اختصاصی یورونیوز گرین: گزارشی تازه استراتژی پنهان آبوهوایی غولهای کشاورزی جهان را برملا کرده است.
غولهای صنعت گوشت و لبنیات متهم شدهاند که با نزدیک شدن به سیاستگذاران و تلاش برای توجیه رشد سرسامآور کشاورزی دامی، روند مقابله با بحران اقلیمی را متوقف کردهاند.
آگهی
آگهی
در سطح جهان، بخش غذا و کشاورزی یکسوم کل انتشار گازهای گلخانهای را به خود اختصاص میدهد و بعد از سوزاندن سوختهای فسیلی در جایگاه دوم قرار دارد. در اتحادیه اروپا، مواد غذایی حیوانیمنشا بین ۸۱ تا ۸۶ درصد از کل انتشار گازهای گلخانهای ناشی از تولید غذا را تشکیل میدهند؛ در حالی که تنها حدود ۲۱ درصد کالری و ۶۴ درصد پروتئین را تامین میکنند.
دانشمندان بارها هشدار دادهاند که برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای و بهبود سلامت، باید رژیمهای غذاییمان را تغییر دهیم. گزارش سال ۲۰۲۵ کمیسیون ایت-لنست که با مشارکت ۷۰ کارشناس برجسته از ۳۵ کشور تهیه شده، نشان داد اگر جهان به رژیمهای عمدتا گیاهی روی بیاورد، میتوان هر سال از حدود ۱۵ میلیون مرگ جلوگیری کرد. چنین تغییری همچنین میتواند به کاهش ۱۵ درصدی انتشار گازهای گلخانهای در بخش کشاورزی منجر شود.
با این حال، ردپای کربنی کشاورزی دامی همچنان رو به افزایش است؛ هم به دلیل شیوههای صنعتی مدرن و هم به خاطر افزایش تعداد دام. به گفته سازمان صلح سبز (گرینپیس)، اکنون ۶۰ درصد از کل پستانداران روی زمین از نظر وزن، دام هستند؛ از جمله گاوهایی که متان تولید میکنند. تنها ۴ درصد پستانداران وحشیاند و بقیه، یعنی ۳۶ درصد، انسان هستند.
با وجود این، تنها در ۴ درصد برنامههای ملی اقلیمی کاهش مشخص و زمانبندیشده متان کشاورزی گنجانده شده و حتی تعداد کمتری از این برنامهها، هدفگذاری برای گذار به رژیمهای غذایی پایدار را شامل میشوند.
یک گزارش تازه از بنیاد غیرانتفاعی اروپایی «چینجینگ مارکتز» که هدف خود را افشای عملکردهای «غیرمسئولانه» شرکتها اعلام کرده است، میگوید گوشت و لبنیات به دلیل شراکتهای «پنهان» و روایتهای تحریفشده از دستور کار اقلیمی کنار گذاشته شدهاند.
لابیگران صنعت گوشت چگونه اقدامهای اقلیمی را «تضعیف» میکنند
این گزارش که «انحرافهای خطرناک» نام دارد، استدلال میکند شواهد فزایندهای وجود دارد که بخشهایی از سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) «جانبداری از بخش دام» دارند.
سال گذشته تانوات تیئنسین، مدیر بخش تولید و سلامت دام در فائو، در کنگره جهانی گوشت سخنرانی کرد. این کنفرانس دوسالانه که در پایتخت کشاورزی برزیل در ایالت ماتو گروسو برگزار شد، از سوی دبیرخانه بینالمللی گوشت سازماندهی میشود؛ نهادی که نماینده صنعت گوشت است و با نهادهای بینالمللیای مانند فائو و سازمان تجارت جهانی در ارتباط است.
سخنرانان این رویداد شامل چهرههای سرشناس مدافع مصرف گوشت، از جمله اریک میتنال از انستیتوی گوشت و فردریک لروی از دانشگاه آزاد بروکسل بودند؛ کسی که متهم شده است پیرامون تاثیر کشاورزی دامی بر سیاره، «روایتهای گمراهکننده و تئوریهای توطئه» ترویج میکند.
به گفته این گزارش، بخش زیادی از سخنان تیئنسین بر این متمرکز بود که فائو متحد صنعت گوشت است و با وجود چالش انتشار گازهای گلخانهای، جهان «به پروتئین حیوانی بیشتری نیاز دارد».
او گفت: «وقتی شکمم خالی است، وقت ندارم درباره پایداری حرف بزنم.» در حالی که تیئنسین اعلام کرد دوران تازهای آغاز شده که در آن صنعت دامداری عملکرد بهتری در زمینه پایداری خواهد داشت، گزارش میگوید او هیچ جزئیات یا «نمونه عینی» درباره چگونگی تحقق این وعده ارائه نکرد.
حملات به ایت-لنست
گزارش همچنین نشان میدهد صنعت گوشت و برخی دانشمندان وابسته چگونه به گزارش ایت-لنست حمله کردهاند.
کری راکستون، مشاور مدافع مصرف گوشت، در کنگره جهانی گوشت ادعا کرد نویسندگان این گزارش متخصص نیستند و به این شکل القا کرد که خود کشاورزان بهتر میتوانند با مسئله پایداری در نظام غذایی مواجه شوند.
