رسانههای آمریکایی اعلام کردند که ترامپ خواستار اصلاحاتی در متن تفاهمنامه ایران و آمریکا برای پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز شده است. خبرگزاری تسنیم روز یکشنبه به نقل از یک منبع مطلع اعلام کرد که ایران نیز اصلاحات مورد نظر خود را بر این متن اعمال خواهد کرد. توافق ایران و آمریکا در چه مرحلهای است؟
اکسیوس شامگاه شنبه در گزارشی اعلام کرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا در جریان جلسه روز جمعه با مشاورانش در اتاق وضعیت کاخ سفید خواستار اعمال اصلاحاتی در متن این تفاهمنامه شده است.
آگهی
آگهی
نیویورکتایمز روز یکشنبه به نقل از سه مقام آمریکایی گزارش داد که آقای ترامپ شرایط این توافق را دشوارتر کرده و آن را برای بررسی در اختیار ایران قرار داده است.
رئیسجمهوری آمریکا روز یکشنبه در شبکه اجتماعی «تروتسوشال» تاکید کرد که متن توافق با ایران «بسیار روشن تصریح میکند که ایران به سلاح هستهای دست نخواهد یافت. سپس در ادامه با جزئیات بسیار محکم و مفصل به جنبههای دیگر موضوع هستهای میپردازد. در واقع بخش عمده توافق درباره همین موضوع است.»
ترامپ چه اصلاحاتی اعمال کرد؟
اگرچه اصلاحات مورد نظر آقای ترامپ بر متن پیشنهادی این تفاهمنامه رسما اعلام نشده است، اما به گزارش نیویورکتایمز به نقل از دو مقام آمریکایی، او نسبت به بخشهایی از توافق که شامل آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران میشود، ابراز نگرانی کرده است.
به گفته یک مقام آمریکایی، آقای ترامپ همچنین از طولانی شدن زمان پاسخ ایران به پیشنهاد آمریکا ناراضی بوده است.
این مقام آمریکایی افزود که تغییرات آقای ترامپ به معنای ارائه پیشنهادی تازه و سختگیرانهتر است که احتمالا با هدف سرعت بخشیدن به روند کار و وارد کردن فشار بر ایران برای پذیرش چارچوبی صورت گرفته که پیشتر برای تایید در اختیار مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی قرار گرفته بود.
با این حال، بنابر گزارشهای متعدد، دسترسی به آقای خامنهای دشوار است، در نتیجه اعمال هرگونه تغییر در این سند به معنای چند روز تاخیر است.
سیبیاس روز یکشنبه به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که اصلاحات آقای ترامپ شامل تغییراتی نسبتا مهم در ارتباط با تنگه هرمز و انتقال اورانیوم با غنای بالای ایران به خارج از کشور است.
اکسیوس نیز شامگاه شنبه به نقل از منابع آگاه گزارش داده بود که آقای ترامپ از تیم خود خواست تغییراتی را در بندهای مربوط به برنامه هستهای ایران در متن پیشنویس اعمال کنند. بنابر این گزارش، رئیسجمهوری آمریکا همچنین خواستار اصلاح برخی عبارات مربوط به بازگشایی تنگه هرمز شده است.
به گزارش سیبیاس، خطوط کلی این تفاهمنامه شامل تمدید ۶۰ روزه آتشبس، بازگشایی تنگه هرمز و چارچوبی برای ازسرگیری مذاکرات هستهای ایران و آمریکاست.
به گفته چند منبع آگاه، در این سازوکار همچنین بسته به پیشرفت دیپلماسی، صدور معافیتها و کاهش تحریمهای ایران و همچنین دسترسی تهران به داراییهای مسدودشده در نظر گرفته شده است.
دستیابی به توافق در چه مرحلهای است؟
به گزارش سیبیاس، میانجیگران به رهبری پاکستان در حال تبادل پیام میان تهران و واشنگتن هستند.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران روز یکشنبه گفت: «گفتگوها و تبادل پیام در جریان است. تا وقتی به نتیجه مشخصی نرسد، نمیتوان درباره آن قضاوت کرد.»
او افزود: «به نظر من به هیچکدام از گمانهزنیهایی که اکنون صورت میگیرد تا وقتی که به قطعیت برسد، نباید اهمیت داده شود.»
خبرگزاری تسنیم روز یکشنبه به نقل از یک منبع مطلع گزارش داد که ایران نیز اصلاحیههای خود را درباره متن تفاهمنامه اعمال خواهد کرد. این منبع گفت: «هنوز هیچچیز نهایی نیست.»
او افزود: «ملاک برای ایران متنی است که خودمان قبول داشته باشیم و اعمال اصلاحیه از ناحیه ترامپ به معنای پذیرش آنها توسط ایران نیست.»
او همچنین گفت: «ایران برای وضعیت عدم تفاهم نیز کاملا آمادگی دارد.»
دنی سیترینوویچ، رئیس پیشین شاخه ایران در سازمان اطلاعات نظامی اسرائیل و پژوهشگر «شورای آتلانتیک» در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ایران تقریبا با بیاعتمادی کامل به دولت آمریکا و بهویژه شخص رئیسجمهور ترامپ وارد این مذاکرات شد. تهران در عین حال بر این باور است که از رویارویی اخیر با دستاوردهای قابل توجهی بیرون آمده و به این جمعبندی روشن رسیده است که آخرین چیزی که واشنگتن در حال حاضر میخواهد، تشدید مجدد تنشهاست.»
او افزود: «در چنین شرایطی، احتمال عقبنشینی ایران از مواضع اصلی خود در مذاکرات بسیار پایین است. این مساله شامل مطالبه تهران برای کاهش معنادار فشار اقتصادی از همان ابتدا، پافشاری بر حفظ حقوق حاکمیتی در تنگه هرمز و آمادگی برای گفتگو درباره محدودیتهای برنامه هستهای تنها به عنوان بخشی از مرحله بعدی در این روند است.»
آقای سیترینوویچ همچنین گفت: «اگر خواستههای واشنگتن با این مواضع بنیادین در تضاد قرار گیرد، ایران به جای اینکه توافقی را بپذیرد که از نگاه تهران، به بهبود موقعیت راهبردی منجر نمیشود، احتمالا ترجیح خواهد داد اصلا توافقی در کار نباشد. خطر مطرح کردن مطالبات سختگیرانهتر در لحظه آخر این است که چنین راهبردی بر این فرض استوار است که ایران اعتمادبهنفس ندارد و میتوان آن را تحت فشار به امتیازدهی واداشت. واقعیت اما برعکس است. تهران در حال حاضر دلیل چندانی برای مصالحه بر سر آنچه منافع اساسی خود میداند، نمیبیند.»
یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفت: «توافق به دست خواهد آمد. خواهیم دید که قریبالوقوع است یا نه. ما مایلیم صبر کنیم تا رئیسجمهوری به آنچه میخواهد برسد. این میتواند یک هفته طول بکشد، یا کمتر یا بیشتر. امیدوارم در آغاز هفته به چیزی برسیم.»