«جهان زنجیرشده به سوخت‌های فسیلی»؛ آیا جنگ ایران زمان خداحافظی با نفت است؟

جنگ علیه ایران «هزینه های هولناک» وابستگی به سوختهای فسیلی را آشکار کرده است و همزمان گروههای حامی محیط زیست خواستار گذار سریع به انرژی پاک شده اند.

آگهی

آگهی

قیمتهای جهانی نفت دیروز (۱ مارس) همزمان با ادامه حملات ایران در سراسر خاورمیانه در بحبوحه تشدید درگیری با آمریکا و اسرائیل جهش کرد.

بهای نفت برنت که شاخص معیار قیمت نفت در جهان است ۱۰ درصد افزایش یافت و به بیش از ۸۲ دلار (حدود ۶۹٫۸۶ یورو) برای هر بشکه رسید.

این جهش قیمتی پس از حمله به دست کم سه کشتی در نزدیکی تنگه هرمز روی داد؛ گذرگاهی ۳۸ کیلومتری که حدود یک پنجم عرضه جهانی نفت از آن عبور میکند. این معادل حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز است.

صنعت نفت چگونه به حملات در ایران واکنش نشان میدهد

سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک پلاس) در واکنش به این مناقشه و اختلال در جریان نفت منطقه توافق کرد ماه آینده تولید نفت را روزانه ۲۰۶ هزار بشکه افزایش دهد.

آخر هفته جاری پس از آن که ایران هشدار داد تنگه هرمز به روی کشتیرانی بسته است صادرات نفت، گاز و دیگر محموله ها متوقف شد و صدها کشتی ناچار به لنگر انداختن شدند. تا زمانی که اوضاع خلیج به حالت عادی برنگردد کشورها برای صادرات نفت به بازار با مشکل روبه رو خواهند بود.

تحلیلگران شرکت وود مکنزی که در صنعت انرژی و منابع طبیعی مشاوره میدهد اکنون هشدار میدهند که اگر جریان عبور از تنگه هرمز به سرعت برقرار نشود ممکن است قیمت ها بار دیگر به مراتب بیش از ۱۰۰ دلار برای هر بشکه (حدود ۸۵٫۲۲ یورو) افزایش یابد.

تولیدکنندگان خاورمیانه ممکن است در پی افزایش صادرات از طریق خط لوله شرق-غرب به دریای سرخ باشند در حالی که حجمهای اضافی میتواند از عراق به مدیترانه ارسال شود.

این شرکت میگوید: «قیمتهای بالاتر تولیدکنندگان بالادستی در دیگر نقاط را ترغیب خواهد کرد که با تعویق تعمیرات، فشار بیشتر بر تاسیسات و سرعت بخشیدن به فعالیتها تولید را به حداکثر برسانند؛ اما این شیر آبی نیست که بتوان به سادگی آن را باز کرد.»

اوپک پلاس چیست؟

اوپک در سال ۱۹۶۰ به ابتکار ایران، ایران، کویت، عربستان سعودی و ونزوئلا برای هماهنگی سیاستهای نفتی و تضمین ثبات قیمت تشکیل شد و اکنون ۱۲ کشور عضو دارد.

در سال ۲۰۱۶ اوپک به همراه ۱۰ صادرکننده بزرگ نفت خارج از این سازمان - از جمله روسیه و عربستان سعودی - ائتلاف اوپک پلاس را ایجاد کرد که اکنون بیش از ۴۰ درصد تولید نفت جهان را در اختیار دارد.

اوپک پلاس سابقه دارد که در دوره درگیریها برای کاهش اختلال در بازار تولید نفت را افزایش دهد.

درخواست برای گذار به انرژی سبز

مدز کریستنسن از گرینپیس بین الملل میگوید: «اقدام اوپک پلاس یک نکته را روشن میکند: تا زمانی که جهان ما بر پایه نفت و گاز میچرخد صلح، امنیت و جیب ما همواره در گرو ژئوپلیتیک خواهد بود.»

کریستنسن استدلال میکند که افزایش تولید گرچه میتواند موقتا فشار قیمتها را کاهش دهد اما به «آسیب پذیری ساختاری» ناشی از وابستگی جهان به سوختهای فسیلی نمیپردازد.

او اضافه میکند: «رهبران سیاسی در همه کشورها باید بیدار شوند و قطب نمای اخلاقی را دوباره به دست گیرند. این یعنی دنبال کردن راه حلهای مسالمت آمیز و دیپلماتیک و تامین دسترسی به انرژی مقرون به صرفه و پایدار برای جایگزینی با بی ثباتی نظم جهانی متکی بر سوختهای فسیلی.»

«جهانی در زنجیر سوختهای فسیلی»

[350.org](http://350.org %28منبع به زبان انگلیسی%29/)، یک سازمان محیط زیستی مردمی، از دولت ها نیز خواسته است روند فاصله گرفتن از سوختهای فسیلی و حرکت به سوی انرژیهای تجدیدپذیر را تسریع کنند.

اولیوا لانگهوف مدیر اجرایی میگوید: «جنگ جدید علیه ایران و بسته شدن تنگه هرمز، هزینه های هولناک جهانی زنجیرشده به سوختهای فسیلی را عیان کرده است.»

او ادامه میدهد: «وقتی امنیت انرژی جهانی میتواند با یک نقطه التهاب برهم بخورد این نشان میدهد که وابستگی ما به نفت و گاز تا چه حد بی ثبات و پرریسک است.»

لانگهوف استدلال میکند که انرژیهای تجدیدپذیر به کشورها کمک خواهد کرد به «انرژی بومی» دست یابند که فارغ از شوکهای ژئوپلیتیکی امن و مقرون به صرفه باقی میماند.

او اضافه میکند: «بار دیگر این خانواده ها هستند که هزینه را از طریق تورم ناشی از سوختهای فسیلی میپردازند؛ همه اینها به خاطر نظامی است که به صنعتی ناپایدار و جنگ محور گره خورده است.»