آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرد اگر اختلال عرضه بدتر شود ممکن است ذخایر اضطراری نفت را بیشتر آزاد کند، هرچند فعلا اولویت اصلی آن نیست. اروپا از زمان آغاز جنگ ایران با پرداخت بیش از ۱۰۰ میلیارد یورو اضافی برای واردات انرژی در آستانه زمستانی دشوار قرار دارد.
آژانس بینالمللی انرژی اشاره کرده است که امکان آزادسازی بیشتر ذخایر راهبردی نفت برای کاهش کمبود عرضه وجود دارد.
فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی، در نشست وزیران انرژی اتحادیه اروپا در دوبلین گفت آژانس از ماه مارس تاکنون ۴۰۰ میلیون بشکه نفت خام از ذخایر راهبردی خود آزاد کرده است و یکسوم این میزان هنوز «وارد بازارها نشده است».
او گفت ذخایر آزادشده معادل «۲۰ درصد کل ذخایر» است و افزود: «۸۰ درصد هنوز در جیب ماست. اگر نیاز باشد و کشورهای عضو با آن موافق باشند، آمادهایم اقدام کنیم تا به چالشهای کنونی و آینده بازار رسیدگی کنیم_»_
او اضافه کرد که در حال حاضر «این موضوع دستور کار شماره یک آژانس نیست».
این اظهارات در حالی مطرح شد که دن یورگنسن، کمیسر انرژی اتحادیه اروپا، سهشنبه درباره هزینههای اضافیای که اروپا از ابتدای جنگ در ایران متحمل شده است صحبت میکرد. او گفت کشورهای اتحادیه اروپا از زمان آغاز جنگ در ایران بیش از ۱۰۰ میلیارد یورو هزینه اضافی برای واردات انرژی پرداخت کردهاند و با وجود این هزینهها «حتی یک مولکول اضافی گاز یا نفت» دریافت نکردهاند.
اختلال در ارسال محمولهها از طریق تنگه هرمز عرضه جهانی نفت و گازوئیل را محدودتر کرده است. این آبراه پیش از جنگ حدود یکپنجم نفت معاملهشده در جهان را جابهجا میکرد و اروپا به شدت به گازوئیل وارداتی وابسته است.
یورگنسن خواستار سرعت گرفتن سرمایهگذاری در تولید برق و زیرساختهای انرژی شد تا وابستگی اتحادیه به سوختهای فسیلی وارداتی کاهش یابد.
پس از آنکه اتحادیه اروپا در پی حمله تمامعیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ وابستگی خود به انرژی روسیه را کاهش داد، این اتحادیه بیش از پیش به واردات انرژی از آمریکا، بهویژه گازوئیل، وابسته شد.
undefined
بیرو گفت: «اروپا یکی از آسیبپذیرترین مناطق، اگر نگوییم آسیبپذیرترین منطقه، از نظر گازوئیل است، زیرا اروپا حجم عظیمی گازوئیل وارد میکند و ما وارد فصل سخت، یعنی زمستان، میشویم.»
آمریکا در ماه اوت حدود نیمی از واردات گازوئیل اتحادیه اروپا را تامین کرده است.
عرضه گازوئیل در اروپا از زمانی که تحریمهای اتحادیه اروپا علیه فرآوردههای نفتی روسیه در سال ۲۰۲۳ اجرایی شد تحت فشار قرار گرفته است. اختلال در عرضه نفت و گازوئیل از خاورمیانه نیز از آن زمان تقاضا برای محمولههای گازوئیل آمریکا را افزایش داده است.
اکنون، در حالی که اروپا با ذخایر محدود گازوئیل به استقبال زمستان میرود، آمریکا در حال بررسی اعمال محدودیتهای صادراتی است. یورونیوز پیشتر گزارش داده بود که کمیسیون اروپا یک ممنوعیت احتمالی صادرات گازوئیل از سوی آمریکا را «ایده بدی» توصیف کرده که میتواند به هر دو اقتصاد آسیب بزند.