او به حاضران گفت: «به نظر من لازم نیست نگران خود گزارش [ایت-لنست]ی باشید که امسال منتشر شد. این گزارش بازتاب چندانی در رسانهها نداشت.
او ادامه داد: «چیزی که باید نگرانش باشید آن است که بعد از این چه اتفاقی میافتد، چون آنها قرار است بروند و با سیاستمدارها، فعالان، سیاستگذاران، خیریهها و مسئولان تدارکات عمومی صحبت کنند. آنها با همه این بخشهای جامعه حرف خواهند زد؛ بخشهایی که بعدا بر صنعت شما تاثیر میگذارند.»
راکستون این تصور توطئهآمیز را هم تکرار کرد که اعضای کمیسیون ایت-لنست به این دلیل که بسیاری از آنها خود رژیم گیاهخواری دارند، «تعارض منافع» دارند.
در این گزارش آمده است: «لروی در سخنرانی خود نیز تلاش کرد اعتبار این کمیسیون علمی را زیر سوال ببرد.»
گزارش میافزاید: «او ادعا کرد در پسِ این کمیسیون منافع کلان شرکتهای بزرگ صنایع غذایی-کشاورزی قرار دارد که میخواهند از ترویج رژیمهای سرشار از غذای گیاهی سود ببرند.»
لروی که اغلب رژیمهای شبیه شیوه تغذیه شکارچی-گردآورندهها را «استاندارد طلایی» مینامد، مدتها است گزارش ایت-لنست را نقد میکند و بهناحق مدعی است انسانها باید ۲۰ تا ۳۰ درصد کالری خود را از مواد غذایی حیوانیمنشا تامین کنند، در حالی که رژیم «سلامت سیاره» این سهم را ۱۲ درصد پیشنهاد میکند.
«رهگیری روایتها» در کوپ۳۰
کنگره جهانی گوشت تنها یک هفته پیش از نشست اقلیمی کوپ۳۰ برگزار شد؛ نشستی که بیش از ۳۰۰ لابیگر کشاورزی صنعتی در آن حضور داشتند.
چینجینگ مارکتز میگوید در مناطق رسمی سازمان ملل در کوپ۳۰ چندین نوبت مستندی با بودجه صنعت با عنوان «جهانی بدون گاو» نمایش داده شد. منتقدان میگویند این فیلم، تاثیرات زیستمحیطی گاوداری بر اقلیم را کماهمیت جلوه میدهد و این ایده را ترویج میکند که دامداری میتواند «بخشی از راهحل» تغییرات اقلیمی باشد.
«جهانی بدون گاو» را شرکت تغذیه دام آلتک تولید کرده است؛ شرکتی که سالانه حدود ۲٫۶ میلیارد دلار (نزدیک به ۲٫۲۵ میلیارد یورو) درآمد دارد.
گوشت گاو و گوشت گوسفند بارها به عنوان اصلیترین متهمان تخریب محیط زیست در بخش غذا معرفی شدهاند. بر اساس محاسبهگر ردپای کربنی CO2 Everything، یک پرس ۱۰۰ گرمی گوشت گاو معادل ۷۸٫۷ کیلومتر رانندگی است و ۱۵٫۵ کیلوگرم دیاکسیدکربن معادل منتشر میکند.
در این گزارش آمده است: «برای تبلیغ این فیلم، آلتک شرکت تابعهای به نام Planet of Plenty LLC تاسیس کرده که به گفته خودشان «به روایتگری علمیمبنا، فعالیتهای حمایتی و برنامههای آموزشی اختصاص دارد که نقش حیاتی کشاورزی را در ساختن آیندهای پایدار پررنگتر میکند».
به رغم آن که نمایندگان صنعت در کوپ۳۰ درباره برخی راهحلها برای کاهش انتشار ناشی از گوشت و لبنیات، مانند بهبود بهرهوری خوراک دام و تبدیل کود حیوانی به بیوگاز، صحبت کردند، گزارش میگوید بحثها درباره تغییر رژیم غذایی «بسیار اندک و پراکنده» بود.
چینجینگ مارکتز همچنین در آستانه کوپ۳۰ روایتهای تبلیغاتی صنعت را شناسایی کرد که در آنها گوشت به عنوان غذایی سالم یا بخشی از روندهای سبک زندگی سلامتمحور، از سوی چهرههای پرنفوذ ترویج میشد.
یک تحقیق جداگانه وبسایت دیاسماگ (منبع به زبان انگلیسی) نشان داد شرکتهای بزرگ کشاورزی-صنعتی مجریهای تلویزیونی، پزشکان و مدلها را به کار میگیرند تا اقدامات این صنعت را مشروع جلوه دهند و «اعتبارش را بالا ببرند».
با وجود این لابیگری خزنده، گزارش تاکید میکند در سطح ملی، در برخی کشورها پیشرفتهایی برای اصلاح نظام غذایی صورت گرفته است. برای نمونه، دانمارک در سال ۲۰۲۳ «برنامه اقدام برای غذاهای بر پایه گیاه» را راهاندازی کرد که هدف آن کاهش مصرف گوشت و گسترش رژیمهای سالم و سرشار از غذای گیاهی است.
فائو از اظهار نظر خودداری کرد.