاران حیوان تا ۱۲۰ روز پیش از ذبح رنج میکشند و این موارد، رویدادهای پراکنده نیست، بلکه شکستهای ساختاری است که بارها در سراسر منطقه ثبت کردهایم. با وارد کردن این گوشت، اروپا ارزشهای خودش را تضعیف میکند.»