گروهی از کارشناسان خواستار ارزیابی جهانی خطرهای اقلیمی قابل پیشگیری شدهاند تا دولتها و شهروندان بهتر آگاه شوند.
جهان با وجود شواهد قاطع مبنی بر این که سیاره به سوی آسیبهای برگشتناپذیر پیش میرود، همچنان در برابر خطرهای تغییر اقلیم «آماده نیست».
آگهی
آگهی
گروهی از کارشناسان در نشریه علمی Nature (منبع به زبان انگلیسی) مقالهای منتشر کردهاند و هشدار دادهاند که جهان از یک «ارزیابی معتبر و روزآمد» از خطرهای تغییر اقلیم بیبهره است؛ ارزیابیای که به دولتها و شهروندان کمک میکند فوریت کاهش انتشار گازهای گلخانهای را درک کنند.
با وجود «پیامدهای عظیم» گرمشدن زمین، هرگز یک تحلیل جهانی خطر که به طور بینالمللی هماهنگ و الزامآور باشد انجام نشده است. در نتیجه سیاستگذاران ممکن است ناخواسته ابعاد کامل این تهدید را دستکم بگیرند، منابع را به شکل کارآمد اولویتبندی نکنند و به سراغ نوع نادرستی از اقدامات کاهشدهنده بروند.
چرا به یک ارزیابی جهانی خطر درباره تغییر اقلیم نیاز است؟
پیامدهای افزایش دما اکنون در همه جای جهان دیده میشود. سال گذشته اروپا با موجهای متعددی از گرما روبهرو شد که جان هزاران نفر را گرفت و آتشسوزیهای جنگلی را شعلهور کرد که تنها در اسپانیا بیش از ۳۸۰ هزار هکتار زمین را سوزاند.
پژوهشگران کالج امپریال لندن و دانشکده بهداشت و پزشکی گرمسیری لندن ۸۵۴ شهر اروپایی را بررسی کردند و به این نتیجه رسیدند که تغییر اقلیم مسئول ۶۸ درصد از ۲۴ هزار و ۴۰۰ مرگِ منتسب به گرما در تابستان گذشته بوده است؛ چرا که دماها را تا ۳٫۶ درجه سانتیگراد بالا برده است.
برای هر یک درجه افزایش دمای هوا، جو میتواند حدود هفت درصد رطوبت بیشتری در خود نگه دارد و این امر میتواند به بارشهای شدیدتر و سنگینتر منجر شود. چنین شرایطی راه را برای توفانهای استوایی پشتسرهم هموار کرد که سال گذشته ویرانی گستردهای در سراسر آسیا بر جای گذاشت.
با این حال دانشمندان تاکید میکنند که ممکن است واکنش سیاستگذاران به این فاجعهها همچنان ناکارآمد باشد. برای نمونه، بالا آمدن سطح دریاها مستلزم هزینهکردِ بیشتر برای سازههای دفاعی در برابر سیل است، اما دولتها شاید ندانند که اگر انتشار گازهای گلخانهای همچنان سیاره را داغ کند، بخشهایی از شهرهای بزرگی مانند لندن یا نیویورک احتمالا باید به طور کامل ترک شوند.
این گزارش میگوید: «به همان اندازه ممکن است آنها بدانند که در اقلیمی گرمتر، افراد بیشتری در موجهای گرما جان خود را از دست خواهند داد، اما اگر دهها هزار نفر در یک منطقه در شرایطی فراتر از حد تحمل انسان کشته شوند، برای چنین تلفات جمعی آماده نباشند».
استاد روآن ساتن، یکی از دو نویسنده ارشد این یادداشت و مدیر مرکز هدلی اداره هواشناسی بریتانیا، میگوید انسانها هنوز فرصت دارند از بدترین پیامدهای تغییر اقلیم جلوگیری کنند و آیندهای «پررونقتر و قابلسکونتتر» بسازند.
او اضافه میکند: «یک ارزیابی جهانی از خطرهای قابلاجتناب ناشی از تغییر اقلیم به رهبران سیاسی و شهروندان امکان میدهد کاملا درک کنند چه چیزی در معرض خطر است و همه ما را برمیانگیزد تا زمانی که هنوز این فرصت را داریم از آن استفاده کنیم».
یک ارزیابی جهانی خطر چه ویژگیهایی خواهد داشت؟
یک ارزیابی جامعِ جهانی خطر به رهبران یک «نمای کلی معتبر» از مهمترین خطرهای اقلیمی، پیامدهای آنها و احتمال بروزِ نتایج فاجعهبار ارائه خواهد کرد.
چنین ارزیابیای به جای آنکه «نسخهای برای ناامیدی» باشد، تصویری روشن از پیامدهایی به دست میدهد که جوامع هنوز میتوانند از آنها پرهیز کنند. این کار از تدوین بهموقع اقداماتِ کاهشدهنده پشتیبانی میکند و میزان نقش و اختیار انسان را پررنگ میسازد.
بدیهی است تدوین چنین ارزیابیِ جامع و فراگیری کارِ سادهای نخواهد بود.
ساتن میگوید: «پیچیدگیِ علمِ اقلیم، گوناگونیِ پیامدهای منطقهای، نیاز به تخصصهای متنوع و ماهیتِ بهسرعت در حالِ تحولِ این خطرها، همگی موانعِ جدی به شمار میروند».
او میگوید: «علاوه بر این، موانعِ سیاسی، اقتصادی و مربوط به اشتراکگذاریِ داده تاکنون مانع از ایجادِ یک چارچوبِ واحد شده است؛ چارچوبی که بتوان آن را به طور منظم بهروزرسانی کرد و در سطحِ بینالمللی پذیرفته شود».
«زمان انجام این کار همین اکنون است»
استاد پیتر اسکات، نویسنده دیگر این مقاله، اقلیمشناسی در اداره هواشناسیِ بریتانیا و دانشگاهِ اکستر در انگلستان است.
او معتقد است جهان اکنون در تلاشهای جهانی برای کاهش انتشار در یک دوراهی قرار دارد. او اضافه میکند: «پر کردنِ شکافِ کنونی در ارزیابیِ جهانی خطر یک اولویتِ فوری است».
اسکات میگوید: «یک ارزیابیِ شفاف و موردِ توافقِ بینالمللی از خطرهایِ قابلِ اجتنابِ ناشی از تغییرِ اقلیم برای روشن کردنِ ابعادِ این خطرها و فرصتهایی که برای پرهیز از بدترین سناریوها و حفاظت از آینده مشترک خود داریم، ضروری است. زمانِ انجامِ این کار همین اکنون است».