دادههای تازه نشان میدهد نصب سامانههای خورشیدی در سراسر اروپا ضربه نوسان شدید قیمت سوختهای فسیلی را برای این قاره کاهش میدهد.
انرژی خورشیدی اروپا را از هزینههای کمرشکن واردات سوختهای فسیلی مصون نگه داشته است، در حالی که جنگ علیه ایران همچنان قیمت نفت و گاز را در سطحی بسیار بالا نگه میدارد.
آگهی
آگهی
بهای نفت خام برنت که شاخص مرجع جهانی قیمت نفت است، به دلیل سلطه ایران بر تنگه هرمز همچنان به شکل خاصی نوسان دارد؛ گذرگاه حیاتیای که معمولا حدود یکپنجم عرضه نفت جهان از آن عبور میکند.
روز گذشته (چهارشنبه ۱۵ ژوئیه) نفت خام برنت با قیمت ۸۵ دلار (حدود ۷۴ یورو) برای هر بشکه معامله شد؛ افزایشی معادل ۱۰.۴۷ یورو نسبت به روزی که پیش از آغاز جنگ (۲۷ فوریه) ثبت شده بود. قیمت شاخص گاز طبیعی هلندی تیتیاف نیز از زمان آغاز درگیری تاکنون بر اساس معاملات امروز حدود ۲۰ یورو به ازای هر مگاواتساعت افزایش یافته است.
با این حال، تحلیل تازه سولارپاور یورپ نشان میدهد که استفاده از نور خورشید برای تولید برق، با کاهش نیاز به واردات گاز، بین اول مارس تا ۱۵ ژوئیه ۲۰ میلیارد یورو برای اروپا صرفهجویی به همراه داشته است. در این دوره ۱۳۷ روزه، انرژی خورشیدی به طور متوسط روزانه ۱۴۶ میلیون یورو صرفهجویی کرده است؛ رقمی که از هزینه روزانه فرانسه برای دفاع نیز بیشتر است.
انرژی خورشیدی «مسیر دستیابی به امنیت بلندمدت انرژی» است
والبورگا همتسبرگر، مدیرعامل سولارپاور یورپ، میگوید: «هر مگاواتساعت برقی که از خورشید تولید میشود، وابستگی ما به سوختهای فسیلی وارداتی را کاهش میدهد و اروپا را امنتر میکند.»
همتسبرگر میگوید: «این خبر پس از آن منتشر میشود که انرژی خورشیدی در ژوئن به بزرگترین منبع واحد تولید برق در اتحادیه اروپا تبدیل شد و ۲۵ درصد برق این اتحادیه را تامین کرد. این نشان میدهد سرمایهگذاری اروپا روی منابع فراوان، بومی و تجدیدپذیر انرژی چه بازدهیای داشته است. میتوانیم باز هم بیشتر و سریعتر پیش برویم.»
همتسبرگر اضافه میکند که برقرسانی بیشتر، توسعه تولید تجدیدپذیر و راهکارهای انعطافپذیری غیرفسیلی مانند ذخیرهسازی باتری میتواند اروپا را در برابر خطر شوکهای آینده قیمت سوخت فسیلی محافظت کند و به «مسیر دستیابی به امنیت بلندمدت انرژی» تبدیل شود.
انرژیهای تجدیدپذیر چگونه اروپا را در برابر افزایش قیمت گاز محافظت میکنند
چندین کشور اروپایی پیش از آغاز جنگ علیه ایران با تمرکز بر فناوریهای سبز و دگرگون کردن نظامهای انرژی خود، مزایای این رویکرد را نشان دادهاند.
اسپانیا از سال ۲۰۱۹ ظرفیت باد و خورشید خود را دو برابر کرده و بیش از ۴۰ گیگاوات به سبد انرژیاش افزوده است. برای درک بهتر این رقم، یک نیروگاه با ظرفیت یک گیگاوات در صورتی که هر خانوار به طور متوسط سالانه ۱۰ هزار کیلوواتساعت برق مصرف کند، میتواند تقریبا برق ۸۷۶ هزار خانوار را در طول یک سال تامین کند.
