سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر در زمانی که جنگ علیه ایران عرضه را بیثبات کرده و هزینهها را بالا برده، امنیت انرژی را بیشتر کرده است.
اروپا در سال ۲۰۲۵ با کاهش وابستگی خود به سوختهای فسیلی آلاینده و هدایت سرمایهگذاریها به انرژیهای تجدیدپذیر صرفهجویی عظیمی در هزینههای انرژی به دست آورد.
به کارگیری باد و خورشید برای تولید برق به معنای اتکای بسیار کمتر به نفت و گاز وارداتی بود؛ به گفته اندیشکده انرژی امبر. به نظر میرسد اروپا در آستانه صرفهجوییهای بیشتر در سال ۲۰۲۶ باشد، زیرا تولید برق از منابع تجدیدپذیر به لطف شرایط ایدهآل بهاری به رکوردهای تازهای رسیده است.
این روند همچنین در زمانی که جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران عرضه انرژی را بیثبات و هزینهها را افزایش داده امنیت انرژی بیشتری برای اروپا به همراه آورده است.
اروپا با سرمایهگذاری در تجدیدپذیرها میلیاردها دلار صرفهجویی میکند
طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی (آیئیای) اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۵ با کاهش واردات سوختهای فسیلی ۶۰ میلیارد دلار (۵۱٫۴ میلیارد یورو) صرفهجویی کرد. سرمایهگذاری در تجدیدپذیرها همچنین باعث شده اروپا برای مقابله با شوکهای قیمتی انرژی ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران آمادهتر باشد.
سخنگوی امبر به یورونیوز ارث میگوید: «گذار انرژی اروپا در حال ثمردادن است؛ صرفهجویی ۶۰ میلیارد دلاری در سوختهای فسیلی در سال گذشته امسال با صرفهجوییهای بیشتر، همزمان با جهش قیمت نفت و گاز و زغالسنگ، تحت الشعاع قرار خواهد گرفت.»
او اضافه میکند: «به لطف تجدیدپذیرها بخش برق کمترین تاثیر را در میان همه بخشهای انرژی اروپا پذیرفته است و اکنون بیشتر واردات سوخت فسیلی مربوط به بخشهای خارج از صنعت برق است. به همین دلیل بسیار مثبت است که میبینیم تمرکز سرمایهگذاری اروپا اکنون به سمت برقرسانی در حال تغییر است تا مصرف نفت در حملونقل و مصرف گاز در بخش گرمایش و صنعت کاهش یابد.»
به گفته اندیشکده استراتژیک پرسپکتیوز اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۵ معادل ۳۳۶٫۷ میلیارد یورو محصولات انرژی وارد کرد که حجمی برابر با ۷۲۳٫۳ میلیون تن داشت. در مقایسه با ۲۰۲۴ واردات هم از نظر ارزش ۱۱٫۱ درصد و هم از نظر جرم خالص ۰٫۶ درصد کاهش یافت.
در مقابل اتحادیه اروپا ۱۰۵ میلیارد دلار (۹۰ میلیارد یورو) در تجدیدپذیرها سرمایهگذاری کرد. به گفته استراتژیک پرسپکتیوز انرژی خورشیدی بهوضوح ستاره این میدان بود؛ با تولیدی بیش از ۳۴۰ تراواتساعت، سهم خود را در ترکیب تولید برق اتحادیه اروپا به ۱۲٫۵ درصد رساند.
تولید خورشیدی بیش از ۶۰ تراواتساعت نسبت به سال قبل افزایش یافت که معادل کل تقاضای سالانه برق پرتغال است.
مارین ژیلو تحلیلگر انرژی در استراتژیک پرسپکتیوز به یورونیوز ارث میگوید سرمایهگذاری در تجدیدپذیرها، برقرسانی و بهرهوری انرژی خبری خوب هم برای سیاره و هم برای مصرفکنندگان است.
او میگوید: «انرژی پاک دیگر فقط به اقلیم مربوط نیست بلکه یک راهبرد اقتصادی و ژیوپولیتیک هم هست.» او ادامه میدهد: «هرچه اروپا سریعتر از سوختهای فسیلی فاصله بگیرد شهروندان و کسبوکارهای اروپایی کمتر در معرض شوکهای قیمتی و بیثباتی ژیوپولیتیک قرار خواهند گرفت.»
تولید برق باد و خورشید در جهان در آوریل از گاز پیشی گرفت
سال ۲۰۲۶ نیز در حال تبدیل شدن به سالی پربار برای تجدیدپذیرها است.
بر اساس دادههایی که امبر تحلیل کرده برای نخستین بار در آوریل ۲۰۲۶ تولید برق جهانی از باد و خورشید از گاز پیشی گرفت. مجموعا باد و خورشید ۲۲ درصد از برق جهان را در آوریل ۲۰۲۶ تولید کردند، در حالی که سهم گاز ۲۰ درصد بود.
این نقطه عطف در نخستین ماه کامل آخرین بحران جهانی انرژی که بر اثر درگیری در خاورمیانه آغاز شد رخ داد و این اندیشکده در گزارشی نوشت این روند نشان میدهد رشد سریع تولید برق بادی و خورشیدی چگونه حتی در بحبوحه نوسان بازار سوختهای فسیلی در حال بازآرایی ترکیب جهانی تولید برق است.
برآورد میشود در سطح جهان تولید این منابع نسبت به سال قبل ۱۳ درصد رشد کرده باشد، رشدی که در بازارهای بزرگ از جمله چین (+۱۴ درصد)، اتحادیه اروپا (+۱۳ درصد)، بریتانیا (+۳۵ درصد)، آمریکا (+۸ درصد)، استرالیا (+۱۷ درصد)، شیلی (+۲۴ درصد) و برزیل (+۴ درصد) دیده میشود.
با این حال امبر یادآوری میکند که تاکنون باد و خورشید تنها در یک ماه از سال از گاز پیشی گرفتهاند و هنوز در مقیاس سالانه چنین اتفاقی نیفتاده است.
آوریل محتملترین ماه برای ثبت این نقطه عطف بود، زیرا در نیمکره شمالی - جایی که بیشتر ظرفیت خورشیدی جهان متمرکز است - معمولا شرایط بهاری وزش بادهای قوی را با افزایش تولید خورشیدی ترکیب میکند.
در عین حال تقاضا برای برق معمولا در فاصله بین فصلهای گرمایش و سرمایش کمتر است که به این معنی است تولید برق از گاز نیز نسبت به اغلب ماههای دیگر سال در سطح پایینتری قرار دارد.