برای بعضیها نازیبا، اما پنلهای خورشیدی حالا شبیه سفالهای رومی باستان ساخته میشوند تا در افق شهرهای تاریخی محو شوند. از ایتالیا تا پرتغال، پمپئی و اوورا ثابت میکنند حفظ میراث و پایداری میتواند همزمان پیش برود.
هر سال میلیونها گردشگر از سراسر جهان از پمپئی دیدن میکنند. آنها به نقاشیهای دیواری و بقایای باستانی این شهر در جنوب ایتالیا نگاه میکنند اما احتمالا تعداد کمی متوجه صفحات خورشیدی نصبشده بر بام ویلای باستانی «اسرار» میشوند.
گابریل زوختریگل، مدیر پارک باستانشناسی پمپئی توضیح داد: «از یک طرف درست شبیه یک سفال رومی باستان به نظر میرسد اما اگر از پشت به آن نگاه کنیم میبینیم در واقع یک صفحه فتوولتاییک کوچک است.»
او افزود: «این صفحه برق لازم برای روشن کردن این ویلا را تولید میکند و بخش بزرگی از انرژی مورد نیاز اینجا مستقیما از همین سامانه روی بام تامین میشود.» کار روی ویلای اسرار در پمپئی را شرکت AHLUX ITALIA S.r.l. – بخش VISEN انجام داده است.
در حالی که پمپئی در فکر گسترش این راهحل به دیگر بخشهای پارک باستانشناسی خود است که از شبکه برق دور هستند، شهر پرتغالی اوورا هم فناوریهای مشابهی را به کار گرفته تا از تاثیر بصری شدید صفحات خورشیدی سیاهرنگ معمول جلوگیری کند. بر بام ساختمان شهرداری، بعضی از سفالها کمی روشنتر از بقیهاند.
امبرتو کیروش، مدیر مرکز تحقیق و توسعه EDP و مدیر پروژه، گفت: «اینها سفالهای معمولی نیستند. آنها از ماده اپوکسی نیمهشفافی ساخته شدهاند که سلولهای خورشیدی در میان آن کار گذاشته شده و برق مورد نیاز خودمصرفی این ساختمان را تولید میکنند.»
در این محدوده حدود 20 کیلووات پیک سفال خورشیدی نصب شده که طوری طراحی شدهاند با معماری منظر ساختمان درآمیزند و جنبه میراثی شهر اوورا را حفظ کنند.
از سال 1986 مرکز تاریخی اوورا در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است. سفالهای خورشیدی از جمله راهحلهایی هستند که از طریق آنها پروژه اروپایی POCITYF به این شهر کمک میکند میان حفاظت از میراث و چالشهای مدرن پایداری توازن برقرار کند.
نونو بیلو، هماهنگکننده پروژه اتحادیه اروپا در شهرداری اوورا، میگوید: «اوورا شهری ثبتشده در فهرست میراث جهانی است و مانند بیشتر شهرهای تاریخی اروپا مسئولیت دارد مرکز تاریخی خود را حفظ و میراث فرهنگیاش را حراست کند.»
او میافزاید: «با این حال این شهر نمیتواند در زمان منجمد بماند. باید پیش برویم و راهحلهایی پیدا کنیم که به شهرهای تاریخی – و در اینجا اوورا – امکان دهد با یکی از بزرگترین چالشهای امروز یعنی کربنزدایی روبهرو شوند.»
اگر اینجا جواب بدهد، همه جا جواب میدهد
در میان راهحلهایی که برای ممکن شدن این کار توسعه یافته، محصولی است که یک شرکت خانوادگی کوچک در شمالشرق ایتالیا ساخته است. ماتئو کوالیاتو، که در شرکت Dyaqua کار میکند، روند تولید را این طور توضیح میدهد.
او میگوید: «این سفال از ترکیب رزینی ساخته میشود که لایه نخست را شکل میدهد. بعد سلولهای فتوولتاییکی را که از پیش به هم لحیم شدهاند داخل آن قرار میدهیم. سپس لایه دومی افزوده میشود که از ترکیب ویژهای ساخته شده است. در مرحله پایانی قالب را پایین میآوریم و محصول نهایی را خارج میکنیم: یک سفال رزینی که سلولهای فتوولتاییک را در خود دارد.»
راهحلهایی از این دست و فناوریهای مختلفی که در پمپئی به کار گرفته شده پیام دلگرمکنندهای برای دیگر نقاط جهان دارند.
گابریل زوختریگل میگوید: «درس پمپئی این است که اگر این فناوری بتواند در اینجا کار کند، در جایی که چنین حساس، تحت نظارت، شکننده و در عین حال گسترده است، میتواند در هر جای دیگری هم کار کند.»
از دیگر راهحلهایی که در اوورا آزمایش میشود سقفهای شیشهای است که صفحات فتوولتاییک در آنها ادغام شده و سایهبانهای خورشیدی که در حیاط مدارس مرکز تاریخی نصب شده است. این شهر پرتغالی همراه با شهر آلکمار در هلند، از طریق پروژه POCITYF این نوآوریها را میآزماید تا امکان تکرار آنها در سراسر اروپا را ارزیابی کند.
این گزارش با اطلاعات AHLUX ITALIA/VISEN بهروزرسانی شده است