قیمت سوخت همین حالا هم بالاست. متوسط قیمت گازوئیل در اتحادیه اروپا هفته گذشته به رکورد ۲٫۲۳ یورو برای هر لیتر رسید. همانطور که یورونیوز گزارش داد، قیمت هر لیتر گازوئیل سهشنبه هفته گذشته در فرانسه ۲٫۴۰ یورو و در دانمارک ۲٫۵۶ یورو بود.
undefined
ممنوعیت صادرات گازوئیل آمریکا چه هزینهای برای اروپا خواهد داشت؟
به گفته موسسه آکسفورد اکونومیکس، ممنوعیت کامل صادرات گازوئیل از سوی آمریکا میتواند قیمتهای عمدهفروشی گازوئیل در اروپا را ۴۰ تا ۵۰ درصد افزایش دهد. تحلیلگران در گزارشی اخیر برآورد کردهاند بخشی از این افزایش به مصرفکنندگان منتقل میشود و بین ۰٫۵۰ تا ۰٫۶۰ یورو به قیمت هر لیتر، شامل مالیات بر ارزش افزوده، اضافه میکند و چند دهم درصد به نرخ تورم میافزاید.
این ارقام برآوردهایی برای یک ممنوعیت کامل است، نه پیشبینی برای محدودیتهای هدفمندتری که مقامهای آمریکایی نیز درباره آنها صحبت کردهاند. آکسفورد اکونومیکس میگوید دامنه، مدتزمان و معافیتهای احتمالی هنوز نامشخص است.
undefined
یافتن منابع جایگزین گازوئیل زمانبر خواهد بود. آکسفورد اکونومیکس به محدودیتهای موجود در عرضه از خاورمیانه اشاره میکند و میگوید محمولههای ارسالی از پالایشگاههای آسیایی دیرتر به اروپا میرسد. این موسسه همچنین انتظار دارد اروپا در صورت افزایش بیشتر قیمت گازوئیل بر اثر محدودیتهای آمریکا از ذخایر اضطراری خود استفاده کند و تا حدی جلوی جهش قیمت را بگیرد.
حتی پالایشگران آمریکایی نیز با ممنوعیت احتمالی صادرات گازوئیل مخالفاند
انجمنهای صنفی آمریکا به رئیسجمهور دونالد ترامپ هشدار دادهاند که ممنوعیت صادرات میتواند نتیجه معکوس داشته باشد. در نامهای به تاریخ ۲۳ سپتامبر، بیزینس راوندتیبل، موسسه نفت آمریکا و بیش از دو ده گروه دیگر استدلال کردند که اگر پالایشگران نتوانند مازاد گازوئیل خود را صادر کنند، ناچار به کاهش تولید خواهند شد؛ اقدامی که تولید بنزین و سوخت هواپیما را نیز پایین میآورد.
شرکت دادههای انرژی کپلر میگوید پالایشگاههای آمریکا در بخش زیادی از تابستان با بیش از ۹۵ درصد ظرفیت کار کردهاند و در هفته پایانی اوت به حدود ۹۸ درصد رسیدهاند؛ ظرفیتی که مجالی اندک برای افزایش تولید باقی میگذارد. کپلر میگوید نگه داشتن گازوئیل صادراتی در داخل آمریکا میتواند در ابتدا قیمتها را در سواحل خلیج مکزیک پایین بیاورد، اما محدودیتهای ذخیرهسازی و حملونقل توزیع این کاهش قیمت در سراسر کشور را دشوار میکند. حاشیه سود پایین پالایش در نهایت میتواند تولیدکنندگان را به کاهش تولید وادارد.
آکسفورد اکونومیکس برآورد میکند که یک ممنوعیت کامل میتواند ظرف چند هفته قیمت گازوئیل در آمریکا را حدود ۳۰ درصد پایین بیاورد، اما این موسسه نیز هشدار میدهد مشکلات ذخیرهسازی و کاهش فعالیت پالایشگاهها ممکن است قیمت بنزین و سوخت هواپیما را افزایش دهد و بخشی از منافع برای مصرفکنندگان آمریکایی را خنثی کند.
دارا اوبرایان، وزیر انرژی ایرلند، گفت ممنوعیت صادرات از سوی آمریکا «بعید» است، زیرا به اقتصادهای دو سوی اقیانوس اطلس آسیب میزند، اما از اتحادیه اروپا خواست آماده باشد. او گفت: «باید محتاط باشیم. نمیتوانیم آسودهخاطر باشیم.»