تصمیم شورای اتحادیه اروپا برای ممنوع کردن استفاده از برچسبهای «گوشتمانند» روی محصولات گیاهی در همان روزی اعلام شد که این شورا یک هدف بلندپروازانه اقلیمی را تصویب کرد.
پس از آن که قانونگذاران بهطور بحثبرانگیزی استفاده از نامهای گوشتی برای مواد غذایی گیاهی را ممنوع کردند، از اتحادیه اروپا خواسته شده بهجای ورود به «بحثهای نمادین بر سر نامگذاری» روند گذار به یک نظام غذایی پایدارتر را تسریع کند.
آگهی
آگهی
دیروز (۵ مارس) شورای اتحادیه اروپا و پارلمان اروپا به یک توافق موقت دست یافتند که هدف از آن دادن «قدرت چانهزنی بیشتر» به کشاورزان در زنجیره تامین غذاست.
علاوه بر این که قراردادهای کتبی میان کشاورزان و خریداران را به یک الزام عمومی تبدیل میکند، اصلاحیه سازوکار مشترک سازماندهی بازار محصولات کشاورزی اتحادیه اروپا (CMO) حفاظت از اصطلاحات «گوشتی» را نیز تشدید میکند.
سلین ایمار، نماینده فرانسوی پارلمان اروپا که پیشگام سختگیری علیه برچسبهای مبتنی بر گیاه بود، این توافق را «موفقیتی غیرقابل انکار برای کشاورزانمان» توصیف کرد.
او اضافه کرد: «با رسمیت بخشیدن به استفاده از اصطلاحات "استیک" و "جگر" برای محصولات کشاورزانمان و با تعهد به گسترش این فهرست در مذاکرات بعدی، پارلمان گامی قاطع به پیش برداشته است.»
ایمار استدلال کرد که این سختگیری به حفظ میراث کشاورزی و غذایی کمک خواهد کرد، اما هیچ نگرانی درباره محیط زیست مطرح نکرد.
معنای محدودیتهای جدید اتحادیه اروپا بر برچسبهای «گوشتی» چیست
اتحادیه اروپا توافق کرده است که غذاهای گیاهخواری و وگان از استفاده از برچسبهای زیر منع شوند: beef، veal، pork، poultry، chicken، turkey، duck، goose، lamb، mutton، ovine، goat، drumstick، tenderloin، sirloin، flank، loin، steak، ribs، shoulder، shank، chop، wing، breast، liver، thigh، brisket، ribeye، T-bone، rump و bacon.
در حالی که طرحهای قبلی بهدنبال ممنوع کردن برچسبهای پرکاربردی مانند burger و sausage بودند، این بخش اکنون کنار گذاشته شده است. به این معنی که همچنان محصولات «برگر گیاهی» و «سوسیس وگان» را در قفسههای سوپرمارکتها خواهید دید.
با این حال، دامنه محدودیتها به گوشت کشتشده (گوشتی که از سلولهای حیوانی تولید میشود) نیز گسترش یافته است، هرچند این محصولات هنوز بهصورت تجاری در دسترس نیستند.
قانونگذاران همسو بر یک دوره گذار سهساله توافق کردند تا تولیدکنندگان بتوانند موجودی فعلی خود را بفروشند و با مقررات جدید سازگار شوند.
با این حال، این توافق باید به تصویب رسمی برسد و سپس در صحن علنی پارلمان اروپا به رای نهایی گذاشته شود؛ به این معنا که هنوز احتمال تغییرات دقیقهنودی وجود دارد.
آیا گوشتهای گیاهی گمراهکننده هستند؟
استدلال اصلی حامی این ممنوعیت آن است که برچسبهای مبتنی بر گیاه مصرفکنندگان را گمراه میکند.
با این حال، چندین نظرسنجی نشان داده است که اروپاییها از ادامه استفاده از زبان روزمره برای توصیف مواد غذایی گیاهی حمایت میکنند، زیرا به آنها کمک میکند تشخیص دهند محصول قرار است چه چیزی را بازآفرینی کند.
اندیشکده غیرانتفاعی گود فود اینستیتوت میگوید: «اعمال تغییرات دلخواه در این شیوههای برچسبگذاری ریشهدار با استفاده روزمره مردم از زبان بیگانه است.»
این اندیشکده میافزاید: «برای بخش مواد غذایی گیاهی که یکی از نوآورانهترین و سریعالرشدترین (منبع به زبان انگلیسی) شاخههای صنعت غذای اروپاست، محدودیتهای برچسبگذاری همچنین هزینههایی مانند تغییر برند و طراحی دوباره برچسبها ایجاد میکند و میتواند ورود شرکتهای بینالمللی به بازار اتحادیه اروپا را کمجذابیتتر کند.»
ضربهای به اهداف اقلیمی اتحادیه اروپا
در همان روزی که شورای اتحادیه اروپا ممنوعیت برچسبهای گوشتی را اعلام کرد، چراغ سبز نهایی را برای اصلاح قانون اقلیمی اروپا نیز داد و یک هدف میانی الزامآور در حوزه اقلیم تعیین کرد.
این بدان معناست که اتحادیه اروپا اکنون میکوشد انتشار خالص گازهای گلخانهای خود را نسبت به سطح سال ۱۹۹۰، ۹۰ درصد کاهش دهد.