اندیشکده انرژی امبر در گزارشی که سال گذشته منتشر شد اعلام کرد: «رشد باد و خورشید در اسپانیا از سال ۲۰۱۹ تاثیر نیروگاههای فسیلی گرانقیمت بر قیمت برق را ۷۵ درصد کاهش داده است.»
امبر در ادامه این گزارش میافزاید: «این کاهش در ساعتهایی که قیمت برق به هزینه تولید برق از گاز گره خورده بود، سریعتر از کشورهایی بود که به گاز وابستگی بیشتری دارند؛ مانند ایتالیا و آلمان.»
در بازارهای برق اروپا، گرانترین نیروگاهی که برای پاسخ به تقاضا وارد مدار میشود، قیمت عمدهفروشی ساعتی برق را تعیین میکند. اما با رشد تولید از فناوریهای کمهزینهتر مانند باد و خورشید، گاز و زغالسنگ کنار زده میشوند و در نتیجه سوختهای فسیلی کمتر تعیینکننده قیمت هستند.
رکورد تولید برق بادی همچنین به بریتانیا کمک کرده است تا با وجود ادعاهای «خیالی» مبنی بر اینکه این کشور باید برای نفت در حفاری برای نفت در دریای شمال حفاری کند، رکورد تازهای در زمینه انرژیهای تجدیدپذیر ثبت کند.
در ۲۶ مارس، تولید برق بادی بریتانیا به رکورد تازه ۲۳ هزار و ۸۸۰ مگاوات رسید؛ توانی که برای تامین برق ۲۳ میلیون خانه کافی است.
تارا سینگ از سازمان رینیوبلیوکی میگوید: «در این دوره رکورد، باد بیش از نیمی از برق بریتانیا را تامین کرد و نکته بسیار مهم این است که پیش از آن، باد و خورشید کمهزینه گاز گران را از سیستم انرژی ما بیرون راندند؛ به طوری که تولید برق از گاز به پایینترین سطح خود در نزدیک به دو سال اخیر رسید و تنها ۲.۳ درصد برق ما را تامین کرد.»
سینگ اضافه میکند: «این همان چیزی است که گذار انرژی در عمل شبیه آن است و نشان میدهد چرا باید اکنون و در سالهای آینده به ساخت مجموعهای بلندپروازانه از پروژههای جدید انرژی پاک ادامه دهیم.»
کدام کشور اتحادیه اروپا در رقابت انرژیهای تجدیدپذیر پیشتاز است؟
در سال ۲۰۲۵ برای نخستین بار، تولید برق اتحادیه اروپا از باد و خورشید از تولید برق با سوختهای فسیلی پیشی گرفت؛ رخدادی که کارشناسان آن را «نقطه عطفی مهم» در گذار به برق پاک توصیف کردند.
گزارش امبر نشان داد که سهم باد و خورشید از برق اتحادیه اروپا به رکورد ۳۰ درصد رسید و تنها با یک درصد اختلاف از سوختهای فسیلی پیش افتاد.
اتریش در سال ۲۰۲۴ با نرخ ۹۰ درصدی استفاده از برق سبز، که عمدتا به لطف ۱۶ نیروگاه برقآبی این کشور محقق شده، در صدر قرار داشت.
سوئد با اتکا به باد و آب با سهم ۸۸ درصدی در جایگاه دوم ایستاد و دانمارک با تولید ۸۰ درصد انرژی خود از منابع تجدیدپذیر سوم شد.
پس از این کشورها، گرجستان (۶۸.۴ درصد)، پرتغال (۶۵.۸ درصد)، اسپانیا (۶۹.۷ درصد) و کرواسی (۵۸ درصد) قرار داشتند. مالت با استفاده تنها ۱۰.۷ درصدی از انرژی تجدیدپذیر در آخرین جایگاه جدول بود.