به گزارش نیویورکتایمز به نقل از مقامات آمریکایی، ارتش ایالات متحده در هفتههای اخیر به عبور دهها کشتی تجاری از تنگه هرمز کمک کرده است. این در حالی است که ایران همچنان تنگه هرمز را بسته و تهران و واشنگتن همچنان به توافقی برای بازگشایی این تنگه و پایان درگیریها نرسیدهاند.
به گفته یک مقام آمریکایی، فرماندهی مرکزی ایالات متحده در سه هفته گذشته حدود ۷۰ کشتی تجاری را در عبور از تنگه هرمز هدایت کرده است. او افزود که بیشتر این کشتیها برای جلوگیری از شناسایی فرستندههای موقعیتیاب خود را خاموش کرده بودند.
به گفته یک مقام آمریکایی، دستکم یکی از مسیرهای عبور از تنگه هرمز به خط ساحلی ایران نزدیک نبوده است. به گفته مقامات آمریکایی، کشتیهایی که بدون دریافت مجوز تهران از نزدیکی سواحل ایران عبور کنند، تقریبا به طور قطع با تهدید حمله پهپادها و موشکهای ایران مواجه خواهند شد.
به گفته تحلیلگران، به نظر میرسد کشتیهایی که با هدایت آمریکا از تنگه هرمز عبور میکنند، از مسیرهای نزدیک به سواحل عمان استفاده میکنند.
پیش از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران روزانه بیش از ۱۰۰ کشتی از تنگه هرمز عبور میکردند. بنابراین عبور دادن تقریبا روزانه سه کشتی از این تنگه توسط نیروهای آمریکایی، به هیچ عنوان به معنای بازگشت ترافیک کشتیرانی به این آبراه نیست. همچنین، از آنجا که کشتیهای عبوری با هدایت آمریکا فرستندههای خود را خاموش میکنند و از مسیر به اصطلاح «تاریک» عبور میکنند، به گفته تحلیلگران، امکان تایید شمار کشتیهای عبوری بهصورت مستقل وجود ندارد.
با این حال، عبور مستمر کشتیها با هدایت آمریکا، نشان میدهد که برخی مالکان کشتیها حاضرند برای ورود به خلیج فارس و خروج از آن خطر کنند. این درحالی است که در پی اقدامات ایران برای بستن این تنگه، بسیاری از کشتیها هفتههاست در خلیج فارس گرفتار و متحمل زیان مالی شدهاند. خدمه آنها نیز در شرایط دشواری قرار دارند.
مقامات آمریکایی هفته گذشته بارها تاکید کردند که ایران و آمریکا به دستیابی به توافق پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز نزدیک شدهاند. با این حال، به گفته مقامات آمریکایی، آقای ترامپ روز جمعه در جلسهای در اتاق وضعیت کاخ سفید، شرایط این توافق را دشوارتر کرده است.
رئیسجمهوری آمریکا اوایل ماه مه از عملیات نظامی بزرگی با عنوان «پروژه آزادی» برای کمک به عبور کشتیها از تنگه هرمز خبر داد. با این حال در کمتر از ۴۸ ساعت اجرای آن را متوقف کرد. به گزارش نیویورکتایمز، علت این توقف تا حدی مخالفت عربستان سعودی بود.
از آن زمان تاکنون، سنتکام اگرچه کشتیها را به عبور از تنگه تشویق کرده، اما از ارائه اسکورت دریایی خودداری کرده است.
تیم هاوکینز، سخنگوی سنتکام روز شنبه طی بیانیهای گفت: «اگرچه نیروهای آمریکایی اسکورت نمیکنند، اما ما همچنان با کشتیهایی که بهدنبال عبور آزاد و امن از تنگه هرمز هستند، هماهنگی و ارتباط داریم.»
با این حال، کشتیهایی که از مسیر مورد نظر آمریکا عبور میکنند، همچنان با خطر حمله ایران روبرو هستند. مقامات آمریکایی خطر ایران را «اغراقآمیز» دانسته و تلاش کردهاند که کشتیهای داوطلب را برای عبور امن به سوی دیگر تنگه راهنمایی کنند
نوام ریدان، پژوهشگر ارشد «موسسه واشینگتن برای سیاست خاور نزدیک»، گفت که رقم ۷۰ عبور هماهنگشده با آمریکا که فرماندهی مرکزی اعلام کرده، بالاتر از انتظار او بوده است.
به گفته خانم ریدان، از آنجا که این عبورها با فرستندههای خاموش انجام شدهاند، تایید اینکه چه تعداد کشتی با ایالات متحده هماهنگ بودهاند زمان خواهد برد.
او گفت: «و تردید دارم نامها فاش شود، به ویژه اگر برخی شرکتها نگران واکنش ایران در آینده به دلیل هماهنگی با آمریکا باشند.»
بنابر دادههای شرکت «کپلر» از اول مارس تا ۱۹ مه، ۸۹۵ عبور از تنگه هرمز انجام شده که کمی بیش از نیمی از آنها از مسیر ایران بوده و حدود۴۰ درصد نیز از مسیر نامعلوم یا تاریک انجام شده است.