یاسمین د بو، مدیرعامل جهانی سازمان پرووگ، به یورونیوز گرین میگوید: «گذار اقلیمی مستلزم آن است که انتخاب گزینههای غذایی پایدارتر را آسانتر کنیم، نه دشوارتر.»
او میافزاید: «مواد غذایی مبتنی بر گیاه معمولا ردپای زیستمحیطی بسیار کمتری نسبت به محصولات حیوانی دارند، از جمله از نظر انتشار گازهای گلخانهای و استفاده از زمین، بنابراین سیاستها باید از توسعه و رواج آنها حمایت کنند.»
مواد غذایی با منشا حیوانی بین ۸۱ تا ۸۶ درصد از کل انتشار گازهای گلخانهای ناشی از تولید مواد غذایی در اتحادیه اروپا را به خود اختصاص میدهند، با وجود این که تنها حدود ۳۲ درصد کالری و ۶۴ درصد پروتئین مصرفی را تامین میکنند.
بر اساس محاسبهگر ردپای کربنی CO2 Everything، یک وعده ۱۰۰ گرمی گوشت گاو معادل ۷۸٫۷ کیلومتر رانندگی است و ۱۵٫۵ کیلوگرم معادل CO2 منتشر میکند.
د بو اضافه میکند: «در زمانی که اروپا میکوشد به اهداف بلندپروازانه اقلیمی خود برسد، چالشهای بسیار فوریتری در نظام غذایی وجود دارد؛ از جمله تضمین معیشت عادلانه کشاورزان، حفظ تولید غذایی تابآور و پایدار و رسیدگی به کاهش عملکرد محصولات که ناشی از پیامدهای اقلیمی است.»
او استدلال میکند که سیاستگذاران باید بهجای پرداختن به آنچه او «بحثهای نمادین بر سر نامگذاری» مینامد، بر فراهم کردن زمینه نوآوری و «تسریع» گذار به یک نظام غذایی پایدارتر تمرکز کنند.
سیلویا مانتییا از فدراسیون جهانی برای حیوانات (WFA) نیز همین نگرانی را تکرار میکند و استدلال میکند که سیاستها باید مشوق رژیمهای غذایی گیاهی باشند، نه این که برای آنها «مانعتراشی» کنند.
سیلویا مانتییا به یورونیوز گرین میگوید: «سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو (منبع به زبان انگلیسی)) برآورد میکند که دامپروری ۱۴٫۵ درصد از کل انتشارهای ناشی از فعالیتهای انسانی را به خود اختصاص میدهد؛ یعنی گازهای گلخانهای ناشی از فعالیت انسان که گرمایش جهانی و تغییرات اقلیمی را تسریع میکند.»
او میافزاید: «گذار به رژیمهای غذایی غنیتر از منابع گیاهی میتواند انتشار نظامهای غذایی را کاهش دهد و در عین حال رنج حیوانات را کم کند. ترویج و بهبود دسترسی به تغذیه مبتنی بر گیاه باید بهعنوان بخشی از تلاش جهانی برای مقابله با تهدید فزایندهای که تغییر اقلیم متوجه سیاره ما میکند، در اولویت قرار گیرد.»
یارانههای «رسواییآور» برای گوشت گاو و گوشت گوسفند
ماه گذشته، گزارشی از سازمان غیرانتفاعی فودرایز نشان داد که سیاست کشاورزی مشترک اتحادیه اروپا (CAP) در سال ۲۰۲۰ یارانههای بسیار بیشتری را به تولید محصولات حیوانی با انتشار بالا اختصاص داده تا به مواد غذایی گیاهی.
این تحلیل نشان میدهد که مواد غذایی با منشا حیوانی حدود ۷۷ درصد از کل یارانههای CAP در آن سال، معادل ۳۹ میلیارد یورو از مجموع ۵۱ میلیارد یورو، را دریافت کردهاند.
به این معنا که گوشت گاو و گوشت گوسفند که از بزرگترین عاملان آسیب اقلیمی در بخش غذا هستند، در سال ۲۰۲۰ حدود ۵۸۰ برابر بیشتر از گزینههای کمکربن مانند عدس و لوبیا یارانه گرفتهاند.
لبنیات که به دلیل ردپای بالای کربنی خود زیر سوال رفته است نیز در همان سال حدود ۵۵۴ برابر بیشتر از مغزها و دانهها یارانه CAP دریافت کرده است.
مارتین بومن از فودرایز میگوید این که میلیاردها یورو از پول مالیاتدهندگان صرف سرپا نگه داشتن مواد غذایی با انتشار بالا شده «رسواییآور» است و از سیاستگذاران اتحادیه اروپا میخواهد از کشاورزان برای گذار به کشاورزی مبتنی بر گیاه حمایت کنند.
یک سخنگوی کمیسیون اروپا به یورونیوز گرین میگوید که CAP از بخش کشاورزی اتحادیه اروپا برای تبدیل شدن به یک «الگوی پایداری» حمایت میکند و تایید میکند که این سیاست از سال ۲۰۰۳ اصلاح شده، بهطوری که بخش اعظم پرداختهای مستقیم به کشاورزان از تولید جدا شده است.
او اضافه میکند: «بنابراین، یارانههای CAP دیگر به این که کشاورزان چه چیزی و به چه میزان تولید میکنند، گره خورده نیست.»
یورونیوز گرین برای دریافت توضیح با کورپر ۱، نهاد آمادهساز شورای اتحادیه اروپا، تماس گرفته است.